ભારત સરકાર દ્વારા દર વર્ષે અપાતા સર્વોચ્ચ અને સૌથી પ્રતિષ્ઠિત નાગરિક સન્માન ‘પદ્મ પુરસ્કારો’ (Padma Awards 2026) ના વિતરણની ભવ્ય વિધિ નવી દિલ્હી ખાતે સંપન્ન થઈ છે. સોમવારે રાષ્ટ્રપતિ ભવનના ઐતિહાસિક દરબાર હોલમાં આયોજિત એક ગરિમાપૂર્ણ સમારોહમાં દેશના રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુએ કલા, સાહિત્ય, શિક્ષણ, ચિકિત્સા, વિજ્ઞાન, રમતગમત અને જાહેર સેવા જેવા ક્ષેત્રોમાં દેશનું નામ વૈશ્વિક સ્તરે રોશન કરનારી 131 મહાન હસ્તીઓને સત્તાવાર રીતે સન્માનિત કર્યા છે.
કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા જાન્યુઆરી 2026 માં આ પુરસ્કારોની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, જેને હવે રાષ્ટ્રપતિના હસ્તે અર્પણ કરવામાં આવ્યા છે. આ વર્ષના પુરસ્કારોની વિશેષતા એ છે કે તેમાં સામાન્ય જનજીવનમાંથી આવતા પાયાના સમાજસેવકોથી લઈને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ખ્યાતિ મેળવનાર રમતવીરો અને કલાકારોનો સમાવેશ થાય છે. આ વર્ષે કુલ 131 પુરસ્કારો આપવામાં આવ્યા છે, જેમાં 5 પદ્મ વિભૂષણ (દેશનું બીજું સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન), 13 પદ્મ ભૂષણ અને 113 મહાનુભાવોને પદ્મશ્રીથી નવાજવામાં આવ્યા છે.
પદ્મ વિભૂષણ: સિનેમા અને ન્યાયતંત્રના દિગ્ગજોને સલામ
દેશના દ્વિતીય સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન ‘પદ્મ વિભૂષણ’ માટે આ વર્ષે 5 એવી હસ્તીઓની પસંદગી કરવામાં આવી હતી જેમણે પોતાના ક્ષેત્રમાં શિખરો સર કર્યા છે. હિંદી સિનેમાના ‘હીમેન’ તરીકે જાણીતા દિવંગત અભિનેતા ધર્મેન્દ્ર સિંહ દેઓલને મરણોપરાંત કલા ક્ષેત્રે પદ્મ વિભૂષણ એનાયત કરવામાં આવ્યો છે. આ સિવાય સુપ્રીમ કોર્ટના પૂર્વ ન્યાયમૂર્તિ કે. ટી. થામસ અને કેરળના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી વી. એસ. અચ્યુતાનંદન (મરણોપરાંત) ને જાહેર જીવનમાં ઉત્કૃષ્ટ સેવાઓ આપવા બદલ આ સર્વોચ્ચ સન્માનથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે.
પદ્મ ભૂષણ: સંગીત, રાજકારણ અને ઉદ્યોગ જગતની હસ્તીઓ ચમકી
સામાજિક અને વ્યાપારી ક્ષેત્રે મોટું યોગદાન આપનાર 13 મહાનુભાવોને આ વખતે ‘પદ્મ ભૂષણ’ એવોર્ડ આપવામાં આવ્યો છે. બોલિવૂડની સુપ્રસિદ્ધ ગાયિકા અલકા યાજ્ઞિક અને સાઉથ સિનેમાના સુપરસ્ટાર મમુટીને કલા ક્ષેત્રે આ સન્માન મળ્યું છે. રાજકારણ અને જાહેર જીવનની વાત કરીએ તો ઉત્તરાખંડના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી ભગતસિંહ કોશ્યારી અને ઝારખંડના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી શિબુ સોરેન (મરણોપરાંત) ના નામો આ યાદીમાં અગ્રેસર છે. આ સાથે જ પ્રખ્યાત ઉદ્યોગપતિ ઉદય કોટકને વ્યાપાર અને ઉદ્યોગ ક્ષેત્રે તેમજ એડવર્ટાઈઝિંગ ગુરુ પીયૂષ પાંડેને (મરણોપરાંત) કલા ક્ષેત્રે પદ્મ ભૂષણ આપીને સરાહના કરવામાં આવી છે.
