નવી દિલ્હીઃ ઇઝરાયેલ, અમેરિકા અને ઇરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા ભયંકર યુદ્ધને કારણે મધ્ય-પૂર્વમાં સંકટની સ્થિતિ ઊભી થઈ છે. ગલ્ફ દેશોમાં વધેલા તણાવની અસર હવે ભારત પર પણ જોવા મળી રહી છે. તેને કારણે અનેક વ્યવસાયો મુશ્કેલીમાં મુકાયા છે. જોકે ભારતે અમેરિકાથી એક મેટ્રિક ટન ગેસની આયાત કરવાનો નિર્ણય કર્યો છે. જોકે એલપીજી પર નિર્ભર રેસ્ટોરાં, સ્ટ્રીટ ફૂડ વેચાણકારો, ઓટો રિક્ષાચાલકો અને કપડાં ધોવાની સેવાઓ આપતા લોકોનું કહેવું છે કે ગેસની અછતને કારણે તેમનું દૈનિક કામકાજ પ્રભાવિત થઈ રહ્યું છે.
LPGની સપ્લાય કેમ પ્રભાવિત થઈ રહી છે?
LPG સપ્લાય પ્રભાવિત થવાનું મુખ્ય કારણ અમેરિકા-ઇઝરાયેલ અને ઇરાન વચ્ચે ચાલી રહેલો સંઘર્ષ છે. આ યુદ્ધના કારણે હોર્મુઝ જળમાર્ગમાંથી પસાર થતી જહાજોની અવરજવર પર અસર પડી છે, જે વૈશ્વિક ઊર્જા પુરવઠા માટે અત્યંત મહત્વનો સમુદ્રી માર્ગ છે. ભારતના LPG આયાતનો મોટો હિસ્સો ઇરાન અને ઓમાન વચ્ચે આવેલા આ સંકુચિત માર્ગથી પસાર થાય છે, જે ખાડીને ઓમાનની ખાડી અને અરબી સમુદ્ર સાથે જોડે છે. જહાજોની અવરજવર પ્રભાવિત થતાં ભારત સુધી LPG પહોંચવામાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે.
સરકારે ઉત્પાદન વધારવા આપ્યા નિર્દેશ
LPG સપ્લાયમાં વિક્ષેપની શક્યતાઓ વચ્ચે ભારત સરકારે ઓઇલ રિફાઇનરીઓને LPG ઉત્પાદન વધારવા સૂચના આપી છે. તેનો હેતુ એ છે કે ઉપલબ્ધ ગેસનો મોટા ભાગનો હિસ્સો ઘરેલુ LPG સિલિન્ડર પર નિર્ભર પરિવારોને મળી રહે.
શિપમેન્ટમાં વિલંબ ચિંતાનો વિષય
શિપિંગ ઉદ્યોગના અંદાજ મુજબ અમેરિકાથી અથવા નોર્વેમાંથી ગેસ કાર્ગો લઈને ભારત આવનારા જહાજોને આવવા-જવામાં લગભગ બે મહિના લાગી શકે છે. અધિકારીઓના જણાવ્યાનુસાર નવા ઓર્ડર આપ્યા બાદ શિપમેન્ટ મળવામાં સ્વાભાવિક રીતે થોડો સમય લાગે છે. ટૂંકા ગાળામાં સપ્લાય તંગ રહી શકે છે, પરંતુ સમય જતા ગેસની ઉપલબ્ધતા સ્થિર થવાની શક્યતા છે, જોકે તાત્કાલિક મુશ્કેલીઓ રહી શકે છે.
આ ક્ષેત્રોને મળશે પ્રથમ પ્રાથમિકતા
પશ્ચિમ એશિયામાં સંઘર્ષને કારણે આયાતી ગેસ સપ્લાય પ્રભાવિત થતા કેન્દ્ર સરકારે દેશી પ્રાકૃતિક ગેસના વહેંચણી માટે નવી પ્રાથમિકતા યાદી જાહેર કરી છે. નવી વ્યવસ્થામાં LPG ઉત્પાદનને CNG અને પાઇપ મારફતે મળતી રસોઈ ગેસ (PNG) સાથે સર્વોચ્ચ પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી છે.
