અમદાવાદઃ અદાણી ગ્રુપના ચેરમેન ગૌતમ અદાણીએ આજે કામદાર કલ્યાણ, સ્થાનિક રોજગાર અને ઉદ્યોગસાહસિકતા પર કેન્દ્રિત વૃદ્ધિદાયક વ્યૂહરચના પ્રસ્તુત કરી હતી. આ વ્યૂહરચનાના ભાગરૂપે અદાણી ગ્રુપ મજબૂત તરલતા દ્વારા મૂડી ખર્ચને વેગ આપે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય મજૂર દિન પ્રસંગે પર અદાણી સમૂહના કર્મચારીઓને સંબોધતાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે ૨૪ રાજ્યોમાં ૭૦૦થી વધુ અસ્ક્યામતોનું સંચાલન અને લગભગ ચાર લાખ કર્મચારીઓ, ભાગીદારો અને કોન્ટ્રેક્ટરોને જોડતા અને તેના કાર્યબળને રાષ્ટ્ર નિર્માણના કેન્દ્રમાં રાખતા અદાણી સમૂહની પ્રગતિને સંપત્તિઓ મારફત સર્જવામાં આવેલી આજીવિકાની તકો અને સમુદાયોને સક્ષમ અને તાકાતવાન બનાવવાના માપદંડથી તોલશે.
તેમણે કહ્યું હતું કે તમે ફક્ત કર્મચારીઓ નહીં, પરંતુ રાષ્ટ્રનિર્માતા છો. આપણે કોઈ પ્રકલ્પ પૂર્ણ કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે ફક્ત કાર્ય પૂરું કરતા નથી, પરંતુ આપણે દેશના ભવિષ્યને કંડારીએ છીએ. તેમણે અદાણી સમૂહનો ઇરાદો સ્પષ્ટ કરતાં કહ્યું હતું કે અદાણી સમૂહના પ્રક્લ્પોના સ્થળે સ્થાનિક લોકોની ભરતીને પ્રાથમિકતા અપાશે, પહેલા સ્થળ નજીકના લોકોને, બાદના ક્રમે રાજ્યના ઉમેદવારોને અને જરૂર પડે ત્યાં બહારના ઉમેદવારોને તકો અપાશે.
તેમણે કહ્યું હતું કે અદાણી સમૂહની વ્યૂહરચનાનો મુખ્ય આધારસ્તંભ કામદાર કલ્યાણ છે. તેમણે માહિતી આપતાં કહ્યું હતું કે મોટા આંતર માળખાકીય કામકાજના સ્થળો મુન્દ્રા અને ખાવડામાં ૫૦,૦૦૦ કામદારો માટે અદાણી એર-કન્ડિશન્ડ રહેઠાણનું નિર્માણ કરવા સાથે દૂરનાં સ્થળોએ જીવનધોરણ સુધારવાના હેતુથી ગુજરાતના મુન્દ્રામાં એક કેન્દ્રીયકૃત ક્લાઉડ કિચન પણ બનાવી રહ્યું છે. આ કિચન દરરોજ ૧,૦૦,૦૦૦ લોકોને પૌષ્ટિક ભોજન પીરસશે.
અદાણીએ કહ્યું હતું કે આ કોઈ વિશેષાધિકાર નહીં, પણ એક જરૂરિયાત છે. દરેક કર્મચારીને ગૌરવ સાથે જીવવાનો અને કામ કરવાનો અધિકાર છે. તેમણે અદાણી સમૂહના ઉદ્યોગોના સંચાલન સંબંધી કામકાજની વ્યૂહરચના વિષે કહ્યું હતું કે મજબૂત તરલતા અને મૂડીની પહોંચ દ્વારા સમર્થિત ત્રણ સ્તંભોમાં પથરાયેલી આ વ્યૂહરચનાને કારણે મૂડીખર્ચની ઝડપી વ્યવસ્થા અને પ્રકલ્પની ઝડપી અમલવારીને સક્ષમ બનાવે છે.
