નવી દિલ્હીઃ મિડલ-ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલી સૈન્ય તણાવની સ્થિતિ હવે એવા ખતરનાક મુકામે પહોંચી છે, જે સીધી તમારી ડિજિટલ જિંદગીને અસર કરી શકે છે. અત્યાર સુધી વિશ્વ માત્ર એ ભયમાં હતું કે હોર્મુઝ સંકટને કારણે ક્રૂડ ઓઇલનો સપ્લાય અટકી જશે અને પેટ્રોલ-ડીઝલ મોંઘું થઈ જશે, પરંતુ હવે ઈરાને એવો એક ‘માસ્ટરપ્લાન’ તૈયાર કર્યો હોવાના સંકેતો મળ્યા છે, જેને કારણે વિશ્વભરમાં ઇન્ટરનેટ વ્યવસ્થા ખોરવાઈ શકે છે. ઈરાની મિડિયા અને ઇસ્લામિક રેવોલ્યુશનરી ગાર્ડ કોર્પ્સ (IRGC) સાથે જોડાયેલાં સૂત્રોએ સંકેત આપ્યા છે કે તહેરાન હવે હોર્મુઝની નીચે પથરાયેલા સમુદ્રી ફાઇબર-ઓપ્ટિક કેબલ્સ પર પોતાનું નિયંત્રણ વધારવા માગે છે. આ કેબલ્સ વિશ્વભરના ડિજિટલ ડેટા ટ્રાન્સફરનું મુખ્ય માધ્યમ છે. જો આવું બને, તો ગૂગલ, મેટા, એમેઝોન અને માઇક્રોસોફ્ટ જેવી મોટી ટેક કંપનીઓના સમગ્ર ડિજિટલ સામ્રાજ્યને મોટો આંચકો લાગી શકે છે.
ઓઇલ નહીં, હવે ડેટા બન્યો નવો ‘ચોકપોઇન્ટ’
ઘણા લોકો માને છે કે ઇન્ટરનેટ સેટેલાઇટ દ્વારા હવામાં ચાલે છે, પરંતુ હકીકત એ છે કે દુનિયાનો 95 ટકાથી વધુ ઇન્ટરનેટ ડેટા સમુદ્રની અંદર પથરાયેલા અત્યંત પાતળા ફાઇબર-ઓપ્ટિક કેબલ્સ મારફતે એક ખંડમાંથી બીજા ખંડ સુધી પહોંચે છે.
ઈરાને ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકન ટેક કંપનીઓ સહકાર નહીં આપે, તો આ રૂટ પરથી પસાર થતા ડિજિટલ ટ્રાફિકને અવરોધિત અથવા ધીમું કરવામાં આવી શકે છે.
મોટી ટેક કંપનીઓ કેમ નિશાન પર?
છેલ્લા એક દાયકામાં ગૂગલ, મેટા, એમેઝોન અને માઇક્રોસોફ્ટ જેવી કંપનીઓએ પોતાના ક્લાઉડ સ્ટોરેજ, AI વર્કલોડ અને હાઈ-સ્પીડ ડેટા માટે સમુદ્રની અંદર ખાનગી કેબલ નેટવર્ક બિછાવવા અબજો ડોલરનું રોકાણ કર્યું છે.
જો ખાડી વિસ્તારના આ સમુદ્રી રૂટમાં થોડો પણ વિક્ષેપ આવે તો માત્ર ફેસબુક-વોટ્સએપ કે ઇન્સ્ટાગ્રામ જ ધીમું નહીં પડે, પરંતુ વિશ્વભરની બેંકિંગ સિસ્ટમ, શેરબજાર, એરલાઇન્સ લોજિસ્ટિક્સ અને ક્લાઉડ સર્વર્સ પણ ગંભીર અસર હેઠળ આવી શકે છે. આ કારણે સંરક્ષણ નિષ્ણાતો હવે આ અંડર-સી કેબલ્સને વીજળી ગ્રિડ અને ઓઇલ પાઇપલાઇન જેવી ‘ક્રિટિકલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર’ તરીકે જોવાનું શરૂ કર્યું છે.
ભારત પર કેવી અસર પડશે?
આ ડિજિટલ સંઘર્ષનો મોટો પ્રભાવ ભારત પર પણ પડી શકે છે. અહેવાલો મુજબ ભારતમાંથી યુરોપ અને અમેરિકા જતો ઇન્ટરનેટ ટ્રાફિકનો મોટો હિસ્સો ખાડી વિસ્તાર અને લાલ સમુદ્રની અંદરથી પસાર થતી કેબલ્સ પર આધારિત છે. જો ઈરાન આ કેબલ્સના મેઇનટેઇનન્સમાં અવરોધ ઊભો કરે તો ભારતમાં કરોડો યુઝર્સ માટે ક્લાઉડ સર્વિસ, ઓનલાઈન પેમેન્ટ એપ્સ અને ડિજિટલ પ્લેટફોર્મની ગતિ ધીમી પડી શકે છે.
