દેશના ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના પરિવારોને દર મહિને મળતા સરકારી અનાજ વિતરણને લઈને કેન્દ્ર સરકારે એક અત્યંત મહત્વનો અને ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. પ્રધાનમંત્રી ગરીબ કલ્યાણ યોજના હેઠળ સરકાર દ્વારા દર મહિને દેશના આશરે 80 કરોડ જરૂરિયાતમંદ લોકોને મફત રેશન આપવામાં આવે છે. હવે આ યોજનાને વધુ વ્યવસ્થિત, સુરક્ષિત અને કોઈ પણ પ્રકારની ગેરરીતિ વગર ચલાવવા માટે કેન્દ્રીય કેબિનેટે ‘SARTHAK PDS’ યોજનાને ચાલુ રાખવાની મંજૂરી આપી દીધી છે. આ અંતર્ગત રેશનિંગ વ્યવસ્થામાં 3 મોટા અને ક્રાંતિકારી સુધારા અમલમાં મૂકવામાં આવ્યા છે, જે રેશનની ચોરી અટકાવવાથી લઈને ગરીબો સુધી સમયસર અનાજ પહોંચાડવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવશે. કેન્દ્રીય મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે કેબિનેટના નિર્ણયો અંગે મીડિયાને માહિતી આપતા જણાવ્યું હતું કે, આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ દેશની પબ્લિક ડિસ્ટ્રિબ્યુશન સિસ્ટમ (PDS) એટલે કે રેશન વ્યવસ્થાને વધુ આધુનિક, હાઈટેક અને પારદર્શક બનાવવાનો છે. આ માટે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા રૂ. 25,530 કરોડના તોતિંગ કેન્દ્રીય ભંડોળને (સેન્ટ્રલ એલોકેશન) મંજૂરી આપવામાં આવી છે.
રેશનિંગ વ્યવસ્થાને બદલી નાખશે આ 3 મોટા સુધારા:
1. રાજ્યોને અનાજ પરિવહન (ટ્રાન્સપોર્ટેશન) માં આર્થિક મદદ
કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું કે કેબિનેટના પ્રથમ મોટા નિર્ણય હેઠળ હવે રાજ્યોની સરકારી એજન્સીઓને આર્થિક સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે. આ અંતર્ગત અનાજને રાજ્યની અંદર મોટા સરકારી ગોદામોથી લઈને છેવાડાના ગામડાઓમાં આવેલી રેશનની દુકાનો સુધી પહોંચાડવા માટે થતો પરિવહન ખર્ચ કેન્દ્ર સરકાર ભોગવશે. ટ્રાન્સપોર્ટ કોસ્ટ ઓછી થવાને કારણે રાજ્યો પરનું આર્થિક ભારણ ઘટશે અને અંતરિયાળ તેમજ દુર્ગમ વિસ્તારોમાં વસતા ગરીબો સુધી સમયસર અનાજનો જથ્થો પહોંચાડી શકાશે.
#Cabinet approved continuation of the “Scheme for Assistance in Ration Transport and Handling-Income with Automation in PDS” (SARTHAK PDS) as an umbrella scheme
3 major elements have been introduced under the scheme:
-Assistance to State Agencies for intra-State movement of… pic.twitter.com/lpHyhQxLv9
— PIB India (@PIB_India) May 27, 2026
2. ફેર પ્રાઇસ શોપ (રેશનની દુકાનો) ને સપોર્ટ
લાંબા સમયથી દેશભરના રેશન ડીલરો અને દુકાનદારો દ્વારા આર્થિક મદદ અને કમિશન વધારવાની માંગ કરવામાં આવી રહી હતી, જે અત્યાર સુધી ખૂબ જ ઓછી હતી. હવે સરકાર રેશનની દુકાનોને મજબૂત કરવા માટે સીધો સપોર્ટ આપશે. આ સુધારા હેઠળ રેશન ડીલરોને આધુનિક ડિજિટલ ઉપકરણો, અનાજ સાચવવા માટે બહેતર સ્ટોરેજ સુવિધા અને દુકાનના સંચાલન માટે નાણાકીય સહાય આપવામાં આવશે. આ પગલાથી રેશન દુકાનદારોની કાર્યશૈલી સુધરશે અને અનાજ વિતરણ દરમિયાન થતી ગરબડો પર લગામ કસાશે.
3. રેશનિંગ સિસ્ટમનું સંપૂર્ણ આધુનિકીકરણ (Modernization)
કેબિનેટ દ્વારા મંજૂર કરાયેલો ત્રીજો અને સૌથી મહત્વનો સુધારો રેશનિંગ વ્યવસ્થાને ટેકનોલોજી આધારિત બનાવવાનો છે. સરકાર આખી સિસ્ટમનું ડિજિટલાઈઝેશન કરવા જઈ રહી છે. જેમાં અનાજના જથ્થાનું ઓટોમેશન, ડિજિટલ ટ્રેકિંગ, ઓનલાઈન લાઈવ મોનિટરિંગ, સ્માર્ટ ડિવાઈસ અને ટ્રાન્સપેરન્સી ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરવામાં આવશે. ગોદામમાંથી અનાજ નીકળ્યાથી લઈને ગ્રાહકના હાથમાં પહોંચે ત્યાં સુધીની તમામ વિગતો ઓનલાઈન ટ્રેક થશે. આ ટેકનોલોજીના કારણે રેશનની ચોરી અને બ્લેક માર્કેટિંગ (કાળાબજારી) નાબૂદ થશે અને હકદાર ગરીબોને તેમનો હક સીધો જ મળશે.
‘વન નેશન-વન રેશન કાર્ડ’ બનશે વધુ અસરકારક
કેન્દ્ર સરકારનો અંતિમ ઉદ્દેશ્ય દેશમાં લાગુ કરાયેલી ‘વન નેશન-વન રેશન卡ર્ડ’ (One Nation-One Ration Card) વ્યવસ્થાને વધુ સીમલેસ અને મજબૂત બનાવવાનો છે. આ નવી ટેકનોલોજી અને સુધારાઓ લાગુ થવાથી દેશના કોઈ પણ ખૂણે રહેતો શ્રમિક કે નાગરિક પોતાના હકનું અનાજ અત્યંત પારદર્શક રીતે મેળવી શકશે. સરકારના આ ડિજિટલ પ્રહારથી રેશનિંગ માફિયાઓ પર સંપૂર્ણપણે રોક લાગી જશે.