Watch: Adani Group Chairman Gautam Adani says, “There was a time when I set out for Mundra with only 20 people. We used to leave Ahmedabad at four in the morning, reach Mundra, and then stay there the entire week overseeing the work. At that time, there were only around 300–400… pic.twitter.com/xELAoDpCYB
— IANS (@ians_india) May 1, 2026
મુન્દ્રા બંદર, ખાવડાનો નવીનીકરણીય ઊર્જા પાર્ક, નવી મુંબઈ આંતરરાષ્ટ્રીય વિમાનમથક અને ગંગા એક્સપ્રેસવે સહિતના મુખ્ય પ્રકલ્પોને રાષ્ટ્રીય વિકાસ ધારા સાથે જોડતાં તેમણે કહ્યું હતું કે સમૂહની આ તમામ પહેલો ભારતના લોજિસ્ટિક્સ, ઊર્જા અને માળખાગત નેટવર્કની કરોડરજ્જુને મજબૂત બનાવી રહી છે. આ પ્રકલ્પો માત્ર મિલકતો નથી, પરંતુ તે રાષ્ટ્રીય પ્રગતિનાં સાધનો હોવાનું તેમણે કહ્યું હતું.
અગાઉ પ્રવાસમાં હું મારો શેમ્પૂ મારું કંડિશનર એમ બધુંજ જોડે લઈને જતી. જોકે સમજ વધવા લાગી તેમ મેં સૂટકેસનો સાથ છોડી દીધો અને ફક્ત એક કેબિન બેગ પર દુનિયાનો પ્રવાસ કર્યો. `લેસ લગેજ મોર કમ્ફર્ટસ.’ આથી બેકપેકની જેમ જોડેનો સામાન ઓછો કરવો જ પડ્યો. શેમ્પૂ કંડિશનર્સને પણ બાયબાય કર્યું. હોટેલ્સમાં જે હોય તેની પરજ નિભાવી લેવાનો નિર્ણય લીધો અને છેલ્લાં અનેક વર્ષ તેનું પાલન કર્યું. આ નિર્ણયની કિંમત જોકે મને ઈરિટેશનના સ્વરૂપમાં ગણવી પડી.
એક દિવસ અમે જાપાની ફિલ્મ જોતાં હતાં. તેમાં તે જાપાની છોકરી ઘરમાં આવી. તેણે તેના શૂઝ કાયમની જગ્યા પર મૂક્યા, એકદમ સીધી રેખામાં અને તેની બાજુમાં તેટલાં જ વ્યવસ્થિત રીતે મૂકેલાં ઘરનાં સ્લીપર્સ પહેરીને તે અંદર ગઈ. આ ફક્ત બે સેકંડનો સીન હતો, પરંતુ તેમાં કેટલી શીખ હતી. આપણે ઘણી વાર શૂઝ કાઢીએ છીએ, પણ તે કઈ રીતે મૂકવા જોઈએ તેની પર બહુ ધ્યાન આપતાં નથી. તે છોકરીની એ નાની કૃતિમાં એક શાંતિ હતી. એક વ્યવસ્થિતપણું હતું. મેં અને સુધીરે એકબીજાને જોઈને કહ્યું, `કેટલી સુંદર આદત છે આ’ અને તે દિવસથી અમે પણ તે આદતને આત્મસાત કરી. ઘરમાં બહારના અને અંદરના ચપ્પલ અસ્તવ્યસ્ત રહેશે નહીં તેનું ધ્યાન રાખવું પડે છે. આદત નાની, પરંતુ વ્યવસ્થિતપણાનું મોટું પરિણામ ઘડાઈ શકે છે. આજકાલ મેનેજમેન્ટ સ્કૂલમાં એક વાત એકદમ ખાસ શીખવવામાં આવે છે. તે છે `સવારે ઊઠ્યા પછી ઘરમાં ગમે તેટલા માણસો કામે હોય તો પણ આપણો બેડ આપણે વ્યવસ્થિત કરવાનો.’ `યુએસ નેવી સીલ’ ના એડમિરલ વિલિયમ મેકરેવને તેમના પ્રસિદ્ધ ભાષણમાં કહ્યું હતું, `તમને જો દુનિયા બદલવી હોય તો સવારે ઊઠ્યા પછી તમારો બેડ વ્યવસ્થિત લગાવો.’ યુ ટ્યુબ પર આ ભાષણ પહેલી વાર સાંભળ્યું ત્યારે તુરંત ધ્યાનમાં આવ્યું નહીં. જોકે થોડું ઊંડાણમાં જઈને વિચાર કરતાં સમજાયું કે આ આદત ફક્ત બેડ ગોઠવવાની નથી, પરંતુતે શિસ્ત, સાતત્યતા, સમાધાન, આત્મવિશ્વાસ અને એકમ્પ્લિશમેન્ટની આદત છે. આપણે પોતે આપણો બેડ તૈયાર કર્યા પછી ખરેખર એક અનોખી અનુભૂતિ મળે છે. તે ભાષણે અમારી પર નિશ્ચિત જ પ્રભાવ પાડ્યો હતો અને અમે હવે નિયમિત રીતે તેનું પાલન કરીએ છીએ અને સુકૂન મેળવીએ છીએ. ખરું કહું તો બેડ વ્યવસ્થિત કર્યા પછી આજે આપણે કાંઈક સારું કરીને દિવસની શરૂઆત કરી રહ્યા છીએ એ વિચારથી અથવા ભાવનાથી દિવસની દિશા બદલાય છે. મિટિંગમાં બેઠેલાં હોઈએ ત્યારે ફોન સાઈલેન્ટ રાખવો અથવા ઊલટો રાખવો અથવા એક્ચ્યુઅલી ફોન લઈને જ નહીં આવવું, આ આમ જોવા જઈએ તો એટિકેટ છે પરંતુ તેમાંથી સામેની વ્યક્તિને આપણે કેટલું મહત્ત્વ આપીએ છીએ તે દેખાય છે. મિટિંગમાં એકાદ સાથે અથવા ટીમ સાથે અથવા મહેમાન સાથે બોલતી વખતે વચ્ચે જ ફોન જોવો એટલે આપણે ફિઝિકલી ત્યાં હોવા છતાં મેંટલી નથી એ આપણી કૃતિને આપણે સામેની વ્યક્તિને બતાવીએ આપીએ છીએ અને સામેની વ્યક્તિનું તે અપમાન હોય છે. ફિઝિકલી અને મેંટલી આપણે ત્યાં હોવું, સામેની વ્યક્તિનો આદર કરવો, બીઈંગ ફોકસ્ડ ઈન પ્રેઝેન્ટ મોમેન્ટ એ આજના સમયની સૌથી મોટી વાત બની ગઈ છે.
આપણે એકાદ કેફેમાં બેસીએ છીએ, ઊઠતી વખતે ખુરશી બરોબર તેની જગ્યાએ ગોઠવીએ છીએ ખરા? તે જગ્યા ફક્ત આપણી નથી, પરંતુ તે શૅર્ડ સ્પેસ હોય છે. તેનો આદર કરવું તે નાની આદત છે. રૂમમાંથી બહાર નીકળતી વખતે અથવા કાર્યાલયમાં મિટિંગ રૂમમાંથી બહાર નીકળતી વખતે આપણે લાઈટ ફેન એસી બંધ કરીએ છીએ ખરા? અગાઉ આપણે ત્યાં `સેવ એનર્જી’ પર એક કેમ્પેઈન હતું. મોટા ભાગે સરકારની જ હતી, પરંતુ તે આજે પણ ધ્યાનમાં છે. એક યુવાન ઓફિસમાં જવા નીકળે છે. કારમાં બેસે છે. કાર સ્ટાર્ટ કરે છે, થોડો આગળજાય છે અને અચાનક એકદમ ચોંકે છે અથવા કાંઈક મહત્ત્વનું યાદ આવ્યું હોય તેમ કારને બ્રેક મારે છે. નીચે ઊતરે છે, ઘરમાં આવે છે અને ફેન ચાલુ હોયતે બંધ કરે છે. આ પછી હસતો હસતો એક વિજયી ભાવ ચહેરા પર લઈને ફરી કારમાં બેસે છે અને ઓફિસમાં જાય છે. આ એક નાની બાબત છે, તે જાગરૂક, જવાબદાર, સજાગ નાગરિક હોવાનું બતાવી આપે છે. અને નિસર્ગનિર્મિત અથવા માનવનિર્મિત જે રિસોર્સીસ છે તેમનો આદર આપણે કરવો જ જોઈએ એ મક્કમ રીતે અને કડક શબ્દોમાં કહું છું.
