સામાન્ય જનતાના ઘરના બજેટ પર મોંઘવારીનું દબાણ ફરી એકવાર વધવા જઈ રહ્યું છે. રોજિંદા વપરાશની ચીજવસ્તુઓ (FMCG) જેવી કે બિસ્કિટ, સાબુ, ખાદ્યતેલ અને પર્સનલ કેર પ્રોડક્ટ્સ બનાવતી દેશની અગ્રણી કંપનીઓ સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિક ગાળામાં પોતાના ઉત્પાદનોના ભાવ વધારવાની યોજના બનાવી રહી છે. કાચા માલની વધતી કિંમતો, પામ ઓઈલ અને ખાંડ જેવી મુખ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવમાં ઉછાળો તથા વૈશ્વિક ભૂ-રાજકીય અસ્થિરતાના કારણે કંપનીઓએ પોતાના પ્રોફિટ માર્જિનને બચાવવા આ નિર્ણય લેવો પડી રહ્યો છે. બ્રિટાનિયા, ડાબર, હિન્દુસ્તાન યુનિલીવર (HUL) અને ગોદરેજ કન્ઝ્યુમર જેવી મોટી કંપનીઓના નાણાકીય નિવેદનો અને તેમના ઉચ્ચ અધિકારીઓના તાજેતરના સંકેતો પરથી આ ચિત્ર સ્પષ્ટ થયું છે.
₹5 અને ₹10 ના પેકેટ હળવા થશે (Shrinkflation)
બેકરી સેક્ટરની અગ્રણી કંપની બ્રિટાનિયા ઈન્ડસ્ટ્રીઝે માહિતી આપી છે કે પામ ઓઈલ અને ખાંડના ઊંચા ભાવના કારણે તે નાના પેકેટોના વજનમાં ઘટાડો કરવા જઈ રહી છે. કંપનીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર રક્ષિત હરગાવેના જણાવ્યા અનુસાર, ₹5 અને ₹10 ની કિંમત વાળા સૌથી વધુ વેચાતા બિસ્કિટ પેકેટનું વજન ઘટાડવામાં આવશે. આનાથી પ્રત્યક્ષ રીતે 1.5% થી 2% સુધીનો ભાવવધારો થશે. જો કાચા માલના ભાવમાં રાહત નહીં મળે, તો આવનારા સમયમાં વધુ ફેરફાર પણ કરવામાં આવી શકે છે.
દિગ્ગજ FMCG કંપનીઓની આગામી રણનીતિ
હિન્દુસ્તાન યુનિલીવર (HUL): કંપનીના સીઈઓ પ્રિયા નાયરના જણાવ્યા મુજબ, એપ્રિલ-જૂન ત્રિમાસિકની સરખામણીએ સપ્ટેમ્બર ત્રિમાસિકમાં મોંઘવારીની અસર 2% થી 5% સુધી વધી શકે છે. કંપની વેચાણ અને માંગને અસર પહોંચાડ્યા વગર સંતુલિત રીતે ભાવમાં ફેરફાર કરશે.
ડાબર ઈન્ડિયા: સીઈઓ મોહિત મલ્હોત્રાએ સંકેત આપ્યો છે કે કાચા માલની ઊંચી કિંમતોને ધ્યાનમાં રાખીને કંપની પસંદગીના પોર્ટફોલિયોમાં ભાવવધારો અને કોસ્ટ મેનેજમેન્ટ દ્વારા પોતાના નફાને સંતુલિત રાખશે.
ગોદરેજ કન્ઝ્યુમર પ્રોડક્ટ્સ (GCPL): સીઈઓ સુધીર સીતાપતિના જણાવ્યા અનુસાર, ક્રૂડ ઓઈલ અને અન્ય કોમોડિટીઝમાં થતી વધઘટ પર બારીકાઈથી નજર રાખવામાં આવી રહી છે. જૂન ત્રિમાસિકની જેમ સપ્ટેમ્બરમાં પણ મર્યાદિત મર્યાદામાં ભાવવધારાની શક્યતાને નકારી શકાય તેમ નથી.
ભાવ વધારવા પાછળના મુખ્ય કારણો
કંપનીઓએ જૂન ત્રિમાસિક દરમિયાન પહેલાથી જ 2% થી 5% સુધીનો વધારો કર્યો હતો. હવે નફા (Margins) ના રક્ષણ માટે ઉત્પાદનોનું વજન ઘટાડવા (‘શ્રિંકફ્લેશન’) અથવા સીધા ભાવ વધારવા સિવાય અન્ય કોઈ વિકલ્પ બચ્યો નથી. આ ઉપરાંત, અનિશ્ચિત ચોમાસાની સ્થિતિ અને હવામાન સંબંધિત જોખમો પણ ઉત્પાદન ખર્ચને પ્રભાવિત કરી રહ્યા છે.
