મધ્ય પૂર્વમાં ઈરાન વિરુદ્ધ ચાલી રહેલી લશ્કરી કાર્યવાહીમાં અમેરિકા હવે પોતાના સાથી દેશોના વલણથી ભારે નારાજ જોવા મળી રહ્યું છે. અમેરિકી સીનેટર લિન્ડસે ગ્રાહમે એક વિવાદાસ્પદ અને આક્રમક નિવેદન આપતા કહ્યું છે કે જો જરૂરિયાતના સમયે અમેરિકા પોતાના સૈન્ય મથકોનો ઉપયોગ દુશ્મન દેશ વિરુદ્ધ ન કરી શકે, તો તેવા દેશોમાં અબજો ડોલરનો ખર્ચ કરીને બેઝ રાખવાનો કોઈ અર્થ નથી. ગ્રાહમે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા એવા દેશોમાંથી પોતાના સૈન્ય મથકો હટાવવા પર વિચાર કરી રહ્યું છે જેમણે ઈરાન સામેના યુદ્ધમાં અમેરિકાને સહકાર આપવાની ના પાડી છે. આ ચેતવણી ખાસ કરીને સ્પેન અને જર્મની જેવા દેશો માટે છે, જેમણે પોતાના એરસ્પેસ અને બેઝનો ઉપયોગ ઈરાન પર હુમલા માટે કરવા દેવાનો ઈનકાર કર્યો છે.

અમેરિકા હાલમાં વિશ્વના ૮૦ થી વધુ દેશોમાં ૭૫૦ થી વધુ સૈન્ય ઠેકાણા ધરાવે છે, જેમાંથી ૫૫ દેશોમાં ૧૨૮ મુખ્ય બેઝ આવેલા છે. યુરોપમાં જ અમેરિકાના આશરે ૩૬ જેટલા સૈન્ય મથકો છે જ્યાં ૮૦ હજારથી વધુ અમેરિકી સૈનિકો તૈનાત છે. જર્મનીમાં અમેરિકાનો સૌથી મોટો સૈન્ય અડ્ડો છે, આ ઉપરાંત ઈટાલી, બ્રિટન અને પોલેન્ડમાં પણ અમેરિકાની મજબૂત હાજરી છે. જોકે, યુરોપિયન દેશોને ડર છે કે જો તેઓ અમેરિકાને ઈરાન વિરુદ્ધ ઓપરેશન કરવાની છૂટ આપશે તો ઈરાન તેમને સીધું નિશાન બનાવી શકે છે. આ ડરને કારણે તેઓ પોતાની જમીનનો ઉપયોગ યુદ્ધ માટે કરવા દેવા માંગતા નથી, જે અમેરિકાને જરાય પસંદ પડ્યું નથી.
બીજી તરફ, રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે નાટો (NATO) દેશોની આકરી ટીકા કરતા તેમને ‘કાગળના સિંહ’ ગણાવ્યા છે. ટ્રમ્પે સોશિયલ મીડિયા પર આકરા પ્રહારો કરતા કહ્યું કે અમેરિકા વગર નાટોનું કોઈ અસ્તિત્વ નથી. તેમણે આક્ષેપ કર્યો કે જ્યારે પરમાણુ શક્તિ ધરાવતા ઈરાનને રોકવાની વાત આવી ત્યારે આ દેશો પાછળ હટી ગયા હતા. હવે જ્યારે અમેરિકાએ સૈન્ય રીતે આ લડાઈ જીતી લીધી છે, ત્યારે આ દેશો મોંઘા તેલ અને આર્થિક મુશ્કેલીઓની ફરિયાદ કરી રહ્યા છે. ટ્રમ્પે ખાસ કરીને હોર્મુઝ સામુદ્રધુની (Strait of Hormuz) ને સુરક્ષિત કરવામાં મદદ ન કરવા બદલ સાથી દેશોને ‘કાયર’ કહ્યા છે અને ચેતવણી આપી છે કે અમેરિકા આ દગો હંમેશા યાદ રાખશે.


