નવી દિલ્હીઃ કેન્દ્ર સરકાર સીમાંકન (Delimitation) બિલને ફરીથી સંસદમાં રજૂ કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. સરકારનો હેતુ 2029ની લોકસભા ચૂંટણી પહેલાં તેને અમલમાં મૂકવાનો છે. થોડા સમય પહેલાં મહિલા આરક્ષણ સંબંધિત નારી શક્તિ વંદન અધિનિયમ હેઠળ સરકારે સીમાંકનનો પ્રસ્તાવ સંસદમાં લાવ્યો હતો, પરંતુ તે પસાર થઈ શક્યો નહોતો.હવે સરકાર બિલમાં એવી જોગવાઈ ઉમેરવા તૈયાર છે કે દરેક રાજ્યની લોકસભા બેઠકોમાં 50 ટકા વધારો કરવામાં આવશે. આ પગલાથી દક્ષિણ ભારતીય રાજ્યોનો વિરોધ ઓછો થવાની શક્યતા છે અને ત્યાંના પ્રાદેશિક પક્ષોનું સમર્થન મેળવવાની શક્યતા વધી શકે છે. એ સાથે જ TMCમાં બળવો અને DMK-કોંગ્રેસ ગઠબંધન તૂટ્યા પછી રાજકીય પરિસ્થિતિ પણ બદલાઈ ગઈ છે. ગૃહ મંત્રી અમિત શાહે અગાઉના સત્રમાં આ પ્રકારનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો, પરંતુ કોંગ્રેસ તે માટે તૈયાર નહોતી.
તમામ પક્ષોનું સમર્થન મેળવવાની તૈયારી
સરકારી સૂત્રોએ સંકેત આપ્યો છે કે કેન્દ્ર સરકાર આ પ્રક્રિયાને આગળ વધારવા ઉત્સુક છે, પરંતુ તે સાથે જોડાયેલી રાજકીય સંવેદનશીલતાઓને પણ ધ્યાનમાં રાખી રહી છે, તેથી ટકરાવનો માર્ગ અપનાવવાને બદલે એવું માળખું તૈયાર કરવાનો પ્રયાસ થઈ રહ્યો છે જેને તમામ પક્ષોનો ટેકો મળી શકે.
ભારતમાં અત્યાર સુધી ચાર વખત સીમાંકન થયું છે:
- 1952
- 1962
- 1973
- 2002
2002માં થયેલા સીમાંકનને હવે 24 વર્ષથી વધુ સમય વીતી ગયો છે. તેથી નવી વસ્તી ગણતરીને આધારે લોકસભા બેઠકોમાં વધારો કરવાની તૈયારી ચાલી રહી છે.
TMCમાં બળવો, DMK-કોંગ્રેસ ગઠબંધન સમાપ્ત
એપ્રિલમાં જ્યારે મહિલા આરક્ષણ સંબંધિત બંધારણીય સુધારા બિલ સંસદમાં રજૂ થયું હતું, ત્યારે TMC અને DMKએ તેના વિરોધમાં મત આપ્યો હતો. પરંતુ હવે પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં પરાજય બાદ TMCમાં આંતરિક અસંતોષ વધ્યો છે.
સૂત્રોના જણાવ્યા મુજબ:
- TMCના 58 વિધાનસભ્યો બાગી વલણ અપનાવી ચૂક્યા છે.
- 20થી વધુ સાંસદો પણ અસંતોષ વ્યક્ત કરી શકે છે.
DMK સાંસદોને સાથે લાવવાનો પ્રયાસ
બીજી તરફ, તમિલનાડુ વિધાનસભા ચૂંટણીમાં હાર બાદ કોંગ્રેસ અને DMKનું ગઠબંધન સમાપ્ત થઈ ગયું છે. ચૂંટણી પરિણામો બાદ કોંગ્રેસે TVKને સમર્થન આપ્યું હતું, જેને DMKએ “પીઠમાં છરો ઘોંપવા” જેવી કાર્યવાહી ગણાવી હતી. હવે કેન્દ્ર સરકાર સીમાંકનના મુદ્દે DMKના સાંસદોને પોતાના પક્ષે લાવવાના પ્રયાસોમાં લાગી હોવાનું કહેવાય છે.
