ભારતીય વાયુસેનાની તાકાત સમાન રાફેલ (Rafale) લડાકુ વિમાનોને લઈને પાકિસ્તાન દ્વારા ફેલાવવામાં આવી રહેલા આંતરરાષ્ટ્રીય જૂઠાણાનો સજ્જડ પુરાવા સાથે પર્દાફાશ થયો છે. ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ દરમિયાન ભારતના રાફેલ વિમાનોને તોડી પાડવાના પાકિસ્તાની સેના અને ત્યાંના પ્રોપેગેન્ડા સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સના દાવાઓ સંપૂર્ણપણે પોકળ સાબિત થયા છે. ભારતીય વાયુસેનાના મુખ્યાલયમાંથી જારી કરાયેલા એક સત્તાવાર ડિફેન્સ દસ્તાવેજે સાબિત કરી દીધું છે કે ભારત પાસે રહેલા તમામ 36 રાફેલ વિમાનો ભારતીય આકાશની સુરક્ષામાં સજ્જ છે અને સુરક્ષિત છે.
15 June 2026 નો એર હેડક્વાર્ટરનો ઓફિશિયલ પત્ર
સંરક્ષણ સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, 15 June 2026 ના રોજ એર મુખ્યાલયના ડાયરેક્ટોરેટ ઓફ એન્જિનિયરિંગ (રાફેલ) દ્વારા ફ્રાન્સની વિખ્યાત કંપની સૈફ્રાન એરક્રાફ્ટ એન્જિન્સને એક “બ્રિજ સપોર્ટ” પ્રપોઝલ (RFP) મોકલવામાં આવ્યું છે. આ એક પ્રકારનું ટેકનિકલ સપોર્ટ ટેન્ડર છે. આ સત્તાવાર દસ્તાવેજમાં સ્પષ્ટપણે ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે ભારતીય વાયુસેના 2016 ના ભારત-ફ્રાન્સ સરકારી કરાર હેઠળ ખરીદેલા તમામ 36 રાફેલ વિમાનોનું સફળતાપૂર્વક સંચાલન કરી રહી છે. આ દસ્તાવેજમાં સપ્ટેમ્બર 2026 પછી પણ વિમાનોના રખરખાવ અને એન્જિન સપોર્ટની જરૂરિયાત દર્શાવીને ટેન્ડર પ્રક્રિયા શરૂ કરવામાં આવી છે. ‘ઓપરેશન સિંદૂર’ નામના કથિત સૈન્ય ગતિરોધ દરમિયાન પાકિસ્તાની મીડિયા, સંરક્ષણ વિશ્લેષકો અને ટ્રોલ આર્મીએ દાવો કર્યો હતો કે તેમણે ભારતના 3 રાફેલ વિમાનોને તોડી પાડ્યા છે. આટલું જ નહીં, તેમણે ભારતની એક મહિલા પાયલોટને પણ બંધક બનાવી હોવાની અફવા ફેલાવી હતી.
આવા હાસ્યાસ્પદ દાવાઓ પર ભારતીય વાયુસેનાના પ્રમુખ એર ચીફ માર્શલ એપી સિંહે (Air Chief Marshal AP Singh) અગાઉ જ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે પાકિસ્તાનની આ વાર્તાઓ માત્ર કાલ્પનિક ‘મનોહર કહાનીઓ’ થી વિશેષ કંઈ નથી. સંરક્ષણ ક્ષેત્રના નિયમો મુજબ, મેન્ટેનન્સ કોન્ટ્રેક્ટ હંમેશા એરફોર્સના કાફલામાં હાજર વાસ્તવિક વિમાનોની સંખ્યા (Inventory) ના આધારે જ થાય છે. ટેન્ડરમાં તમામ 36 વિમાનોનો વારંવાર ઉલ્લેખ પાકિસ્તાનના જૂઠાણાને જગજાહેર કરે છે.
આગામી 5 મહિના અને 2,250 કલાકની ઉડાનનું પ્લાનિંગ
ટ્રેડ અને સપોર્ટ દસ્તાવેજો અનુસાર, આ બ્રિજ સપોર્ટ પેકેજનો મુખ્ય હેતુ તમામ 36 વિમાનોને કોઈપણ અવરોધ વિના ચાલુ રાખવાનો છે. આ પેકેજ હેઠળ આગામી 5 મહિનાના ‘બ્રિજ પીરિયડ’ (મધ્યવર્તી ગાળો) ને ધ્યાનમાં રાખીને રણનીતિ ઘડવામાં આવી છે. કરાર મુજબ, દરેક રાફેલ વિમાન માટે વાર્ષિક સરેરાશ 150 Hours ની ઉડાન નક્કી કરવામાં આવી છે. આ ગણતરી મુજબ 5 મહિનાના આ વચગાળાના સમયગાળા દરમિયાન સમગ્ર રાફેલ કાફલા માટે કુલ 2,250 Hours ની ઉડાનનો અંદાજ લગાવવામાં આવ્યો છે.
મૂળ કરાર (Original Contract) અંતર્ગત 36 વિમાનો, તેનાથી જોડાયેલા સંરક્ષણ ઉપકરણો, સ્પેર પાર્ટ્સ અને 5 Years સુધીના ઓપરેશનલ સપોર્ટની જોગવાઈ હતી. હવે આ નવું ‘બ્રિજ સપોર્ટ’ આગામી 18 September 2026 પછી પણ રાફેલ વિમાનોના સંચાલનને કોઈ પણ ટેકનિકલ અડચણ વગર ચાલુ રાખવા માટે લાવવામાં આવ્યું છે.
ગોલ્ડન એરોઝ અને સ્ક્વોડ્રન 101 માં તૈનાત છે રાફેલ
ભારતે ફ્રાન્સ સાથે 2016 માં કરેલી ઐતિહાસિક ડીલ હેઠળ આ વિમાનો વાયુસેનામાં સામેલ કર્યા હતા. વર્તમાન સમયમાં આ અત્યાધુનિક વિમાનો ભારતીય વાયુસેનાની સ્ક્વોડ્રન નંબર 17 ગોલ્ડન એરોઝ અને સ્ક્વોડ્રન નંબર 101 માં તૈનાત છે. રાફેલના પાવરફુલ M88 એન્જિન બનાવતી મૂળ કંપની સેફ્રાન હોવાથી, આ ટેન્ડર સીધું તેમને જ મોકલવામાં આવ્યું છે, જે પ્રોટોકોલનો એક ભાગ છે.