ચૂંટણી પંચ દ્વારા હાથ ધરવામાં આવી રહેલી મતદાર યાદીઓના સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) અંગે 23 રાજકીય પક્ષો અને એક અપક્ષ સાંસદે સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશને પત્ર લખ્યો છે. કોંગ્રેસના મહાસચિવ જયરામ રમેશે SIR પ્રક્રિયા અંગે સંયુક્ત પત્ર શેર કર્યો હતો.
કોંગ્રેસ પાર્ટીએ જણાવ્યું છે કે 23 રાજકીય પક્ષો અને એક સ્વતંત્ર સાંસદે ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતને સંયુક્ત પત્ર મોકલ્યો છે. આ પત્ર ચૂંટણી પંચની વિશેષ સઘન સુધારણા પ્રક્રિયા અને અન્ય ચૂંટણી સંબંધિત મુદ્દાઓને લગતો છે. કોંગ્રેસના સાંસદ જયરામ રમેશે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ‘X’ પર આ માહિતી શેર કરી છે. આ પત્રમાં વિપક્ષી ગઠબંધને SIR ના પાલનના મામલે ન્યાયતંત્રના હસ્તક્ષેપની માંગ કરી છે. વિપક્ષી ગઠબંધને ચૂંટણી પંચની નિષ્પક્ષતા પર પણ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો અને આરોપ લગાવ્યો હતો કે ચૂંટણી પરિણામો પ્રભાવિત થઈ રહ્યા છે.
વિપક્ષી ગઠબંધનમાં એકતા બતાવવાના પ્રયાસો
કોંગ્રેસના મહાસચિવ જયરામ રમેશે મંગળવારે એક સોશિયલ મીડિયા પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું કે 8 જૂને યોજાયેલી વિપક્ષી ગઠબંધનની બેઠકમાં 21 વિપક્ષી રાજકીય પક્ષો અને એક સ્વતંત્ર સાંસદે ભાગ લીધો હતો. હવે, 23 રાજકીય પક્ષો અને એક સ્વતંત્ર સાંસદે પત્ર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. 8 જૂન, 2026ના રોજ યોજાયેલી ઈન્ડિયા એલાયન્સની બેઠકમાં મલ્લિકાર્જુન ખડગે, રાહુલ ગાંધી, અખિલેશ યાદવ, મમતા બેનર્જી, ઓમર અબ્દુલ્લા અને સુપ્રિયા સુલે જેવા નેતાઓ હાજર હતા. જોકે આમ આદમી પાર્ટી અને દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ જેવા કેટલાક પક્ષો ગેરહાજર રહ્યા હતા, તેમણે પત્ર પર પણ હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. બેઠક દરમિયાન, એવી જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે ઈન્ડિયા એલાયન્સ દર બે મહિને બેઠક કરશે. આગામી બેઠક ઓગસ્ટમાં તેલંગાણાના હૈદરાબાદમાં યોજાવાની છે.
SIR પ્રક્રિયા અને વિવાદો
ચૂંટણી પંચે લગભગ એક વર્ષ પહેલા મતદાર યાદી ચકાસણી માટે SIR પ્રક્રિયા શરૂ કરી હતી. તેનો ઉદ્દેશ્ય મતદાર યાદીઓની શુદ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાનો અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાની અખંડિતતાને મજબૂત બનાવવાનો છે. 24 જૂન, 2025 ના રોજ વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા બિહારમાં આ પ્રક્રિયાનો એક પાયલોટ તબક્કો શરૂ થયો હતો. આ કવાયત હેઠળ, દેશભરમાં મતદાર યાદીઓમાંથી આશરે 60 મિલિયન નામો દૂર કરવામાં આવ્યા છે. આ સુધારણા પ્રક્રિયા હજુ પણ 19 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ચાલુ છે.
વિપક્ષના આરોપો અને સરકારનું વલણ
એકલા બિહારમાં જ મતદાર યાદીમાંથી 6.5 મિલિયન નામો દૂર કરવામાં આવ્યા હતા. લોકસભામાં વિપક્ષના નેતા સહિત અનેક વિપક્ષી નેતાઓએ SIR પ્રક્રિયાનો વિરોધ કર્યો છે અને આ મુદ્દે અનેક પ્રેસ કોન્ફરન્સ યોજી છે. કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી પક્ષોએ આરોપ લગાવ્યો છે કે SIR પ્રક્રિયા લોકશાહીને નબળી પાડવાનો પ્રયાસ છે. દરમિયાન, કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહે જણાવ્યું છે કે સરકારનો ઉદ્દેશ્ય ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સના નામ દૂર કરવાનો છે. તેમનું કહેવું છે કે આ સુનિશ્ચિત કરવા માટે છે કે કોઈ પણ સાચા ભારતીય નાગરિકને મતદાર યાદીમાંથી બાકાત રાખવામાં ન આવે.
સુપ્રીમ કોર્ટે શું કહ્યું છે?
અમિત શાહે એમ પણ કહ્યું હતું કે ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સને વ્યવસ્થિત પ્રક્રિયા દ્વારા દૂર કરવામાં આવશે. જ્યાં લાગુ પડશે, તેમને દેશમાંથી કાઢી મૂકવામાં આવશે. તાજેતરના નિર્ણયમાં સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે ચૂંટણી પંચ પાસે SIR પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવાનો અધિકાર છે. કોર્ટે મતદાર યાદીઓના સુધારા સામે ઉઠાવવામાં આવેલા વાંધાઓને પણ ફગાવી દીધા હતા. સુપ્રીમ કોર્ટનો આ નિર્ણય ચૂંટણી પંચની પ્રક્રિયાને કાનૂની માન્યતા પ્રદાન કરે છે.
