કોલકાતાઃ પશ્ચિમ બંગાળ હવે સમાન નાગરિક સંહિતા (Uniform Civil Code – UCC) તરફ આગળ વધનાર આગામી ભાજપ શાસિત રાજ્ય બનશે. રાજ્ય વિધાનસભામાં આવતા સોમવારે UCC બિલ રજૂ કરવામાં આવશે. ભાજપે પોતાના ચૂંટણી ઘોષણાપત્રમાં UCC લાગુ કરવાનો વાયદો કર્યો હતો અને તેને નવી સરકારની પ્રાથમિકતાઓમાં સામેલ કર્યું હતું. પશ્ચિમ બંગાળ હવે એવા ભાજપ શાસિત રાજ્યોની યાદીમાં સામેલ થવા જઈ રહ્યું છે, જેઓ UCC અમલમાં લાવવાની દિશામાં આગળ વધી રહ્યા છે. સૌથી પહેલાં ઉત્તરાખંડે UCC અમલમાં મૂક્યો હતો. ત્યાર બાદ આસામ, મધ્ય પ્રદેશ, મહારાષ્ટ્ર અને ગુજરાતે પણ આ દિશામાં પગલાં લીધાં છે.
યુનિફોર્મ સિવિલ કોડ (UCC) શું છે?
UCCનો મુખ્ય હેતુ ધર્મ આધારિત વ્યક્તિગત કાયદાઓને સ્થાને એવો એકસમાન કાનૂની માળખો લાવવાનો છે, જે તમામ નાગરિકો માટે સમાન રીતે લાગુ પડે. તેમાં લગ્ન, છૂટાછેડા, વારસાગત હક, સંપત્તિનું વિતરણ અને દત્તક લેવાની પ્રક્રિયા જેવા નાગરિક મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે. UCCના સમર્થકોનું માનવું છે કે આ કાયદો તમામ નાગરિકોને કાયદા સમક્ષ સમાનતા આપશે અને ધર્મ આધારિત વ્યક્તિગત કાયદાઓથી થતા ભેદભાવને દૂર કરશે.
પશ્ચિમ બંગાળના UCC બિલમાં શું હોઈ શકે?
ભાજપ દ્વારા પ્રસ્તાવિત માળખાને આધારે આ બિલમાં નીચેના મુદ્દાઓનો સમાવેશ થવાની શક્યતા છે:
- લગ્ન અને છૂટાછેડા માટે એકસરખા નિયમો
- વારસાગત હક અને સંપત્તિના વિતરણ માટે સમાન કાયદો
- દત્તક લેવાની પ્રક્રિયા માટે એકરૂપ જોગવાઈઓ
- તમામ ધર્મોના નાગરિકો માટે સમાન નાગરિક કાનૂની માળખું
પશ્ચિમ બંગાળમાં આ મુદ્દો શા માટે મહત્વનો છે?
રાજકીય નેતાઓના જણાવ્યાનુસાર માલદા, મુર્શિદાબાદ અને ઉત્તર દિનાજપુર જેવા અલ્પસંખ્યક બહુલ જિલ્લાઓમાં આ બિલનો રાજકીય અને સામાજિક રીતે નોંધપાત્ર પ્રભાવ પડી શકે છે.ભાજપનાં સૂત્રોનો દાવો છે કે અલ્પસંખ્યક સમુદાયની કેટલીક મહિલાઓ UCCનું સ્વાગત કરી રહી છે, કારણ કે તેનાથી લગ્ન, છૂટાછેડા અને વારસાગત હક જેવા મુદ્દાઓમાં તેમના કાનૂની અધિકારો વધુ મજબૂત બની શકે છે.
રાજકીય રીતે કેટલું મહત્વનું?
ભાજપ માટે UCC લાંબા સમયથી એક મહત્વપૂર્ણ વૈચારિક અને નીતિગત એજન્ડાનો ભાગ રહ્યું છે. જો આ બિલ પસાર થશે, તો તેને પશ્ચિમ બંગાળની પ્રથમ ભાજપ સરકારના સૌથી મહત્વપૂર્ણ કાનૂની સુધારાઓમાંનું એક માનવામાં આવશે.