ટોયોટાએ `કાયઝેન’ કહ્યું તે કાંઈ મોટી ફિલોસોફી નહોતી. ફેક્ટરીમાં ઊભા રહેલા એક કામગારે “આ પાર્ટ થોડો ઉપર રખાય તો મને વાંકા વળવું નહીં પડશે એમ કહ્યું અને તે નાના બદલાવથી હજારો સેકંડ બચવા લાગ્યા. કોઈ મશીન બદલાયું નહીં, કોઈ કરોડો ખર્ચ કરાયા નહીં, ફક્ત ધ્યાન આપ્યું, બદલાવ કર્યો અને તે સાતત્યતાથી કર્યો. ટોયોટામાં હજુ એક બહુ અલગ વાત હતી, એંડોન કોર્ડ. કોઈ પણ વર્કરને પ્રોડકશન લાઈન અટકાવવાનો અધિકાર હતો. જો તેને કોઈ ડિફેક્ટ દેખાય અથવા કશુંક બરોબર નથી એવું લાગે તો તે દોરી ખેંચીને આખી લાઈન રોકી શકતો હતો. આપણને લાગશે, `અરે, લાઈન રોકવી એટલે નુકસાન!’ પણ ટોયોટાનો વિચાર અલગ હતો. `ભૂલને આગળ જવા દેવા કરતાં તેને ત્યાં જ રોકવાનું વધુ સારું હોય છે.’ આવા ડિફેક્ટ તુરંત પકડાય તો ભવિષ્યમાં મોટું નુકસાન ટળીશકે છે. ટોયોટાએ `5 S સિસ્ટમ’ રજૂ કરી. Sort, Set in Order, Shine, Standardize, Sustain. સરળ ભાષામાં કહીએ તો જે આવશ્યક છે તે જ રાખો, બધું વ્યવસ્થિત રાખો, સ્વચ્છ રાખો, બધા માટેએક જ પદ્ધતિ રાખો. આપણને આ સાંભળીને એવું લાગે છે કે, `અરે આ તો ઘરમાં પણ કહે છે!’ જોકે ફરક એટલો જ છે કે તેમણે તેનું રોજ પાલન કર્યું. ટોયોટાનું કામ જોઈને દુનિયા છક થઈ ગઈ. અમેરિકન કંપનીઝે અભ્યાસ કર્યો કે `આ લોકો અલગશું કરી રહ્યા છે?’ ફોર્ડ, જનરલ મોટર્સ જેવી કંપનીઓએ ટોયોટાની પદ્ધતિ શીખવાનું શરૂ કર્યુું. `લીન મેન્યુફેક્ચરિંગ’ આ શબ્દ ત્યાંથી જ આવ્યો. મોટોરોલા અને જી ઈ એ સિક્સ સિગ્મામાં કાયઝેન એલિમેન્ટ્સ લીધા. આજે આઈટી કંપનીઓ, હોસ્પિટલો, એરલાઈન્સ સર્વત્ર `સતત સુધારણા’ની સંકલ્પના વપરાય છે. ભારતમાં પણ અનેક કંપનીઓએ આ ગ્રહણ કર્યું. મારુતિ સુઝુકીએ ટોયોટા પ્રોડકશન સિસ્ટમ એડોપ્ટ કરી. ટાટા મોટર્સે `સતત સુધારણા’ આ તેનું કલ્ચર બનાવ્યું. ઈન્ફોસિસે પ્રોસેસીસ રિફાઈન કરી અને નાની સુધારણાઓ હાથમાં લીધી, પરંતુ મજેદાર વાત એ છે કેઆ બધાની શરૂઆત ક્યાં થઈ? તો એક વર્કરના નાના નિરીક્ષણમાંથી. ટોયોટાએ દુનિયાને એક મોટો બોધ આપ્યો કે મોટા થવા મોટા ફેરફાર કરવા પડતા નથી, નાની બાબતો સતત વ્યવસ્થિત કરવી પડે છે.
