અમદાવાદ: ૫૦૮ કિલોમીટર લાંબા મુંબઈ-અમદાવાદ બુલેટ ટ્રેન કોરિડોર પર સિવિલ બાંધકામ અને ટ્રેક બિછાવવાની સાથે વિદ્યુતીકરણ (Electrification) ની કામગીરી પણ અત્યંત ઝડપી ગતિએ આગળ વધી રહી છે. ૩૨૦ કિમી/કલાકની સુપરફાસ્ટ ઝડપે દોડનારી ભારતની પ્રથમ બુલેટ ટ્રેન માટે વિશ્વસ્તરીય અને અદ્યતન ‘૨×૨૫ kV ઓવરહેડ ટ્રેક્શન સિસ્ટમ’ સ્થાપિત કરવામાં આવી રહી છે.
૧૪ ટ્રેક્શન સબસ્ટેશનો અને અવિરત વીજ પુરવઠો
નેશનલ પાવર ગ્રીડમાંથી મળતી વીજળીને કોરિડોર સુધી પહોંચાડવા માટે કુલ ૧૪ ટ્રેક્શન સબસ્ટેશનો (TSS) બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, જેમાંથી ૫ મહારાષ્ટ્રમાં અને ૯ ગુજરાતમાં (વાપી, બિલીમોરા, સુરત, ભરૂચ, વડોદરા, આણંદ, મહેમદાવાદ, અમદાવાદ અને સાબરમતી ડેપો) સ્થિત છે. આ ઉપરાંત, વીજ પુરવઠો સતત જાળવી રાખવા માટે ૩૧ સ્વિચિંગ પોસ્ટ્સ અને સિગ્નલિંગ-સ્ટેશનો માટે ૧૬ ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સબસ્ટેશનો તૈયાર થઈ રહ્યા છે.
હાઇ-સ્પીડ માટે કમ્પાઉન્ડ કેટેનરી ટેક્નોલોજી
ટ્રેનોને વીજળી આપવા માટે ૧,૧૨૫ ટ્રેક કિમીના વિસ્તારમાં લગભગ ૨૨,૦૦૦ સ્ટીલ માસ્ટ અને ૨૫,૭૦૦થી વધુ કેન્ટિલીવર એસેમ્બલીઓનું નેટવર્ક ઊભું કરવામાં આવી રહ્યું છે. ૩ થી ૪ માળની ઇમારત જેટલા (૧૦.૫ થી ૧૪.૫ મીટર) ઊંચા આ સ્ટીલ માસ્ટ પર ખાસ ‘કમ્પાઉન્ડ કેટેનરી સિસ્ટમ’ લગાવવામાં આવી રહી છે, જેથી ટ્રેનનો પેન્ટોગ્રાફ ૩૨૦ કિમી/કલાકની ઝડપે પણ કોઈપણ વિક્ષેપ કે સ્પાર્ક વગર સતત પાવર મેળવી શકે.
‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’નું ઉદાહરણ અને ભૂકંપ સુરક્ષા સિસ્ટમ
આ હાઇ-સ્પીડ ઇલેક્ટ્રિફિકેશન પ્રોજેક્ટમાં ‘મેક ઇન ઇન્ડિયા’ને મોટું પ્રોત્સાહન મળ્યું છે. ટ્રાન્સફોર્મર્સ, ઓએચઈ માસ્ટ ક્રોસ આર્મ્સ, પ્રોટેક્શન વાયરો અને ટ્રેક્શન પાવર સાધનોનું ઉત્પાદન હવે ભારતમાં જ થઈ રહ્યું છે.
સુરક્ષાની દ્રષ્ટિએ, આ સિસ્ટમમાં ૨૮ અર્લી અર્થક્વેક ડિટેક્શન સિસ્મોમીટર્સ (૧૬ ગુજરાતમાં અને ૧૨ મહારાષ્ટ્રમાં) સ્થાપિત કરવામાં આવી રહ્યા છે. ભૂકંપીય આંચકા અનુભવાતા જ આ સિસ્ટમ સેકન્ડોમાં ઓટોમેટિક બ્રેકિંગ એક્ટિવેટ કરીને ટ્રેનને સુરક્ષિત રીતે રોકી દેશે. સમગ્ર નેટવર્ક પર સેન્ટ્રલાઇઝ્ડ કન્ટ્રોલ સેન્ટરથી રિયલ-ટાઇમ મોનિટરિંગ કરવામાં આવશે.