પદ્મશ્રી: ક્રિકેટના કિંગ રોહિત શર્મા અને હરમનપ્રીત કૌરને એવોર્ડ
દેશના ચોથા સર્વોચ્ચ નાગરિક સન્માન ‘પદ્મશ્રી’ માટે આ વર્ષે 113 પ્રતિભાઓની પસંદગી કરવામાં આવી છે. આ યાદીમાં રમતગમત ક્ષેત્રે ભારતીય ક્રિકેટ ટીમના કેપ્ટન અને ટી-20 વર્લ્ડ કપ વિજેતા રોહિત શર્મા, ભારતીય મહિલા ક્રિકેટ ટીમની કેપ્ટન હરમનપ્રીત કૌર ભુલ્લર અને પેરા એથ્લીટ પ્રવીણ કુમારના નામ મુખ્ય આકર્ષણ રહ્યા હતા. કલા જગતમાંથી લોકપ્રિય અભિનેતા આર. માધવન (માધવન રંગનાથન) અને જાણીતા કોમેડિયન અને કલાકાર સતીશ શાહ (મરણોપરાંત) ને પણ પદ્મશ્રીથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. ગુજરાતના સુપ્રસિદ્ધ હાસ્ય કલાકાર અને સાહિત્યકાર રતિલાલ બોરીસાગરને પણ સાહિત્ય ક્ષેત્રે તેમના અમૂલ્ય પ્રદાન માટે પદ્મશ્રી એનાયત કરાયો છે.
પદ્મ પુરસ્કારો વિજેતાઓની સંપૂર્ણ અને સત્તાવાર યાદી (Complete List)
પદ્મ વિભૂષણ વિજેતાઓ (05):
- ધર્મેન્દ્ર સિંહ દેઓલ (મરણોપરાંત) – કલા
- કે. ટી. થામસ – પબ્લિક લાઈફ (જાહેર જીવન)
- એન. રાજમ – કલા
- પી. નારાયણન – સાહિત્ય અને શિક્ષણ
- વી. એસ. અચ્યુતાનંદન (મરણોપરાંત) – પબ્લિક લાઈફ (જાહેર જીવન)
પદ્મ ભૂષણ વિજેતાઓ (13):
- અલકા યાજ્ઞિક – કલા
- ભગતસિંહ કોશ્યારી – પબ્લિક લાઈફ
- કલ્લીપટ્ટી રામાસામી પલાનીસ્વામી – ચિકિત્સા (મેડિસિન)
- મમુટી – કલા
- ડૉ. નોરી દત્તાત્રેયુડુ – ચિકિત્સા
- પીયૂષ પાંડે (મરણોપરાંત) – કલા
- એસ. કે. એમ. માઈલાનંદન – સામાજિક કાર્ય
- શતાવધાની આર. ગણેશ – સાહિત્ય
- શિબુ સોરેન (મરણોપરાંત) – પબ્લિક Lાઈફ
- ઉદય કોટક – વ્યાપાર અને ઉદ્યોગ
- વી. કે. મલ્હોત્રા (મરણોપરાંત) – પબ્લિક લાઈફ
- વેલ્લાપલ્લી નટેસન – પબ્લિક લાઈફ
- વિજય અમૃતરાજ – રમતગમત
પદ્મશ્રી વિજેતાઓ (113):
એ. ઈ. મુથુનાયગમ, અનિલ કુમાર રસ્તોગી, અંકે ગૌડા, આર્મિડા ફર્નાન્ડિસ, અરવિંદ વૈદ્ય, અશોક ખાડે, અશોક કુમાર સિંહ, અશોક કુમાર હલદાર, બલદેવ સિંહ, ભગવાનદાસ રાયકરવાર, ભારત સિંહ ભારતી, ભિકલ્યા લડક્યા ધિન્ડા, બિશ્વા બંધુ (મરણોપરાંત), બ્રિજલાલ ભટ્ટ, બુદ્ધા રશ્મિ મણિ, ડૉ. બુધરી ટાટી, ચંદ્રમૌલી ગડ્ડામાનુગુ, ચરણ હેમ્બ્રમ, ચિરંજી લાલ યાદવ, દીપિકા રેડ્ડી, ધાર્મિકલાલ ચુનીલાલ પંડ્યા, ગડ્ડે બાબુ રાજેન્દ્ર પ્રસાદ, ગફરુદ્દીન મેવાતી જોગી, ગંભીર સિંહ યોન્જોન, ગરિમેલ્લા બાલકૃષ્ણ પ્રસાદ (મરણોપરાંત), ગાયત્રી બાલસુબ્રમણિયન અને સુશ્રી રંજની