તેહરાન : મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ અને અમેરિકા સાથેના સંઘર્ષ વચ્ચે ઈરાને પોતાના વલણમાં કોઈપણ પ્રકારની નરમાશ દાખવવાનો સ્પષ્ટ ઇનકાર કરી દીધો છે. ઈરાનના શક્તિશાળી અર્ધલશ્કરી દળ ‘બસિજ ઓર્ગેનાઇઝેશન’ (Basij Organization)ના વડા હોસૈન તાએબે જાહેરાત કરી છે કે, જ્યાં સુધી તેહરાન દ્વારા મૂકવામાં આવેલી સાત શરતોનું સંપૂર્ણ પાલન કરવામાં નહીં આવે અને વિરોધી પક્ષ તેને સ્વીકારશે નહીં, ત્યાં સુધી ઈરાન કોઈપણ પ્રકારની વાટાઘાટોની રૂપરેખા કે એજન્ડા અંગે નિર્ણય લેશે નહીં.
ઈરાની સમાચાર એજન્સી IRNAના અહેવાલ મુજબ, ગુરુવારે તેહરાન ખાતે ઇસ્લામિક રિવોલ્યુશન ગાર્ડ્સ કોર્પ્સ (IRGC) એરોસ્પેસ ફોર્સના શહીદ સભ્યોને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે યોજાયેલા એક કાર્યક્રમને સંબોધતા તાએબે અમેરિકાને આડેહાથ લીધું હતું. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, “અમેરિકનોએ શરૂઆતમાં સાત દિવસની સમયમર્યાદા (ડેડલાઇન) ની વાત કરી હતી અને ત્યારબાદ તેને ઘટાડીને બે દિવસ કરી દીધી છે, પરંતુ તેનાથી અમને કોઈ ફરક પડતો નથી. અમારા માટે મુખ્ય મુદ્દો ઇસ્લામિક રિપબ્લિક ઓફ ઈરાન દ્વારા નક્કી કરાયેલી સાત શરતો પૂરી કરવાનો છે. તે શરતો સંતોષાયા બાદ જ ઈરાન વાટાઘાટોની પદ્ધતિ અને વિષયો પર નિર્ણય કરશે.”
હોસૈન તાએબે ઈરાનની સૈન્ય શક્તિનો ઉલ્લેખ કરતા દાવો કર્યો હતો કે, અમેરિકા અને ઇઝરાયેલ સાથેના 12 દિવસ અને 40 દિવસના સૈન્ય સંઘર્ષો બાદ દુશ્મન દેશોની ઈરાનની સંરક્ષણ ક્ષમતા અંગેની ગણતરીઓ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે. આ ઉપરાંત, વ્યૂહાત્મક રીતે અત્યંત મહત્વપૂર્ણ એવા ‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ (Strait of Hormuz) અંગે વાત કરતા તેમણે કહ્યું કે આ જળમાર્ગ શક્તિના બદલાતા સંતુલનમાં નિર્ણાયક પરિબળ બની ગયો છે, જેના જવાબમાં વિરોધી પક્ષે નાકાબંધી (Blockade) લાદવાની શક્યતા વ્યક્ત કરી છે. તાએબના મતે, વર્તમાન સંઘર્ષમાં બંને પક્ષોની સહનશક્તિ અને લડત ચાલુ રાખવાની તૈયારી જ અંતિમ પરિણામ નક્કી કરશે.
બીજી તરફ, અમેરિકી અખબાર ‘ધ વોલ સ્ટ્રીટ જર્નલ’ ના અહેવાલ મુજબ, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રમાં ઈરાન સાથે ફરીથી રાજદ્વારી માર્ગો ખોલવા માટે હલચલ તેજ થઈ છે. રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ઉપરાષ્ટ્રપતિ જે.ડી. વેન્સ (JD Vance) ને તેહરાન સાથે સીધી વાતચીતની પહેલ કરવાની જવાબદારી સોંપી છે. વેન્સે ઓક્ટોબર મહિનામાં ઈરાનની સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યુરિટી કાઉન્સિલના સેક્રેટરી-જનરલ મોહસેન રેઝાઈને પત્ર લખીને મુલાકાતની વિનંતી પણ કરી હતી, જોકે રેઝાઈએ તાજેતરમાં સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલ અમેરિકી ઉપરાષ્ટ્રપતિ સાથે વાતચીતનો કોઈ કાર્યક્રમ નિર્ધારિત નથી.
નોંધનીય છે કે, 28 ફેબ્રુઆરીના રોજ ઈરાન વિરુદ્ધ અમેરિકા અને ઇઝરાયેલના સંયુક્ત સૈન્ય ઓપરેશન બાદ આ વ્યાપક સંઘર્ષ શરૂ થયો હતો. એપ્રિલમાં યુદ્ધવિરામ અને જૂનમાં એક પ્રારંભિક સમજૂતી થઈ હોવા છતાં, કાયમી શાંતિ કરાર માટેના રાજદ્વારી પ્રયાસો અટવાયેલા પડ્યા છે. અમેરિકી વહીવટીતંત્રમાં પણ આ મુદ્દે મતભેદો જોવા મળી રહ્યા છે, જ્યાં ઉપરાષ્ટ્રપતિ વેન્સ રાજદ્વારી ઉકેલના પક્ષમાં છે, ત્યારે વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો અને સંરક્ષણ મંત્રી પીટ હેગસેથ ઈરાન પર નૌકાદળની નાકાબંધી અને સૈન્ય દબાણ ચાલુ રાખવાની તરફેણ કરી રહ્યા છે.
