સોના અંગે ફરી એકવાર મોટી આગાહી સામે આવી છે, જેના કારણે વૈશ્વિક રોકાણ બજારમાં નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે. વિશ્વની જાણીતી નાણાકીય સંસ્થા J.P. Morganએ અનુમાન વ્યક્ત કર્યું છે કે વર્ષના અંત સુધી સોનાની કિંમતોમાં આશરે 40% જેટલો ઉછાળો જોવા મળી શકે છે. સંસ્થાના અંદાજ અનુસાર આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સોનાની કિંમત વધીને $6,000 પ્રતિ ઔંસ સુધી પહોંચી શકે છે. આ આગાહી જાહેર થતાં જ વિશ્વભરના રોકાણકારોનું ધ્યાન ફરી એકવાર સોના તરફ કેન્દ્રિત થયું છે. પરંપરાગત રીતે સોનાને સુરક્ષિત રોકાણ એટલે કે “Safe Haven Asset” તરીકે જોવામાં આવે છે અને જ્યારે વૈશ્વિક અર્થતંત્રમાં અનિશ્ચિતતા વધે છે ત્યારે રોકાણકારો જોખમી સંપત્તિઓમાંથી નાણાં કાઢીને સોના તરફ વળતા હોય છે.
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ હાલમાં વિશ્વભરમાં અનેક એવા પરિબળો કાર્યરત છે જે સોનાની માંગમાં વધારો કરી શકે છે. તેમાં વધતો ફુગાવો, વૈશ્વિક આર્થિક અનિશ્ચિતતા, વ્યાજદરમાં સંભવિત ઘટાડો, વિવિધ દેશો વચ્ચે વધતો ભૂ-રાજકીય તણાવ અને વૈશ્વિક મંદીની આશંકા જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. J.P. Morganની રિપોર્ટ અનુસાર જો હાલની વૈશ્વિક પરિસ્થિતિ યથાવત રહે છે તો રોકાણકારો શેરબજાર અને અન્ય જોખમી રોકાણ વિકલ્પોની સરખામણીએ સોનાને વધુ પ્રાધાન્ય આપી શકે છે. પરિણામે સોનાની માંગમાં નોંધપાત્ર વધારો થઈ શકે છે અને કિંમતો નવા રેકોર્ડ સ્તરે પહોંચી શકે છે.
વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે વિશ્વની અનેક કેન્દ્રીય બેંકો છેલ્લા કેટલાક સમયથી સતત સોનાની ખરીદી કરી રહી છે. બીજી તરફ અમેરિકન ડોલરમાં જોવા મળતી અસ્થિરતા અને વૈશ્વિક અર્થતંત્રને લઈને વધતી ચિંતાઓ પણ સોનાને મજબૂત આધાર પૂરો પાડી રહી છે. આ જ કારણ છે કે અનેક આંતરરાષ્ટ્રીય નાણાકીય સંસ્થાઓ આગામી મહિનાઓમાં સોનાને મજબૂત રોકાણ વિકલ્પ તરીકે જોઈ રહી છે.
જોકે તમામ નિષ્ણાતો આ આગાહી સાથે સંપૂર્ણપણે સહમત નથી. કેટલાક બજાર નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે $6,000 પ્રતિ ઔંસનો અંદાજ ખૂબ જ આક્રમક છે. તેમના મતે સોનામાં આટલી મોટી તેજી ત્યારે જ શક્ય બને જ્યારે વૈશ્વિક આર્થિક સંકટ વધુ ગંભીર બને અથવા ભૂ-રાજકીય તણાવમાં નોંધપાત્ર વધારો થાય. સામાન્ય આર્થિક પરિસ્થિતિઓમાં આટલો મોટો ઉછાળો મળવાની સંભાવના ઓછી માનવામાં આવે છે.
ભારતીય બજારની વાત કરીએ તો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે સોનાની કિંમતોમાં વધારો થાય તો તેની સીધી અસર સ્થાનિક બજાર પર પણ જોવા મળી શકે છે. ભારતમાં તહેવારો અને લગ્નસરાની સિઝનમાં સોનાની માંગ પરંપરાગત રીતે મજબૂત રહે છે. આવી સ્થિતિમાં જો વૈશ્વિક કિંમતોમાં તેજી આવે તો ભારતીય ગ્રાહકોને વધુ ઊંચી કિંમતોનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
હાલમાં રોકાણકારો વચ્ચે સૌથી મોટી ચર્ચા એ છે કે શું ખરેખર સોનું આગામી મહિનાઓમાં નવો ઐતિહાસિક રેકોર્ડ બનાવશે કે પછી આ માત્ર એક આશાવાદી અંદાજ સાબિત થશે. જોકે એક વાત નિશ્ચિત છે કે આગામી મહિનાઓ દરમિયાન વૈશ્વિક આર્થિક સંકેતો, કેન્દ્રીય બેંકોની નીતિઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકીય પરિસ્થિતિ સોનાની દિશા નક્કી કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
