ન્યૂઝીલેન્ડના સાઉથ આઇલેન્ડ (South Island) માં ગુરુવારે સાંજના સમયે ભૂકંપના તીવ્ર અને અત્યંત શક્તિશાળી આંચકા અનુભવાયા છે. રિક્ટર સ્કેલ પર આ ભૂકંપની તીવ્રતા 5.9 માપવામાં આવી છે. ભૂકંપના આ જોરદાર આંચકા આવતાની સાથે જ વહીવટીતંત્રે સાવચેતીના ભાગરૂપે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો માટે તાત્કાલિક સુનામીની ચેતવણી (Tsunami Warning) જારી કરી દીધી હતી, જેના કારણે સમગ્ર પંથકના લોકોમાં ભારે ફફડાટ અને દોડધામ મચી ગઈ હતી.
ન્યૂઝીલેન્ડમાં ભૂકંપ અને ભૂગર્ભીય ગતિવિધિઓ પર નજર રાખતી સત્તાવાર સંસ્થા ‘જીઓનીટ’ (GeoNet) ના જણાવ્યા અનુસાર, આ આંચકા અત્યંત તીવ્ર હતા. મુખ્ય ભૂકંપ આવ્યા બાદ પણ આ વિસ્તારમાં 7 જેટલા હળવા આફ્ટરશોક્સ (ભૂકંપના નાના આંચકા) અનુભવાયા હતા, જેનું કેન્દ્રબિંદુ પણ તે અનાઉ (Te Anau) ની આસપાસ જ નોંધાયું હતું. ભૌગોલિક દ્રષ્ટિએ ફિયોર્ડલેન્ડના પ્રવેશદ્વાર ગણાતા આ ‘તે અનાઉ’ શહેરથી આશરે 40 kilometers ઉત્તરમાં ભૂકંપનું મુખ્ય કેન્દ્ર હતું. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ જિયોલોજિકલ સર્વે (USGS) અને જર્મન રિસર્ચ સેન્ટર ફોર જિયોસાયન્સીસ બંને સંસ્થાઓએ પણ આ ભૂકંપની તીવ્રતા 5.9 જ નોંધી છે. વૈજ્ઞાનિકોના મતે, આ ભૂકંપનું કેન્દ્રબિંદુ જમીનની અંદર 50 kilometers કરતાં વધુ ઊંડાઈએ આવેલું હતું.
પહેલા સુનામી એલર્ટ આપ્યું, પછી નિર્ણય બદલ્યો
ભૂકંપના તરત જ પછી ન્યૂઝીલેન્ડની રાષ્ટ્રીય કટોકટી વ્યવસ્થાપન એજન્સી (National Emergency Management Agency) એ સક્રિય થઈને મિલફોર્ડ સાઉન્ડથી લઈને પુયસેગુર પોઈન્ટ સુધીના તમામ દરિયાકાંઠાના વિસ્તારો માટે સત્તાવાર રીતે સુનામીનું એલર્ટ જાહેર કર્યું હતું. એજન્સીએ આ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને તાત્કાલિક ઘર છોડીને ઊંચાઈવાળા સ્થળોએ અથવા દરિયા કિનારાથી ઘણા દૂર સુરક્ષિત આંતરિક વિસ્તારો તરફ જતા રહેવાની અપીલ કરી હતી. જોકે, થોડા સમય બાદ જ્યારે વૈજ્ઞાનિકોએ ભૂકંપની તીવ્રતા અને તેની અસરોની ફરીથી ઝીણવટભરી સમીક્ષા કરી, ત્યારે આ ચેતવણીને ડાઉનગ્રેડ કરીને (ઘટાડીને) માત્ર ‘સુનામી એડવાઇઝરી’ (સૂચના) માં ફેરવી નાખી હતી.
હાલ પૂરતો કોઈ મોટો ખતરો નથી
કટોકટી વ્યવસ્થાપન એજન્સીએ સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું છે કે હવે દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં પૂર આવવાની કે પાણી ઘૂસી જવાની કોઈ શક્યતા નથી. તેથી જ્યાં સુધી સ્થાનિક નાગરિક સંરક્ષણ અધિકારીઓ દ્વારા કોઈ ખાસ આદેશ આપવામાં ન આવે, ત્યાં સુધી લોકોને પોતાના ઘરો ખાલી કરવાની કોઈ જરૂર નથી. પરંતુ, આ રાહતના સમાચારની સાથે જ પ્રશાસને એક ગંભીર ચેતવણી પણ અકબંધ રાખી છે કે હજી પણ સમુદ્રમાં તીવ્ર, અસાધારણ અને અણધાર્યા જોરદાર મોજા ઉછળી શકે છે, તેથી માછીમારો અને કિનારાના લોકોને દરિયાની નજીક ન જવાની કડક સૂચના આપવામાં આવી છે.