જયપુરમાં એક રશિયન ફોટોગ્રાફરે હાથીને ગુલાબી રંગથી રંગીને ફોટોશૂટ કરાવ્યું હતું, જેના કારણે વિવાદ થયો છે. વન્યજીવન પ્રેમીઓએ તેને પ્રાણી ક્રૂરતા ગણાવીને વિરોધ કર્યો છે, જેના પગલે વન વિભાગે તપાસનો આદેશ આપ્યો છે.
પિંક સિટી તરીકે વિશ્વભરમાં જાણીતું રાજસ્થાનનું પાટનગર જયપુર હાલમાં એક અનોખા અને વિવાદાસ્પદ ફોટોશૂટ માટે સમાચારમાં છે. એક રશિયન ફોટોગ્રાફરની સર્જનાત્મકતાએ સોશિયલ મીડિયા પર એટલો ગુસ્સો ફેલાવ્યો છે કે આ મામલો હવે સરકારી તપાસ અને વન વિભાગ દ્વારા કાર્યવાહીના તબક્કે પહોંચી ગયો છે.
ગુલાબી હાથી પર ગુલાબી મોડેલ
જયપુરના હેરિટેજ લુકથી પ્રેરિત પ્રખ્યાત રશિયન ટ્રાવેલિંગ આર્ટ ફોટોગ્રાફર જુલિયા બુરુલેવાએ એક પ્રોજેક્ટ બનાવ્યો. આ ફોટોશૂટમાં મોડેલ યશસ્વી સાથે માથાથી પગ સુધી ગુલાબી રંગમાં રંગાયેલ એક વિશાળ હાથી જોવા મળે છે. આ ફોટા ઇન્ટરનેટ પર વાયરલ થતાંની સાથે જ, કલાની પ્રશંસા કરવાને બદલે પ્રાણીઓ પર ક્રૂરતાના આરોપો લાગવા લાગ્યા.
જુલિયાનો દાવો છે કે તેણે આ પ્રોજેક્ટ માટે જયપુરમાં છ અઠવાડિયા ગાળ્યા હતા, સવારે વહેલા ઉઠીને સ્થળોની શોધ કરી હતી. તેણી કહે છે કે હાથી પર વપરાતો રંગ સંપૂર્ણપણે ઓર્ગેનિક અને સ્થાનિક હતો, અને તહેવારો દરમિયાન પણ તેનો ઉપયોગ થાય છે. જોકે, સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સ આ દલીલથી સહમત નથી.એક યુઝરે તીવ્ર પ્રતિક્રિયા આપતા લખ્યું,”આજના ડિજિટલ અને AI યુગમાં મૂંગા પ્રાણીને રંગની ડોલમાં ડુબાડવું એ કલા નથી, પરંતુ શોષણ છે. જુલિયાએ આ ઘૃણાસ્પદ કૃત્ય માટે માફી માંગવી જોઈએ.” વન્યજીવન નિષ્ણાતો પણ માને છે કે હાથીઓની ત્વચા અત્યંત સંવેદનશીલ હોય છે અને ભારે માત્રામાં રંગ લગાવવો તેમના માનસિક અને શારીરિક સ્વાસ્થ્ય માટે હાનિકારક છે.
વિવાદ વધતો ગયો તેમ હાથી માલિક શાદિક ખાન અને હાથી ગ્રામ વિકાસ સમિતિના અધ્યક્ષ બલ્લુ ખાને સ્પષ્ટતા જારી કરી. તેમણે જણાવ્યું કે ઉપયોગમાં લેવાયેલી માદા હાથીનું નામ ‘ચંચલ’ હતું. માલિકના જણાવ્યા મુજબ, ચંચલ 65 વર્ષની હતી અને તેને માત્ર 10 મિનિટ માટે કાચા ગુલાલ (ગુંદર પાવડર) થી રંગવામાં આવી હતી, જે તરત જ પાણીથી ધોઈ નાખવામાં આવી હતી. ચોંકાવનારી વાત એ સામે આવી કે હાથી ‘ચંચલ’નું ફેબ્રુઆરીમાં મૃત્યુ થયું હતું.
વન વિભાગ દાખલ થયો, શું હવે કાયદેસરની કાર્યવાહી થશે?
આ મામલાની ગંભીરતા અને સોશિયલ મીડિયા પર વધી રહેલા રોષને ધ્યાનમાં રાખીને, રાજસ્થાન વન વિભાગ સક્રિય થઈ ગયું છે. વિભાગે સમગ્ર ફોટોશૂટ અને હાથીની સારવારની તપાસના આદેશ આપ્યા છે. વન્યજીવન સંરક્ષણ કાયદા હેઠળ, વ્યાપારી લાભ માટે કોઈપણ જંગલી પ્રાણીને નુકસાન પહોંચાડવું અથવા તેને અકુદરતી રીતે ચિત્રિત કરવું એ ગુનો ગણી શકાય. જો તપાસમાં જાણવા મળે કે ચિત્રથી હાથીને શારીરિક પીડા થઈ છે અથવા નિયમોનું ઉલ્લંઘન થયું છે, તો ફોટોગ્રાફર અને હાથીના માલિક બંનેને ભારે દંડ અને કાનૂની કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
