દિલ્હીમાં જંતર-મંતર ખાતે થયેલા પ્રદર્શન અને ત્યારબાદ સર્જાયેલા વિવાદ અંગે સુપ્રીમ કોર્ટમાં મહત્વપૂર્ણ સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી. આ સુનાવણી દરમિયાન અદાલતની કાર્યવાહીમાં ભારે હલચલ જોવા મળી હતી અને વકીલો તથા પોલીસ અધિકારીઓ વચ્ચે દલીલો પણ થઈ હતી. વકીલોએ આક્ષેપ કર્યો હતો કે 10th October ના રોજ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસે વકીલો પર લાઠીચાર્જ કર્યો હતો અને તેમની સાથે મારપીટ કરવામાં આવી હતી. કોર્ટરૂમમાં વિડીયો કોન્ફરન્સિંગની લિંક કામ ન કરવાને કારણે થોડીવાર માટે કાર્યવાહી અટકાવીને બાદમાં કોર્ટરૂમ નંબર 5 માં સુનાવણી આગળ ધપાવવામાં આવી હતી.
મેટ્રો, રેલ અને ઇન્ટરનેટ સેવાઓ પર સુપ્રીમ કોર્ટનો સ્પષ્ટ આદેશ
સુપ્રીમ કોર્ટે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં આદેશ આપ્યો છે કે કાયદાકીય પ્રક્રિયા કે નિયમોના ભંગ સિવાય કોઈપણ વ્યક્તિની મનસ્વી રીતે અટકાયત કરી શકાય નહીં. કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો છે કે દિલ્હીમાં મેટ્રો અને રેલ સેવાઓ સામાન્ય રીતે ચાલુ રહેવી જોઈએ. જો સાર્વજનિક વ્યવસ્થામાં કોઈ ગંભીર ખલેલ પહોંચવાની આશંકા હોય તો જ નિયમોનુસાર મર્યાદિત પ્રતિબંધ લગાવી શકાય, પરંતુ સેવાઓને સંપૂર્ણપણે ઠપ કરી શકાય નહીં. આ ઉપરાંત, કોર્ટે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું છે કે ઇન્ટરનેટ સેવાઓ પણ બાધિત ન થવી જોઈએ. શહેરની અંદર નાગરિકો અને ટ્રાફિકની અવરજવર રાબેતા મુજબ ચાલુ રાખવી પડશે અને સુરક્ષાના નામે કરવામાં આવેલા બેરિકેડિંગની તાત્કાલિક સમીક્ષા કરવા માટે આદેશ અપાયો છે.
સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા આપવામાં આવેલા મુખ્ય નિર્દેશો:
ગેરકાયદેસર અટકાયત અને પોલીસ બળ પર જવાબ: કોર્ટે પોલીસ અધિકારીઓ દ્વારા વગર બેજની કાર્યવાહી, જરૂરિયાત કરતા વધુ બળનો ઉપયોગ અને વકીલો તથા નાગરિકોની ગેરકાયદેસર અટકાયત સામે ગંભીર સવાલો ઉઠાવીને જવાબ માંગ્યો છે. વકીલો દ્વારા આશરે 7,000 લોકોની અટકાયત કરાઈ હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો.
ફોન જપ્તીનો મુદ્દો: પ્રદર્શન દરમિયાન લોકોના ફોન જપ્તીના મામલે કોર્ટે અરજી દાખલ કરવા કહ્યું છે, જેના પર મંગળવારે સુનાવણી થશે.
કોર્ટ પરિસરમાંથી કલમ 163 નું બોર્ડ હટાવવાનો આદેશ: સુપ્રીમ કોર્ટ પરિસરમાં બહાર લગાવવામાં આવેલા BNSS Section 163 ના બોર્ડને કારણે વકીલો અને અરજદારોને અદાલતમાં આવવામાં પડી રહેલી અડચણને ધ્યાનમાં રાખીને કોર્ટે તે બોર્ડ તુરંત હટાવવા આદેશ કર્યો છે, જેથી ન્યાય સુધીની પહોંચ અબાધિત રહે.
શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનનો અધિકાર: વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે બંધારણની Article 19(1)(a) હેઠળ શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનના અધિકારની વાત કરી હતી. આ અંગે બેન્ચે જણાવ્યું કે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનનો અધિકાર દરેકને છે, પરંતુ પ્રદર્શનનો માર્ગ કાયદાના ਦਾยરામાં હોવો જોઈએ.
અવમાનના નોટિસ અને મંગળવારની સુનાવણી
અગાઉના આદેશોનું કથિત ઉલ્લંઘન કરવા બદલ સુપ્રીમ કોર્ટે સંબંધિત અધિકારીઓને કારણદર્શક નોટિસ (Show-cause Notice) જારી કરી છે અને પૂછ્યું છે કે શા માટે તેમની સામે અવમાનનાની કાર્યવાહી ન શરૂ કરવામાં આવે? સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા દ્વારા આ અંગે રજૂઆતો કરવામાં આવી હતી. કોર્ટે તમામ પક્ષોને પોતાના સોગંદનામા અને અરજીઓ રજૂ કરવા આદેશ આપ્યો છે અને આ સમગ્ર મામલે હવે મંગળવારે વધુ સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવશે.
