અમદાવાદ: કેન્દ્ર સરકારે દેશમાં અશ્લીલ અને આપત્તિજનક સામગ્રી દર્શાવવા તેમજ કાયદાકીય જોગવાઈઓના ઉલ્લંઘન બદલ છેલ્લા બે વર્ષ દરમિયાન ૫૦ OTT પ્લેટફોર્મ્સ સામે કડક કાર્યવાહી કરીને તેમની સાર્વજનિક પહોંચ બંધ કરી દીધી છે. માહિતી અને પ્રસારણ તેમજ સંસદીય બાબતોના રાજ્ય મંત્રી ડૉ. એલ. મુરુગને લોકસભામાં સાંસદ રાજાભાઉ પરાગ પ્રકાશ વાજે દ્વારા પૂછાયેલા એક પ્રશ્નના લેખિત જવાબમાં આ મહત્વપૂર્ણ માહિતી આપી હતી.
IT Rules 2021 અને આચારસંહિતા
કેન્દ્ર સરકારે ૨૫ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૧ના રોજ ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી (ઇન્ટરમીડિયરી ગાઇડલાઇન્સ એન્ડ ડિજિટલ મીડિયા, એથિક્સ કોડ) રૂલ્સ, ૨૦૨૧ અધિસૂચિત કર્યા હતા. આ નિયમોના ભાગ-III હેઠળ ડિજિટલ ન્યૂઝ પ્રકાશકો અને ઓનલાઈન ક્યુરેટેડ કન્ટેન્ટ પ્રકાશકો (OTT પ્લેટફોર્મ્સ) માટે એક સુદ્રઢ આચારસંહિતા (Code of Ethics) અને સંસ્થાકીય ફરિયાદ નિવારણ તંત્ર સ્થાપિત કરવામાં આવ્યું છે.
કયા કાયદાઓ હેઠળ થઈ કાર્યવાહી?
મંત્રીના જણાવ્યા અનુસાર, IT એક્ટ, ૨૦૦૦ની કલમ ૭૯(૩)(b) સરકારને ગેરકાયદેસર કન્ટેન્ટ દૂર કરવા અથવા તેની પહોંચ બંધ કરવા માટે મધ્યસ્થીઓને સૂચના આપવાની સત્તા આપે છે. નાગરિકો તરફથી મળતી ફરિયાદોના આધારે કાર્યવાહી કરતા, સરકારે નીચે મુજબના કાયદાઓના ઉલ્લંઘન બદલ 50 OTT પ્લેટફોર્મ્સ બંધ કર્યા છે:
-
IT એક્ટ, ૨૦૦૦: કલમ ૬૭ અને ૬૭A
-
ભારતીય ન્યાય સંહિતા (BNS): કલમ ૨૯૪
-
સ્ત્રીઓનું અસભ્ય નિરૂપણ (પ્રતિબંધ) અધિનિયમ, ૧૯૮૬: કલમ ૪
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે સુરક્ષિત અને જવાબદાર ડિજિટલ વાતાવરણ નિર્માણ કરવા માટે આવા મધ્યસ્થીઓ અને OTT પ્લેટફોર્મ્સ સામે નિયમિતપણે નિયમનકારી પગલાં લેવામાં આવતા રહેશે.
