દેશમાં જ્યારે પણ નવો મહિનો શરૂ થાય છે ત્યારે સરકાર અને વિવિધ સરકારી સંસ્થાઓ દ્વારા આર્થિક અને વ્યવહારિક નિયમોમાં ફેરફાર કરવામાં આવતા હોય છે. આ જ ક્રમમાં 1 જૂન 2026 થી ભારતભરમાં કેટલાય મોટા અને મહત્વપૂર્ણ નિયમો બદલાવા જઈ રહ્યા છે, જેની સીધી અસર તમારા ઘરના બજેટ અને રોજિંદી દિનચર્યા પર પડવાની છે. પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય, આવકવેરા વિભાગ અને નેશનલ પેમેન્ટ્સ કોર્પોરેશન ઓફ ઇન્ડિયા (NPCI) દ્વારા જારી કરાયેલા આ નવા નિયમોને ખૂબ જ સરળ ભાષામાં સમજી લો, જેથી કરીને તમારે ભવિષ્યમાં કોઈ આર્થિક નુકસાન કે મુશ્કેલીનો સામનો ન કરવો પડે.
1. રસોઈ ગેસ (LPG અને PNG) ના નિયમો થયા કડક, સરેન્ડર માટે 30 દિવસની મુદત
પેટ્રોલિયમ અને કુદરતી ગેસ મંત્રાલયે એવા ગ્રાહકો પર સકંજો કસ્યો છે જેઓ પોતાના ઘરમાં એલપીજી (LPG) સિલિન્ડર અને પાઇપ્ડ નેચરલ ગેસ (PNG) એમ બંને જોડાણો એકસાથે રાખે છે. નવા નિયમ મુજબ, જો તમારા ઘરમાં પીએનજી કનેક્શન લાગી ગયું છે અને તે ચાલુ હાલતમાં છે, તો 1 જૂનથી 30 દિવસની અંદર તમારે તમારું જૂનું એલપીજી સિલિન્ડર કનેક્શન સરેન્ડર (પરત) કરવું પડશે.
જો કે, ઓઇલ કંપનીઓ (ઇન્ડેન, ભારત ગેસ, એચપી) એ ગ્રાહકોની સુવિધા માટે ‘કનેક્શન ટ્રાન્સફર વાઉચર’ ની વ્યવસ્થા શરૂ કરી છે. આ અંતર્ગત જો તમે ભવિષ્યમાં કોઈ એવા વિસ્તારમાં શિફ્ટ થાઓ છો જ્યાં પીએનજી સુવિધા નથી, તો તમે આ વાઉચર બતાવીને તમારું એલપીજી કનેક્શન ફરીથી ચાલુ કરાવી શકશો. આ ઉપરાંત, દર મહિનાની જેમ 1 જૂને પણ ગેસ સિલિન્ડરના ભાવોની સમીક્ષા કરવામાં આવશે.
2. ડિજિટલ સુરક્ષા: UPI પેમેન્ટ કરતા પહેલા સ્ક્રીન પર દેખાશે અસલી નામ
ઓનલાઇન નાણાકીય ફ્રોડ અને ભૂલથી કોઈ અન્ય વ્યક્તિના બેંક ખાતામાં પૈસા ટ્રાન્સફર થઈ જવાની સમસ્યાને કાયમ માટે રોકવા માટે NPCI એ ઐતિહાસિક પગલું ભર્યું છે. 1 જૂનથી જ્યારે પણ તમે ગૂગલ પે (Google Pay), ફોનપે (PhonePe) કે પેટીએમ (Paytm) જેવી એપ્સ દ્વારા કોઈને પણ નાણાં મોકલશો, ત્યારે યુપીઆઈ પિન (UPI PIN) એન્ટર કરતા પહેલા જ સ્ક્રીન પર તે સામેવાળી વ્યક્તિનું ઓફિશિયલ બેંક ખાતા વાળું અસલી નામ (Legal Name) પોપ-અપ થશે. આનાથી તમે સહેલાઈથી વેરિફાય કરી શકશો કે પૈસા સાચી વ્યક્તિને જ જઈ રહ્યા છે.
3. બેંકિંગ ફી અને નકદ જમા કરવાના નિયમોમાં ફેરફાર
ATM ટ્રાન્ઝેક્શન: દેશની ઘણી અગ્રણી બેંકોએ દર મહિને મળતા 3 થી 5 ફ્રી એટીએમ ટ્રાન્ઝેક્શનના નિયમો કડક બનાવ્યા છે. આ ફ્રી લિમિટ પૂરી થયા બાદ એટીએમમાંથી કેશ ઉપાડવા, મિની સ્ટેટમેન્ટ કાઢવા કે બેલેન્સ ચેક કરવા પર હવે ગ્રાહકોએ પહેલા કરતા વધુ ચાર્જ ચૂકવવો પડી શકે છે.