બાલસુબ્રમણિયન (સંયુક્ત), ગોપાલ જી ત્રિવેદી, ગુડુરુ વેંકટ રાવ, એચ. વી. હાંડે, હાલી વાર, હરિ માધબ મુખોપાધ્યાય (મરણોપરાંત), હરિચરણ સૈકિયા, હરમનપ્રીત કૌર ભુલ્લર, ઇન્દરજીત સિંહ સિદ્ધુ, જનાર્દન બાપુરાવ બોથે, જોગેશ દેઉરી, જુઝર વાસી, જ્યોતિષ દેબનાથ, કે. પાજનીવેલ, કે. રામાસ્વામી, કે. વિજય કુમાર, કબીન્દ્ર પુરકાયસ્થ (મરણોપરાંત), કૈલાશ ચંદ્ર પંત, કલામંડલમ વિમલા મેનન, કેવલ કૃષ્ણ ઠાકુરાલ, ખેમ રાજ સુંદ્રિયાલ, કોલ્લકલ દેવકી અમ્મા જી, કૃષ્ણમૂર્તિ બાલસુબ્રમણિયન, કુમાર બોસ, કુમારસ્વામી થંગરાજ, પ્રો. (ડૉ.) લાર્સ-ક્રિશ્ચિયન કોખ, લ્યુડમિલા વિક્ટોરોવના ખોખલોવા, માધવન રંગનાથન (આર. માધવન), મગંતી મુરલી મોહન, મહેન્દ્ર કુમાર મિશ્રા, મહેન્દ્ર નાથ રોય, મમિડાલા જગદીશ કુમાર, મંગલા કપૂર, મીર હાજીભાઈ કાસમભાઈ, મોહન નાગર, નારાયણ વ્યાસ, નરેશ ચંદ્ર દેવ વર્મા, નિલેશ વિનોદચંદ્ર મંડલેવાલા, નૂરુદ્દીન અહેમદ, ઓથુવાર તિરુથાની સ્વામીનાથન, ડૉ. પદ્મા ગુરમેટ, પાલકોન્ડા વિજય આનંદ રેડ્ડી, પોખિલા લેકથેપી, ડૉ. પ્રભાકર બસવપ્રભુ કોરે, પ્રતીક શર્મા, પ્રવીણ કુમાર, પ્રેમ લાલ ગૌતમ, પ્રોસેનજીત ચેટર્જી, ડૉ. પુન્નિયામૂર્તિ નટેસન, આર. ક્રિષ્નન (મરણોપરાંત), આર. વી. એસ. મણિ, રબી લાલ ટુડુ, રઘુપત સિંહ (મરણોપરાંત), રઘુવીર તુકારામ ખેડકર, રાજસ્થપતિ કલિયપ્પા ગૌંડર, રાજેન્દ્ર પ્રસાદ, રામા રેડ્ડી મમિડી (મરણોપરાંત), રામમૂર્તિ શ્રીધર, રામચંદ્ર ગોડબોલે અને સુશ્રી સુનિતા ગોડબોલે (સંયુક્ત), રતિલાલ બોરીસાગર, રોહિત શર્મા, સગાંયુસાંગ એસ. પોંગેનર, સંત નિરંજન દાસ, શરત કુમાર પાત્ર, સરોજ મંડલ, સતીશ શાહ (મરણોપરાંત), સત્યનારાયણ નુવાલ, સવિતા પુનિયા, પ્રો. શફી શૌક, શશિ શેખર વેમ્પતિ, શ્રીરંગ દેવાબા લાડ, શુભા વેંકટેશ આયંગર, શ્યામ સુંદર, સિમાંચલ પાત્ર, સિવસંકરી, ડૉ. સુરેશ હનગાવડી, સ્વામી બ્રહ્મદેવ જી મહારાજ, ટી. ટી. જગન્નાથન (મરણોપરાંત), ટગા રામ ભીલ, તરુણ ભટ્ટાચાર્ય, ટેચી ગુબિન, થિરુવારૂર ભક્તવત્સલમ, તૃપ્તિ મુખર્જી, વેઝીનાથન કામકોટિ, વેમ્પટી કુટુમ્બ શાસ્ત્રી, વ્લાદિમેર મેસ્તવિરીશ્વિલી (મરણોપરાંત), યુમનામ જાત્રા સિંહ (મરણોપરાંત), એસ. જી. સુશીલમ્મા. આ તમામ પુરસ્કારો દેશના વિકાસ, કલાત્મક વારસા અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતના પ્રભાવને મજબૂત બનાવનારી આ અદ્ભુત પ્રતિભાઓની મહેનત અને સમર્પણની સાક્ષી પૂરે છે.
