નવી દિલ્હી: રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિનની દિલ્હીની સફળ મુલાકાત બાદ, ભારતે વધુ એક ગણતરીપૂર્વકનું રાજદ્વારી પગલું ભર્યું છે. ભારત હવે યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ ઝેલેન્સકીને દિલ્હીમાં યજમાન બનાવવાની યોજના પર કામ કરી રહ્યું છે. રાજદ્વારી વર્તુળો આને ભારતની વિદેશ નીતિમાં સંતુલનકારી કાર્ય માને છે. એવું માનવામાં આવે છે કે ઝેલેન્સકીની દિલ્હી મુલાકાત જાન્યુઆરી 2026માં થઈ શકે છે, જો કે આ મુલાકાતની તારીખ હજુ સુધી નક્કી કરવામાં આવી નથી.ઇન્ડિયન એક્સપ્રેસના એક અહેવાલ મુજબ, ભારત ઘણા અઠવાડિયાથી યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલય સાથે સંપર્કમાં છે. રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની નવી દિલ્હી મુલાકાત પહેલાથી આ પ્રયાસ ચાલી રહ્યો છે. ભારતીય અને યુક્રેનિયન અધિકારીઓ વચ્ચે ઘણા અઠવાડિયાથી ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે, અને પુતિનની મુલાકાત પહેલા પણ નવી દિલ્હી ઝેલેન્સકીના કાર્યાલય સાથે સંપર્કમાં હતું.

ઝેલેન્સકીની મુલાકાત રશિયા-યુક્રેન સંઘર્ષના બંને પક્ષો સાથે જોડાવાના ભારતના પ્રયાસોને મજબૂત બનાવશે. ભારત ઘણા મહિનાઓથી આ નીતિને અનુસરી રહ્યું છે. આ જ કારણ છે કે, જ્યારે વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ જુલાઈ 2024માં મોસ્કોની મુલાકાત લીધી હતી અને પુતિન સાથે મુલાકાત કરી હતી, ત્યારે પીએમ મોદીએ ઓગસ્ટમાં યુક્રેનની મુલાકાત લીધી હતી. યુક્રેનિયન સ્થાનિક રાજકારણ, જ્યાં ઝેલેન્સકીની સરકાર હાલમાં એક મોટા ભ્રષ્ટાચાર કૌભાંડને કારણે દબાણ હેઠળ છે, તે પણ આ પ્રસ્તાવિત મુલાકાતને અસર કરી શકે છે. ઉલ્લેખનીય છે કે, યુક્રેનિયન રાષ્ટ્રપતિ અત્યાર સુધીમાં ફક્ત ત્રણ વાર ભારતની મુલાકાતે આવ્યા છે. આ પ્રસંગો 1992, 2002 અને 2012માં હતા.

યુરોપ પુતિનની મુલાકાત પર નજીકથી નજર રાખી રહ્યું છે. ઘણા યુરોપિયન રાજદૂતોએ ભારતને યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે મોસ્કો પર દબાણ કરવા માટે તેના પ્રભાવનો ઉપયોગ કરવા વિનંતી કરી છે. ભારતે સતત કહ્યું છે કે વાતચીત અને રાજદ્વારી જ એકમાત્ર રસ્તો છે. આ વખતે પણ, રાષ્ટ્રપતિ પુતિનની ભારત મુલાકાત દરમિયાન, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ જણાવ્યું હતું કે ભારત તટસ્થ નથી; ભારત શાંતિના પક્ષમાં છે. યુક્રેન યુદ્ધ પર ભારતની નીતિ લાંબા સમયથી સુસંગત રહી છે.ફેબ્રુઆરી 2022માં યુક્રેન-રશિયા યુદ્ધ શરૂ થયું ત્યારથી ભારત પુતિન અને ઝેલેન્સ્કી બંનેના સંપર્કમાં છે. મોદીએ ઝેલેન્સ્કી સાથે ઓછામાં ઓછી આઠ વખત ફોન પર વાત કરી છે, અને બંને નેતાઓ ઓછામાં ઓછા ચાર વખત વિવિધ પ્લેટફોર્મ પર મળ્યા છે.

ઓગસ્ટ 2024માં યુક્રેનની તેમની મુલાકાત દરમિયાન, પીએમ મોદીએ ઝેલેન્સ્કીને કહ્યું હતું કે, “અમે યુદ્ધથી દૂર રહ્યા છીએ, પરંતુ અમે તટસ્થ નથી; અમે શાંતિના પક્ષમાં છીએ. અમે બુદ્ધ અને ગાંધીની ભૂમિથી શાંતિનો સંદેશ લાવ્યા છીએ.”

ભારતથી હજારો કિલોમીટર દૂર ફેલાયેલા યુક્રેન-રશિયા સંઘર્ષની સીધી અસર ભારતના અર્થતંત્ર પર પણ પડી છે. રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવા બદલ યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે ભારત પર 25% દંડ ટેરિફ લાદ્યો છે.