નવી દિલ્હીઃ ઈરાન-અમેરિકા યુદ્ધને કારણે ઊભા થયેલા ઊર્જા સંકટની અસર હવે રસોડાના બજેટ બાદ તમારા દૂધના સપ્લાય અને સવારની ચા પર પણ પડી શકે છે. મહારાષ્ટ્રની અનેક ડેરીઓના માલિકોએ ચેતવણી આપી છે કે LPGની અછતને કારણે દૂધના પ્રોસેસિંગ, પેશ્ચ્યુરાઇઝેશન અને પેકેજિંગનું કામ ગંભીર રીતે પ્રભાવિત થઈ રહ્યું છે. જેને કારણે આવનારા દિવસોમાં દૂધનો સપ્લાય ખોરવાઈ શકે છે.
હકીકતમાં દૂધને સુરક્ષિત રાખવા માટે તેને નિશ્ચિત તાપમાન પર ગરમ કરીને પેશ્ચ્યુરાઇઝ કરવું જરૂરી હોય છે, જેમાં મોટી માત્રામાં ઊર્જાનો ઉપયોગ થાય છે. ગેસના અનિયમિત સપ્લાયને કારણે નાની અને મધ્યમ સ્તરની ડેરીઓ માટે દૂધ બગડવાથી બચાવવું મોટી પડકારરૂપ સ્થિતિ બની ગઈ છે.
ડેરી ઉદ્યોગ સામે સૌથી મોટો પડકાર દૂધના પ્લાસ્ટિક પેકેટ અને કાર્ટનની અછત છે. દૂધના પેકેટ બનાવતી ફેક્ટરીઓને પૂરતો ગેસ મળતી નથી, જેને કારણે ઉત્પાદન ધીમું પડી ગયું છે. ગોવર્ધન ડેરીના સ્થાપક દેવેન્દ્ર શાહે જણાવ્યું હતું કે હાલમાં તેમની પાસે પેકેજિંગ મટીરિયલનો સ્ટોક માત્ર 10 દિવસ માટે જ બચ્યો છે. જો જલદી સપ્લાય સામાન્ય નહીં થાય તો દૂધનો સપ્લાય જાળવી રાખવો મુશ્કેલ બની જશે. ચેમ્બુર સ્થિત સુરેશ ડેરીના મેનેજર શારિબ શેખે પણ પુષ્ટિ કરી છે કે આગામી 10 દિવસમાં સ્થિતિ સુધરશે નહીં તો આખો ડેરી ઉદ્યોગ મોટા સંકટમાં ફસાઈ શકે છે.
હોટેલોમાં માગ ઘટી, ઓછા ભાવે વેચાઈ રહ્યું છે દૂધ
ગેસની અછતે માત્ર પેકેજિંગ નહીં, પરંતુ દૂધની માગ પર પણ અસર કરી છે. હોટેલ, રેસ્ટોરાં અને હોલસેલ ગ્રાહકોએ દૂધના ઓર્ડર ઘટાડ્યા છે, કારણ કે LPGની અછતને કારણે તેમણે પોતાના મેનુ નાના કર્યા છે. બોમ્બે મિલ્ક પ્રોડ્યુસર્સ એસોસિયેશનના અધ્યક્ષ સી.કે. સિંહ મુજબ તાજેતરમાં ભેંસના દૂધના ત્રણ મોટા ઓર્ડર રદ થયા છે. નાની ડેરીઓ પાસે દૂધ સંગ્રહ કરવાની પૂરતી ક્ષમતા ન હોવાથી તેઓ ગાય અને ભેંસનું દૂધ ઓછી કિંમતે વેચવા મજબૂર બન્યા છે.
શું અમૂલ અને મધર ડેરી પર પણ પડશે અસર?
રાહતની વાત એ છે કે દેશની સૌથી મોટી ડેરી સહકારી સંસ્થાઓ પર હાલમાં આ સંકટની ખાસ અસર દેખાતો નથી. અમૂલના MD જયેન મહેતાએ જણાવ્યું કે તેમની ગેસની લગભગ 80 ટકા જરૂરિયાતો પૂરી થઈ રહી છે અને બાકીની અછત તેઓ ડીઝલ તથા અન્ય વૈકલ્પિક ઈંધણથી પૂરી કરી રહ્યા છે. આ ઉપરાંત અમૂલ પોતાના દૂધના પેકેટ સ્વયં બનાવે છે, તેથી તેમને પેકેજિંગની અછતનો પ્રશ્ન નથી.