પાન કાર્ડ (PAN) ની જરૂરિયાત: સામાન્ય લોકો માટે રાહતના સમાચાર એ છે કે બેંક ખાતામાં 50,000 રૂપિયા સુધીની રોકડ રકમ (Cash Deposit) જમા કરાવવા માટે પાન કાર્ડની અનિવાર્યતામાં થોડી ઢીલ આપવામાં આવી છે. જો કે, 20 લાખ રૂપિયાથી વધુની મિલકતની લેણદેણ અથવા કૌટુંબિક ગિફ્ટ માટે વેલિડ પાન કાર્ડ આપવું કાયદાકીય રીતે ફરજિયાત રહેશે.
4. એડવાન્સ ટેક્સ અને નોકરીયાતો માટે ઇન્કમ ટેક્સમાં મોટી રાહત
એડવાન્સ ટેક્સ: જે કરદાતાઓની અંદાજિત ચોખ્ખી ટેક્સ લાયબિલિટી 10,000 રૂપિયાથી વધુ છે, તેમણે 15 જૂન સુધીમાં પોતાના કુલ ટેક્સના 15% હિસ્સો એડવાન્સ ટેક્સ તરીકે જમા કરાવવો પડશે. જો તેમ કરવામાં ચૂક થશે, તો દર મહિને 1% ના દરે દંડ વસૂલવામાં આવશે.
સેલેરીડ ક્લાસને ફાયદો: જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા (Old Tax Regime) હેઠળ બાળકોના એજ્યુકેશન એલાઉન્સની ટેક્સ ફ્રી લિમિટ વધારીને 3,000 રૂપિયા પ્રતિ માસ અને હોસ્ટેલ એલાઉન્સની લિમિટ 9,000 રૂપિયા પ્રતિ માસ કરી દેવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત, બેંગલુરુ, પુણે, હૈદરાબાદ અને અમદાવાદ જેવા મોટા કોર્પોરેટ હબ શહેરોને હવે 50% એચઆરએ (HRA – હાઉસ રન્ટ એલાઉન્સ) ટેક્સ મુક્તિના દાયરામાં સામેલ કરી દેવાયા છે.
5. ટ્રેન મુસાફરી: ચેન્નાઈ સબર્બન નેટવર્કનું ટાઈમટેબલ બદલાયું
રોજ ટ્રેન દ્વારા મુસાફરી કરતા લાખો દૈનિક પ્રવાસીઓ માટે પણ 1 જૂન 2026 થી મોટો ફેરફાર થવા જઈ રહ્યો છે. સધર્ન રેલવેએ ચેન્નાઈ બીચ-તામ્બરમ-ચેંગલપટ્ટુ રેલ કોરિડોર પર દોડતી 200 થી વધુ સબર્બન (લોકલ) ટ્રેનોના ટાઈમટેબલમાં સંપૂર્ણ ફેરફાર કરી દીધો છે. ઓફિસ આવવા-જવા વાળા મુસાફરોને ટ્રેન ચૂકી ન જવાય તે માટે રેલવે સ્ટેશનના ડિસ્પ્લે બોર્ડ અથવા ડિજિટલ એપ્સ પર નવો સમય ચેક કરી લેવા સલાહ અપાઈ છે.
6. ઇંધણના એક્સપોર્ટ પર વસૂલાતી ડ્યુટીમાં ઘટાડો
કેન્દ્ર સરકારે દેશની તેલ કંપનીઓને પ્રોત્સાહન આપવા માટે પેટ્રોલ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ને લઈને મોટો નિર્ણય લીધો છે. શનિવાર 30 મે ના રોજ સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલા સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, 1 જૂનથી પેટ્રોલના એક્સપોર્ટ પર પ્રતિ લીટર 1.5 રૂપિયા અને ડીઝલના એક્સપોર્ટ પર પ્રતિ લીટર 3 રૂપિયાની ડ્યુટી કાપી લેવામાં આવી છે. જ્યારે વિમાન ઇંધણ (ATF) ના નિકાસ પર લાગતા ટેક્સમાં પ્રતિ લીટર સીધો 7 રૂપિયાનો મોટો ઘટાડો કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે.
