અરવલ્લી વિવાદ પર કેન્દ્રીય પર્યાવરણ મંત્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવનું મોટું નિવેદન

કેન્દ્રીય પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રી ભૂપેન્દ્ર યાદવે અરવલ્લી પર્વતમાળા પર સુપ્રીમ કોર્ટના તાજેતરના નિર્ણયને લગતી અફવાઓ અને ખોટી માહિતીનું ખંડન કર્યું છે. મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે અરવલ્લી આપણા દેશની સૌથી જૂની પર્વતમાળા છે. વડાપ્રધાનના નેતૃત્વ હેઠળની સરકારે હંમેશા લીલી અરવલ્લીને પ્રોત્સાહન આપ્યું છે. કેટલાક લોકો જાણી જોઈને કોર્ટના નિર્ણય વિશે ખોટી માહિતી ફેલાવી રહ્યા છે, પરંતુ મેં નિર્ણયનો કાળજીપૂર્વક અભ્યાસ કર્યો છે. હું સ્પષ્ટ કરવા માંગુ છું કે કોઈ છૂટ આપવામાં આવી નથી.

કોર્ટનો નિર્ણય વૈજ્ઞાનિક સંરક્ષણ પર આધારિત

ભૂપેન્દ્ર યાદવે સમજાવ્યું કે સુપ્રીમ કોર્ટે દિલ્હી, ગુજરાત, રાજસ્થાન અને હરિયાણામાં અરવલ્લીના સંરક્ષણ માટે વૈજ્ઞાનિક મૂલ્યાંકનના આધારે પોતાનો નિર્ણય આપ્યો છે. આ પહેલી વાર છે જ્યારે સરકારની લીલા ચળવળને માન્યતા આપવામાં આવી છે. કોર્ટે ખાણકામના મર્યાદિત હેતુ માટે એક તકનીકી સમિતિની રચના કરી છે.

100-મીટરનો નિયમ અને સંરક્ષિત વિસ્તારો

100-મીટરનો નિયમ “ઉપરથી નીચે સુધી” લાગુ પડે છે, એટલે કે આસપાસની જમીનથી 100 મીટર કે તેથી વધુ ઊંચા ભૂમિ સ્વરૂપોને જ અરવલ્લી ટેકરીઓ ગણવામાં આવશે. તેના પાયાથી તેના સમગ્ર ઢોળાવ સુધીનો વિસ્તાર સુરક્ષિત રહેશે. જો બે ટેકરીઓ 500-મીટર ત્રિજ્યામાં હોય, તો વચ્ચેનો વિસ્તાર પણ અરવલ્લી પર્વતમાળાનો ભાગ હશે. NCR પ્રદેશમાં કોઈ ખાણકામની મંજૂરી નથી. ચુકાદાના ફકરા 38માં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે આવશ્યક જરૂરિયાતો સિવાય કોઈ નવી ખાણકામ લીઝ આપવામાં આવશે નહીં.

વન્યજીવન સંરક્ષણ અને લઘુત્તમ ખાણકામ

અરવલ્લી પ્રદેશમાં 20 વન્યજીવન અભયારણ્યો અને ચાર વાઘ અનામત છે, જે સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત રહેશે. કુલ અરવલ્લી વિસ્તાર આશરે 1.44 લાખ ચોરસ કિલોમીટર છે, જેમાંથી માત્ર 0.19 ટકા ખાણકામ માટે યોગ્ય છે. 90 ટકાથી વધુ સુરક્ષિત ક્ષેત્રમાં આવશે.

અફવાઓનું ખંડન

મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ચુકાદો બધા ખોટા આરોપો અને અફવાઓને સ્પષ્ટ કરે છે. ગેરકાયદેસર ખાણકામ એ અરવલ્લી પર્વતમાળા માટે સૌથી મોટો ખતરો છે. હવે, દેખરેખ મજબૂત બનાવવામાં આવશે. સરકાર અરવલ્લીને હરિયાળી બનાવવા માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે. 20 નવેમ્બર, 2025 ના નિર્ણયથી ચારેય રાજ્યોમાં સમાન નિયમો અમલમાં આવ્યા છે, જેના કારણે અગાઉ દુરુપયોગ થતો હતો.

RELATED ARTICLESMORE FROM AUTHOR