રાજ્ય સરકાર દ્વારા ‘વાઈબ્રન્ટ ગુજરાત’ના વૈશ્વિક વિઝનને વધુ વ્યાપક બનાવવા માટે પ્રાદેશિક સ્તરે આ પ્રકારની કોન્ફરન્સ યોજવાનો નવીન અભિગમ અપનાવવામાં આવ્યો છે. આ પહેલના માધ્યમથી રાજ્યના દરેક વિસ્તારમાં રહેલા વિકાસના અવસરોને પ્રોત્સાહિત કરવાના પ્રયાસો હાથ ધરવામાં આવ્યા છે. સુરત ખાતે આયોજિત આ બે દિવસીય કોન્ફરન્સમાં દક્ષિણ ગુજરાતના સુરત સહિત 6 જિલ્લાનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ઉદ્યોગ, કૃષિ, MSME અને સેવા ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા પ્રતિનિધિઓ સક્રિય ભાગ લઈ રહ્યા છે.
કોન્ફરન્સનો મુખ્ય હેતુ રિજનલ ઇન્ડસ્ટ્રીય ગ્રોથને ગતિ આપવી, રોકાણકારોને આકર્ષવા અને રોજગારના નવા અવસરો ઉભા કરવાનો છે. આ પ્રદર્શનને ઔદ્યોગિક અને મેન્યુફેક્ચરિંગ ક્ષેત્ર, ગ્રીન એનર્જી અને સસ્ટેનેબલ ડેવલપમેન્ટ, કૃષિ, ફૂડ પ્રોસેસિંગ અને સેવા ક્ષેત્ર એમ મુખ્ય ત્રણ વિભાગોમાં વિભાજિત કરવામાં આવ્યું હતું. આ પ્રદર્શન અંતર્ગત નવીન પ્રોડક્ટ્સ, ટેકનોલોજી, મશીનરી, સ્ટાર્ટઅપ ઇનોવેશન અને સરકારી યોજનાઓનું પણ પ્રદર્શન કરવામાં આવ્યું છે.
ખાસ કરીને ગ્રીન એનર્જી ક્ષેત્રમાં સોલાર અને વિન્ડ એનર્જી સંબંધિત પ્રોજેક્ટ્સ આકર્ષણનું કેન્દ્ર રહ્યા હતા. આ ઉપરાંત, ગુજરાતની ઓળખરૂપ કૃષિ વૈવિધ્યને પ્રદર્શિત કરતો ‘મેન્ગો ફેસ્ટિવલ’ પણ યોજાયો છે. જેમાં રાજ્યના દક્ષિણ ગુજરાતમાં ઉગતી કેરીની જાતો રજૂ કરવામાં આવી. મુખ્યમંત્રીએ આ પ્રસંગે ટ્રેડ ફેરનો પણ પ્રારંભ કરાવ્યો હતો અને પ્રદર્શન દ્વારા ઊભી થનારી વ્યવસાયિક સંભાવનાઓ અંગે સંતોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. આ પ્રકારની પ્રાદેશિક કોન્ફરન્સ રાજ્યના સંતુલિત અને સર્વસમાવેશક વિકાસ માટે મહત્વપૂર્ણ સાબિત થશે.
