વિરાસત, હેરાફેરી, હંગામા વગેરે ફિલ્મોના નિર્દેશક પ્રિયદર્શનના જીવનના કિસ્સાઓ કોઈ ફિલ્મી પટકથાથી ઓછા
નથી. ક્રિકેટર બનવાની ઈચ્છા રાખનાર એક યુવાન કેવી રીતે ભારતીય સિનેમાનો દિગ્ગજ દિગ્દર્શક બન્યો તેની રસપ્રદ અને ભાવુક વિગતો જાણવા જેવી છે. પ્રિયદર્શન ક્રિકેટર હતા. કેરળની ડિવિઝન લીગમાં રમતા હતા. તેમનું સપનું રાજ્ય સ્તરે અને આગળ જતાં રાષ્ટ્રીય ટીમમાં સ્થાન મેળવવાનું હતું.
પરંતુ એક મેચ દરમિયાન બોલ સીધો ડાબી આંખ પર વાગ્યો, જેના કારણે તેમને ગંભીર ઈજા થઈ અને આંખનો પડદો ખસી ગયો. હોસ્પિટલમાં લાંબા સમય સુધી સારવાર લીધા પછી ડોક્ટરે સખત ચેતવણી આપી કે ફરીથી કોઈ ઈજા થશે તો કાયમી દ્રષ્ટિ ગુમાવી શકે છે. જ્યારે પ્રિયદર્શન હોસ્પિટલમાંથી ઘરે પાછા ફર્યા ત્યારે કેરળ યુનિવર્સિટીમાં લાયબ્રેરિયન રહેલા પિતા ખૂબ જ ડરેલા હતા. તેઓ નહોતા ઈચ્છતા કે રમતગમતમાં પુત્ર પોતાની આંખો ખોઈ બેસે.
પિતાએ ગુસ્સા અને ચિંતામાં આવીને તેમની ક્રિકેટ કિટ, બેટ અને ગ્લવ્સ સળગાવી દીધા. આ દ્રશ્ય પ્રિયદર્શન માટે આઘાતજનક હતું, પણ પિતાએ એક રસ્તો બતાવ્યો. તેમણે કહ્યું કે હવે મેદાનમાં દોડવાને બદલે પુસ્તકોની દુનિયામાં જીવતા શીખ. પિતા લાયબ્રેરિયન હોવાથી પ્રિયદર્શનને પુસ્તકોનો ખજાનો મળ્યો. ક્રિકેટ છૂટ્યા પછી તેમણે કલાકો સુધી વાંચવાનું શરૂ કર્યું. આ વાંચન દરમિયાન જ તેમનામાં વાર્તા કહેવાની કળા વિકસી.

પ્રિયદર્શન જ્યારે ફિલ્મોમાં નસીબ અજમાવવા ચેન્નાઈ આવ્યા ત્યારે તેમની પાસે ખાવાના પણ પૈસા નહોતા. મોહનલાલ અને પ્રિયદર્શન લંગોટિયા મિત્રો હતા. સંઘર્ષના દિવસોમાં મોહનલાલ પાસે થોડા પૈસા હતા, જ્યારે પ્રિયદર્શન પાસે માત્ર વિઝન હતું. તેમના ગુરુ ફાઝિલે તેમને ભૂલથી પહેલીવાર ક્લેપબોર્ડ પકડાવ્યું હતું. એક નાની ભૂલથી તેમની આસિસ્ટન્ટ તરીકેની સફર શરૂ થઈ હતી.
જેમણે ‘ભૂલ ભુલૈયા’ની મૂળ ફિલ્મ ‘મણિચિત્રતાઝુ’ બનાવી હતી, એ મલયાલમ નિર્દેશક ફાઝિલની એક ફિલ્મનું રાત્રે અંધારા લોકેશન પર ચાલતું શૂટિંગ જોવા તેઓ ગયા હતા. પ્રિયદર્શન ત્યાં એક પ્રેક્ષક તરીકે ફિલ્મ કેવી રીતે બને છે તે જોવા ગયા હતા. શૂટિંગ દરમિયાન લાઈટ ઓછી હતી અને ફાઝિલ સાહેબ ઉતાવળમાં હતા. તેમને કોઈ શોટ માટે ક્લેપબોયની જરૂર હતી.

તેમણે અંધારામાં જોયું કે એક યુવાન ત્યાં ઉભો છે. ફાઝિલને લાગ્યું કે આ તેમનો નવો આસિસ્ટન્ટ છે, જે હમણાં જ જોડાયો છે. તેમણે બૂમ પાડી અને કહ્યું, ‘એય, જલ્દી આ ક્લેપબોર્ડ પકડ અને કેમેરા સામે જઈને ક્લેપ આપ. લાઈટ જઈ રહી છે!’ પ્રિયદર્શન ગભરાઈ ગયા, પણ તક ઝડપી લીધી. કશું જ બોલ્યા વગર ક્લેપબોર્ડ હાથમાં લઈ કેમેરા સામે જઈને નંબર બોલ્યો અને ક્લેપ આપ્યો.
શોટ પૂરો થયા પછી ફાઝિલ તેમની પાસે આવ્યા અને પૂછ્યું, ‘તારું નામ શું છે? તું ક્યારથી જોડાયો?’ જ્યારે પ્રિયદર્શને કહ્યું કે, ‘સર, હું તો ખાલી શૂટિંગ જોવા આવ્યો હતો,’ ત્યારે ફાઝિલ ખડખડાટ હસી પડ્યા. તેમણે પ્રિયદર્શનની કામ પ્રત્યેની ઝડપ અને શિસ્ત જોઈને કહ્યું, ‘ભલે, તો કાલથી તું મારો આસિસ્ટન્ટ જ છે!’ અને પ્રિયદર્શનને તે જ દિવસે કામ મળી ગયું.

ફાઝિલના આસિસ્ટન્ટ તરીકે તેમણે ફિલ્મના ટેકનિકલ પાસાઓ શીખ્યા. આ જ સેટ પર તેમની મુલાકાત મોહનલાલ સાથે પણ થઈ હતી. ત્યાંથી જ પ્રિયદર્શન-મોહનલાલ-ફાઝિલની ત્રિપુટી બની, જેણે આગળ જતાં દક્ષિણ ભારતીય સિનેમાનો ઈતિહાસ બદલી નાખ્યો.
આજે પ્રિયદર્શન ગમે તેટલા મોટા નિર્દેશક હોય, પણ ફાઝિલને જ પોતાના ગુરુ માને છે. તેઓ કહે છે કે જો તે રાત્રે ફાઝિલે તેમને ભૂલથી ક્લેપબોર્ડ ન આપ્યું હોત, તો કદાચ ફિલ્મ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં પ્રવેશતા હજુ કેટલાય વર્ષો નીકળી ગયા હોત. તેમને પહેલી મલયાલમ ફિલ્મ બનાવવા માટે પણ મોહનલાલે જ મદદ કરી હતી. આ ફિલ્મ ‘પૂચક્કુરુ મૂક્કુત્તી’ એક કોમેડી હતી અને તેની સફળતાએ સાબિત કર્યું હતું કે પ્રિયદર્શન પાસે હાસ્યની અદભૂત સમજ છે.
તેના પરથી જ તેમની સુપરહિટ હિન્દી ફિલ્મ ‘હંગામા’ (2003) બની હતી. (હવે પછીના લેખમાં પ્રિયદર્શનને પહેલી હિન્દી ફિલ્મ ‘મુસ્કુરાહટ’ (1992) કેવી રીતે મળી તેની પાછળનો રસપ્રદ કિસ્સો જાણીશું.)




