આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે મિડલ ઈસ્ટમાં વધી રહેલા સૈન્ય અને રાજકીય તણાવની નકારાત્મક અસર હવે ભારતીય ગ્રાહકોના ખિસ્સા પર સ્પષ્ટપણે દેખાઈ રહી છે. દેશમાં ઇંધણના ભાવ સતત આસમાને પહોંચી રહ્યા છે, જેના કારણે ભારતની અર્થવ્યવસ્થા પર મોંઘવારીનું ભારે દબાણ ઊભું થયું છે. ક્રિસિલ (CRISIL) ના અહેવાલ મુજબ, ઓઈલ માર્કેટિંગ કંપનીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય નુકસાનને સરભર કરવા માટે આગામી દિવસોમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં હજુ પણ 2.5 રૂપિયા પ્રતિ લીટરનો વધારો ઝીંકી શકે છે. જો છેલ્લા કેટલાક સપ્તાહના આંકડા પર નજર કરીએ તો, ભારતમાં અત્યાર સુધીમાં અલગ-અલગ ચાર તબક્કામાં ઇંધણના ભાવમાં કુલ 7.5 રૂપિયા પ્રતિ લીટરનો વધારો થઈ ચૂક્યો છે. ભાવ વધારાનો આ સિલસિલો નીચે મુજબ રહ્યો હતો.
15 May: પહેલીવાર પેટ્રોલ-ડીઝલના ભાવમાં સીધો 3 રૂપિયા પ્રતિ લીટરનો વધારો કરવામાં આવ્યો હતો.
19 May: બીજીવાર કિંમતોમાં આશરે 90 પૈસા પ્રતિ લીટરનો વધારો થયો.
23 May: ત્રીજીવાર પેટ્રોલ 87 પૈસા અને ડીઝલ 91 પૈસા મોંઘું થયું હતું.
25 May: ચોથીવાર પેટ્રોલમાં 2.61 રૂપિયા અને ડીઝલમાં 2.71 રૂપિયાનો વધારો ઝીંકાયો.
એજન્સીનું કહેવું છે કે જો વૈશ્વિક સ્તરે કાચા તેલ (ક્રૂડ ઓઈલ) ની કિંમતો આ જ રીતે ઊંચી રહેશે, તો આગામી સમયમાં ગ્રાહકોએ વધુ આકરા ભાવ વધારાનો સામનો કરવો પડશે.
કુલ વધારો 10 રૂપિયા સુધી પહોંચશે, CPI મોંઘવારી પર થશે સીધી અસર
રિપોર્ટ અનુસાર, તેલ કંપનીઓ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારના કારણે થઈ રહેલા પોતાના નુકસાનને ધીમે-ધીમે ગ્રાહકો પર પાસ ઓન કરી રહી છે. આ ગણતરી મુજબ નજીકના ભવિષ્યમાં કુલ વધારો 10 રૂપિયા પ્રતિ લીટર સુધી પહોંચી શકે છે. ક્રિસિલે ચેતવણી આપી છે કે આ આકરા ઇંધણ વધારાની અસર સમગ્ર દેશની ઇકોનોમીમાં ટ્રાન્સપોર્ટેશન (વાહનવ્યવહાર) ખર્ચ વધવાના સ્વરૂપે દેખાશે. આનાથી સામાન્ય વપરાશની ચીજો અને કોર ઇન્ફ્લેશન (મુખ્ય ઇન્ફ્લેશન) બંનેમાં મોટો ઉછાળો આવશે.
આંકડાકીય દ્રષ્ટિએ જોઈએ તો, ઇંધણની વધેલી કિંમતોના કારણે ગ્રાહક મૂલ્ય સૂચકાંક (CPI) એટલે કે રિટેલ મોંઘવારી દર પર સીધો 36 બેસિસ પોઈન્ટનો (Basis Points) પ્રભાવ પડવાનો અંદાજ છે. જો તેલ કંપનીઓ દ્વારા કુલ વધારો 10 રૂપિયા સુધી લઈ જવામાં આવશે, તો મોંઘવારી પર આ અસર વધીને આશરે 48 બેસિસ પોઈન્ટ સુધી પહોંચી શકે છે, જે રિઝર્વ બેંક અને સરકાર માટે ચિંતાનો વિષય બનશે.