ભારતભરના ગ્રાહકોને કોમ્પ્રેસ્ડ નેચરલ ગેસ (CNG) અને ડોમેસ્ટિક પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) ના ભાવ ઘટવાનો ફાયદો થશે. પેટ્રોલિયમ અને નેચરલ ગેસ રેગ્યુલેટરી બોર્ડ (PNGRB) એ 1 જાન્યુઆરી, 2026 થી લાગુ થનારા ટેરિફ રેશનાલાઇઝેશનની જાહેરાત કરી છે. એક વિશિષ્ટ ઇન્ટરવ્યુમાં, PNGRB ના સભ્ય એકે તિવારીએ જણાવ્યું હતું કે નવા એકીકૃત ટેરિફ માળખાના અમલીકરણથી રાજ્ય અને લાગુ કરના આધારે પ્રતિ યુનિટ ₹2 થી ₹3 ની બચત થશે.
PNGRB એ ઝોનની સંખ્યા ત્રણથી ઘટાડીને બે કરીને ટેરિફ સિસ્ટમને સરળ બનાવી છે. 2023 માં લાગુ કરાયેલી જૂની સિસ્ટમ હેઠળ, અંતરના આધારે ત્રણ ઝોન બનાવવામાં આવ્યા હતા. 200 કિલોમીટર સુધીના ટેરિફ ₹42, 300 થી 1,200 કિલોમીટર માટે ₹80 અને 1,200 કિલોમીટરથી વધુ અંતર માટે ₹107 હતા. તિવારીએ સમજાવ્યું, “અમે ટેરિફને તર્કસંગત બનાવ્યા છે. હવે, ત્રણને બદલે બે ઝોન હશે, અને પહેલો ઝોન સમગ્ર ભારતમાં CNG અને ઘરેલુ PNG ગ્રાહકોને લાગુ પડશે. ઝોન 1 માટેનો એકીકૃત દર હવે ₹54 નક્કી કરવામાં આવ્યો છે, જે પહેલા ₹80 અને ₹107 હતો.”
નવી ટેરિફ રચના ભારતમાં કાર્યરત 40 શહેર ગેસ વિતરણ (CGD) કંપનીઓ દ્વારા આવરી લેવામાં આવેલા 312 ભૌગોલિક ક્ષેત્રોના ગ્રાહકોને લાભ કરશે. તિવારીએ કહ્યું, “આનાથી CNGનો ઉપયોગ કરતા પરિવહન ક્ષેત્ર અને રસોઈ માટે PNGનો ઉપયોગ કરતા ઘરોને ફાયદો થશે. PNGRB એ નિર્દેશ આપ્યો છે કે આ તર્કસંગત ટેરિફનો સંપૂર્ણ લાભ ગ્રાહકોને આપવામાં આવે અને તેનું નિયમિત નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે.” તિવારીએ કહ્યું, “અમારી ભૂમિકા ગ્રાહકો અને આ વ્યવસાયમાં સામેલ ઓપરેટરો બંનેના હિત વચ્ચે સંતુલન જાળવવાની છે.”
ગેસ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનું વિસ્તરણ
CNG અને PNG ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના વિસ્તરણ વિશે બોલતા, તિવારીએ કહ્યું કે જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો (PSU), ખાનગી કંપનીઓ અને સંયુક્ત સાહસો સહિત સમગ્ર દેશને આવરી લેવા માટે લાઇસન્સ આપવામાં આવ્યા છે. PNGRB CGD કંપનીઓને રાજ્ય સરકારો સાથે સંકલન કરવામાં મદદ કરી રહ્યું છે, જેના કારણે ઘણા રાજ્યોએ VAT ઘટાડ્યો છે અને મંજૂરી પ્રક્રિયા સરળ બનાવી છે. તિવારીએ કહ્યું, “અમે ફક્ત નિયમનકાર તરીકે જ નહીં પરંતુ સુવિધા આપનાર તરીકે પણ કામ કરી રહ્યા છીએ.” CNG અને ઘરેલું PNG માટે સસ્તું અને તર્કસંગત ગેસ પૂરો પાડવાની સરકારની પહેલથી દેશભરમાં કુદરતી ગેસના ઉપયોગને વેગ મળવાની અપેક્ષા છે. CGD ક્ષેત્રને ભારતમાં કુદરતી ગેસના વપરાશને આગળ ધપાવતું મુખ્ય ક્ષેત્ર માનવામાં આવે છે.
