નવી દિલ્હીઃ દેશમાં વારંવાર એવો આરોપ થાય છે કે લોકો, ખાસ કરીને બાળકો- OTT પ્લેટફોર્મ્સના ખૂબ વ્યસની થઈ રહ્યા છે. આવા આરોપોની વચ્ચે હવે શંકા વ્યક્ત થઈ રહી છે કે શું સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા કેન્દ્ર સરકારને આપવામાં આવેલું માર્ગદર્શન OTT પ્લેટફોર્મ્સ પર નિયંત્રણ વધારવાની દિશામાં એક પગલું ગણાશે? કારણ કે સુપ્રીમ કોર્ટે એવું સૂચન કર્યું છે કે નેટફ્લિક્સ અને યુટ્યુબ જોવા માટે આધાર કાર્ડ જરૂરી બનાવવું જોઈએ.
સુપ્રીમ કોર્ટના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતની અધ્યક્ષતાવાળી ખંડપીઠે કેન્દ્ર સરકારને સલાહ આપી છે કે નેટફ્લિક્સ, યુટ્યુબ અને ઈન્સ્ટાગ્રામ જેવાં OTT પ્લેટફોર્મ્સ પર આધાર આધારિત વય-સત્યાપન ફરજિયાત કરવું જોઈએ, જેથી અશ્લીલ અને 18+ સામગ્રી બાળકોની પહોંચથી દૂર રાખી શકાય.
સુપ્રીમ કોર્ટે આધાર-સત્યાપનની સલાહ શા માટે આપી?
આ સુનાવણી દરમિયાન મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંતે કહ્યું હતું કે માત્ર ચેતવણી સંદેશ બતાવીને આગળ વધી જવું પૂરતું નથી. ચેતવણી દેખાય છે અને થોડી જ સેકન્ડમાં સામગ્રી શરૂ થઈ જાય છે. એથી તેમણે સલાહ આપી કે 18+ સામગ્રી જોવા માટે આધાર દ્વારા ઉમર ચકાસણીની વ્યવસ્થા શરૂ થઈ શકે. તેમણે એ પણ કહ્યું કે આને પાયલટ પ્રોજેક્ટ તરીકે લાગુ કરતાં પહેલાં તેનું પરીક્ષણ થઈ શકે.
ન્યાયમૂર્તિ જ્યોમાલ્યા બાગચીએ ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી કે પુસ્તકો કે ફિલ્મોમાં અશ્લીલતા પર નિયંત્રણ છે, પરંતુ મોબાઇલ ફોન પર કોઈ નિયંત્રણ નથી. ફોન ચાલુ કરતાં જ સ્ક્રિન પર અનુકૂળ ન હોય એવી સામગ્રી આવી જાય છે અને બાળકો ભૂલથી આવી વસ્તુઓ જોઈ લેવાની મોટી શક્યતા છે. તેથી તેમણે કહ્યું હતું કે આધાર આધારિત લોક એક સારો ઉપાય બની શકે.
તેમણે આગળ કહ્યું હતું કે અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતાનો અર્થ અનિયંત્રિત પ્રવૃત્તિ નથી. કોર્ટે કહ્યું હતું કે ઓનલાઇન સામગ્રીને નિયમિત કરવા માટે એક સ્વતંત્ર અને સ્વાયત્ત નિયમનકારી સંસ્થા હોવી જોઈએ. સ્વનિયમનકારી સંસ્થાઓ પૂરતી નથી. મુખ્ય ન્યાયાધીશે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આવી સંસ્થા હોવી જોઈએ જે કોઈ બાહ્ય દબાણમાં ન આવે.
