નવી દિલ્હીના વિજ્ઞાન ભવન ખાતે ‘ધ ફ્યુચર ઓફ એન્વાયર્નમેન્ટ એન્ડ ક્લાઈમેટ ડાયનેમિક્સ’ વિષય પર આયોજિત આંતરરાષ્ટ્રીય સંમેલનમાં બોલતા પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ પર્યાવરણ અને કાર્બન ઉત્સર્જન અંગે વૈશ્વિક મંચ પર ભારતનો પક્ષ મજબૂતીથી રજૂ કર્યો છે. પીએમ મોદીએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું કે આબોહવા પરિવર્તનની જવાબદારી નક્કી કરતી વખતે દેશોના ઐતિહાસિક યોગદાન અને પ્રતિ વ્યક્તિ ઉત્સર્જનના આંકડાઓને ધ્યાનમાં લેવા અત્યંત જરૂરી છે.
વિકસિત દેશોનું ઉત્સર્જન ભારત કરતાં 6 ગણું વધુ
પોતાના સંબોધનમાં પીએમ મોદીએ વૈશ્વિક આંકડા ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે, વિકસિત દેશોમાં પ્રતિ વ્યક્તિ કાર્બન ઉત્સર્જન ભારતની સરખામણીએ આશરે 6 ગણું વધારે છે. જ્યારે બીજી તરફ, ભારતનું પ્રતિ વ્યક્તિ કાર્બન ઉત્સર્જન વૈશ્વિક સરેરાશના અડધાથી પણ ઓછું રહેલું છે. તેમણે ઉમેર્યું કે ભારત વૈશ્વિક મંચો પર આ તફાવતને સતત ઉજાગર કરતું આવ્યું છે અને માત્ર વર્તમાન ઉત્સર્જનના આધારે ‘ગ્લોબલ સાઉથ’ ના વિકાસશીલ દેશો પર જવાબદારી ઢોળી દેવી એ તદ્દન અન્યાયી છે.
India is showing how development and environmental sustainability can go hand in hand. Speaking at the International Conference on “The Future of Environment and Climate Dynamics.” https://t.co/QTmc4v8yeT
— Narendra Modi (@narendramodi) September 19, 2026
પીએમ મોદીના નિવેદન પાછળનો વૈશ્વિક સંદર્ભ
તાજેતરમાં નેપાળમાં આવેલી વિનાશક પૂરની હોનારત માટે કાર્બન ઉત્સર્જનને જવાબદાર ગણાવીને મદદ તેમજ વળતરની ચર્ચાઓ શરૂ થઈ હતી. જોકે, પાછળથી નેપાળના વિદેશ મંત્રાલયે આવા નિવેદનોનું ખંડન કર્યું હતું, પરંતુ આ ઘટના બાદ વૈશ્વિક સ્તરે ઉત્સર્જનનો મુદ્દો ફરી ગરમાયો છે. નિષ્ણાતોના મતે પીએમ મોદીનો આ પરોક્ષ ઈશારો આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ભારતીય આર્થિક વિકાસને સીમિત કરવા માંગતા પશ્ચિમી દેશોના વલણ તરફ હતો.
છેલ્લા 12 વર્ષમાં હરિત ઊર્જા ક્ષેત્રે ભારતની હરણફાળ
પર્યાવરણ સંરક્ષણ સાથે દેશના વિકાસને આગળ ધપાવવાની ભારતની પ્રતિબદ્ધતા દોહરાવતા પીએમ મોદીએ છેલ્લા 12 વર્ષની સિદ્ધિઓ રજૂ કરી હતી:
રિન્યૂએબલ એનર્જી: ભારતે પુનઃપ્રાપ્ય ઊર્જા ક્ષેત્રે અભૂતપૂર્વ પ્રગતિ કરી છે.
સોલાર એનર્જી ક્ષમતા: આશરે 12 વર્ષ પહેલાં દેશની સૌર ઊર્જા ઉત્પાદન ક્ષમતા માત્ર 2 GW હતી, જે આજે વધીને 160 GW થી વધુ થઈ ચૂકી છે.
ભારતે સાબિત કરી બતાવ્યું છે કે પર્યાવરણની જાળવણી અને આર્થિક પ્રગતિ બંને એકસાથે શક્ય છે.

