નવી દિલ્હીઃ અમેરિકા-ઇઝરાયેલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધને આજે 20 દિવસ પૂર્ણ થઈ ગયા છે. યુદ્ધ ભલે સરહદો સુધી મર્યાદિત હોય, પરંતુ તેની અસર હરિયાણા અને પંજાબના ઔદ્યોગિક અર્થતંત્રના પાયાને હચમચાવી રહી છે. આયાત-નિકાસમાં અવરોધ, કાચા માલના ભાવમાં ભારે વધારો અને હવે ઔદ્યોગિક ડીઝલના વધેલા ભાવને કારણે ઉત્તર ભારતનું આ “ઇન્ડસ્ટ્રિયલ એન્જિન” ગંભીર સંકટમાં આવી ગયું છે.
એક સર્વે મુજબ માત્ર હરિયાણામાં જ આશરે 430 ઔદ્યોગિક એકમો સંપૂર્ણ બંધ થઈ ગયા છે. જ્યારે પંજાબના લુધિયાણા, જલંધર અને મંડી ગોબિંદગઢ જેવા મોટા ઉદ્યોગ કેન્દ્રોમાં ઉત્પાદન 50 ટકા સુધી ઘટી ગયું છે. જે ફેક્ટરીઓ પહેલાં 24 કલાક ચાલતી હતી, તે હવે માત્ર 8 કલાકની એક શિફ્ટમાં સીમિત થઈ ગઈ છે, જેને કારણે લાખો પરિવારોની રોજીરોટી જોખમમાં છે.
ઊર્જા સંકટ સૌથી મોટો પડકાર
હરિયાણા અને પંજાબના ઉદ્યોગો માટે ઊર્જા સંકટ સૌથી મોટો માથાનો દુખાવો બન્યો છે. ભારે મશીનો અને જનરેટર ચલાવવા માટે ઉપયોગમાં લેવાતા ઔદ્યોગિક ડીઝલના વધેલા ભાવથી ઉત્પાદન ખર્ચ નિયંત્રણ બહાર ગયો છે.
ડીઝલનો પ્રહાર
વીજળી કપાત દરમિયાન ફેક્ટરીઓને ડીઝલ જનરેટર પર આધાર રાખવો પડે છે. ડીઝલ મોંઘું થતાં ઉત્પાદન ખર્ચ પ્રતિ યુનિટ 18–22 ટકા સુધી વધી ગયો છે. ઉદ્યોગપતિઓ કહે છે કે નફો લગભગ ખતમ થઈ ગયો છે.
ગેસની અછત
ઔદ્યોગિક વિસ્તારોમાં PNG ગેસ સપ્લાયમાં 40 ટકા સુધી કાપ મુકાયો છે. એ ઉપરાંત, છેલ્લા 15 દિવસથી કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડર બજારમાં ઉપલબ્ધ નથી, જેને કારણે નાના ઉદ્યોગો મુશ્કેલીમાં છે.
લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં વધારો
ડીઝલ મોંઘું થતાં ટ્રાન્સપોર્ટ ભાડું 15–20 ટકા વધ્યું છે. બંદરોમાંથી કાચો માલ લાવવો અને તૈયાર માલ મોકલવો હવે અત્યંત ખર્ચાળ બની ગયો છે. યુદ્ધ અને મોંઘવારીનો સૌથી વધુ અસર ટેક્સટાઇલ, કેમિકલ અને એન્જિનિયરિંગ ક્ષેત્ર પર પડી છે.
અંબાલા: 2500 એકમો – સાયન્સ અને સર્જિકલ ઉદ્યોગની નિકાસ બંધ
યમુનાનગર: 2000 એકમો – પ્લાયવુડ, વાસણ અને પેપર મિલમાં કાચા માલની અછત
હિસાર: 800+ એકમો – લોખંડ અને પાઇપ ઉત્પાદન 30–40 ટકા ઘટ્યું
પાણીપત: 300 એકમો – ટેક્સટાઇલ અને રંગાઈ ઉદ્યોગ બંધ થવાની કગાર પર
ભિવાણી: 150 એકમો – પ્લાસ્ટિક અને કપડાં ઉદ્યોગમાં મંદી
રોહતક: 60 એકમો – સ્ટીલ અને ફોર્જિંગ ઉદ્યોગ ઇંધણ સંકટથી પ્રભાવિત થયો છે.
