ઈરાનના સર્વોચ્ચ ધાર્મિક અને રાજકીય નેતા Ayatollah Ali Khameneiના અવસાન બાદ સમગ્ર વિશ્વમાં રાજકીય અને રાજદ્વારી સ્તરે ભારે પ્રતિક્રિયાઓ જોવા મળી રહી છે. ભારત સરકારે પણ આ ઘટનાને લઈને દુઃખ વ્યક્ત કર્યું છે અને ઈરાન સાથે એકતા દર્શાવી છે. ભારત સરકાર તરફથી વિદેશ સચિવ Vikram Misri નવી દિલ્હીમાં સ્થિત Embassy of Iran in New Delhi ખાતે પહોંચ્યા હતા, જ્યાં તેમણે શોકપુસ્તિકા પર હસ્તાક્ષર કરીને ઈરાનની જનતા અને નેતૃત્વ પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરી હતી.
28 ફેબ્રુઆરી 2026ના રોજ ઈરાનની રાજધાની Tehranમાં થયેલા સંયુક્ત હવાઈ હુમલામાં ખામેનેઈના મૃત્યુના અહેવાલો સામે આવ્યા હતા. આ હુમલો United States અને Israel દ્વારા કરવામાં આવ્યો હોવાનું આંતરરાષ્ટ્રીય અહેવાલોમાં જણાવાયું છે. હુમલામાં ખામેનેઈના રહેઠાણ અને કમાન્ડ સેન્ટરને નિશાન બનાવવામાં આવ્યા હતા અને અનેક મિસાઈલ ફાયર કરવામાં આવી હતી. ત્યારબાદ ઈરાનના સરકારી સ્તરે તેમના અવસાનની પુષ્ટિ કરવામાં આવી હતી.
Delhi: On behalf of the Government of India, Foreign Secretary Vikram Misri signed the condolence book at the Iranian Embassy today. pic.twitter.com/f7rhjWbIZ9
— IANS (@ians_india) March 5, 2026
આ ઘટના મધ્ય પૂર્વના રાજકારણમાં મોટો ટર્નિંગ પોઈન્ટ બની શકે છે. વિશ્લેષકોના મત મુજબ ખામેનેઈ છેલ્લા ત્રણ દાયકાથી વધુ સમયથી ઈરાનની રાજકીય અને ધાર્મિક વ્યવસ્થાના સૌથી શક્તિશાળી નેતા રહ્યા હતા. તેમણે 1989માં ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા તરીકે પદભાર સંભાળ્યો હતો અને ત્યારથી દેશની વિદેશ નીતિ, રક્ષા અને ધાર્મિક નીતિઓ પર ઊંડો પ્રભાવ પાડ્યો હતો.
Source: DD pic.twitter.com/OPhWH0J4n7
— IANS (@ians_india) March 5, 2026
ખામેનેઈના મૃત્યુ બાદ ઈરાનમાં શોકનું માહોલ જોવા મળી રહ્યો છે. હજારો લોકો રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા હતા અને દેશભરમાં શોક સભાઓ યોજાઈ હતી. સરકાર દ્વારા 40 દિવસના રાષ્ટ્રીય શોકની જાહેરાત પણ કરવામાં આવી હતી.
ભારત અને ઈરાન વચ્ચે ઐતિહાસિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધો રહ્યા છે. ઊર્જા, વેપાર અને કૂટનીતિ જેવા ક્ષેત્રોમાં બંને દેશો વચ્ચે લાંબા સમયથી સહકાર રહ્યો છે. તેથી ખામેનેઈના અવસાન પર ભારત દ્વારા વ્યક્ત કરાયેલ સંવેદના બંને દેશોના સંબંધોની ગંભીરતા અને મિત્રતાનું પ્રતિબિંબ માનવામાં આવે છે.
વિદેશ સચિવ વિક్రమ મિસ્રી દ્વારા ઈરાનના દૂતાવાસમાં જઈને શોક વ્યક્ત કરવાનું પગલું રાજદ્વારી દૃષ્ટિએ મહત્વપૂર્ણ ગણવામાં આવી રહ્યું છે. તેમણે ઈરાનના રાજદ્વારીઓ સાથે મુલાકાત કરી અને જણાવ્યું કે ભારત ઈરાનની જનતા સાથે આ દુઃખની ઘડીમાં ઉભું છે.
આ ઘટનાએ સમગ્ર મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ વધારી દીધો છે. ખામેનેઈના મૃત્યુ પછી ઈરાન તરફથી અમેરિકાને અને ઇઝરાયલને કડક ચેતવણીઓ આપવામાં આવી છે અને સંભવિત જવાબી કાર્યવાહી અંગે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. વિશ્લેષકો માને છે કે આ ઘટના ભવિષ્યમાં પ્રાદેશિક રાજકારણ અને સુરક્ષા પરિસ્થિતિ પર લાંબા ગાળાનો અસરકારક પ્રભાવ પાડી શકે છે.
ખામેનેઈના અવસાન બાદ હવે ઈરાનમાં નવા સર્વોચ્ચ નેતા કોણ બનશે તે અંગે પણ ચર્ચાઓ તેજ થઈ ગઈ છે. કેટલાક અહેવાલો મુજબ તેમના પુત્ર Mojtaba Khameneiને આગામી નેતૃત્વ માટે મજબૂત દાવેદાર માનવામાં આવી રહ્યો છે, જોકે અંતિમ નિર્ણય ઈરાનની ધાર્મિક સંસ્થા દ્વારા લેવામાં આવશે.
આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ માત્ર ઈરાન પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ વિશ્વ રાજકારણ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની ગયો છે. અમેરિકા-ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવના કારણે વૈશ્વિક સુરક્ષા, ઊર્જા બજાર અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિ પર તેની અસર જોવા મળી શકે છે.




