દેશની સંસદીય રાજનીતિમાં એક મહત્વપૂર્ણ ઘટના સામે આવી છે, જ્યાં લોકસભાના સ્પીકરને હટાવવાના પ્રસ્તાવને લઈને ભારે ચર્ચા શરૂ થઈ છે. Om Birlaને સ્પીકર પદ પરથી દૂર કરવાની માંગ સાથે લાવવામાં આવેલા અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ પર લોકસભામાં લાંબી ચર્ચા ચાલી રહી છે. આ મુદ્દે ચર્ચા દરમિયાન કેન્દ્રના ગૃહમંત્રી Amit Shahએ સ્પીકરનો ખુલ્લો બચાવ કર્યો અને કહ્યું કે સ્પીકર સામે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ લાવવો લોકશાહી માટે દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે.

Delhi: Union Home Minister Amit Shah says, “No one has the right to speak in a manner that the rules of the House do not permit. Whoever it may be, they do not have that right. When you ignore the rules of the House and the rules for running the Lok Sabha, it becomes the sacred… pic.twitter.com/qZ4zOCaDv2

— IANS (@ians_india) March 11, 2026

લોકસભામાં આ પ્રસ્તાવ કોંગ્રેસના સાંસદ Mohammad Jawedદ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. સ્પીકર સામેના આ પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા કરવા માટે લગભગ દસ કલાકનો સમય નક્કી કરવામાં આવ્યો છે. ચર્ચાની શરૂઆત કોંગ્રેસના નેતા Tarun Gogoiદ્વારા કરવામાં આવી હતી, જેના પછી સત્તાપક્ષ અને વિરોધ પક્ષના અનેક નેતાઓએ પોતાના અભિપ્રાયો રજૂ કર્યા.

Delhi: Union Home Minister Amit Shah says, “…The Lok Sabha is the largest forum of India’s democracy, and not only in India but across the world our democracy has built a reputation and prestige, which the entire world recognizes…” pic.twitter.com/c1Pk48I67p

— IANS (@ians_india) March 11, 2026

ચર્ચા દરમિયાન ગૃહમંત્રી અમિત શાહે જણાવ્યું કે સ્પીકર કોઈ એક પક્ષના નથી હોતા, તેઓ સમગ્ર સભાના પ્રતિનિધિ હોય છે. તેમણે કહ્યું કે જ્યારે ઓમ બિરલા સ્પીકર તરીકે ચૂંટાયા હતા ત્યારે સત્તાપક્ષ અને વિરોધ પક્ષના નેતાઓએ તેમને સાથે લઈને સ્પીકરની ખુરશી સુધી પહોંચાડ્યા હતા. આ પરંપરા સંસદીય લોકશાહીની મહત્વપૂર્ણ પરંપરા દર્શાવે છે.

Delhi: Union Home Minister Amit Shah says, “…I would also like to say that this is an unfortunate incident for both parliamentary politics and this House, because the Speaker does not belong to any party; the Speaker belongs to the House…” pic.twitter.com/lb7qUyeVEW

— IANS (@ians_india) March 11, 2026

અમિત શાહે જણાવ્યું કે સ્પીકરનું મુખ્ય કર્તવ્ય લોકસભામાં વ્યવસ્થા જાળવી રાખવાનું છે અને દરેક સભ્યને બોલવાનો સમાન મોકો આપવાનો છે. સંસદમાં નિયમો અનુસાર ચર્ચા થાય તે સુનિશ્ચિત કરવું પણ સ્પીકરની મહત્વપૂર્ણ જવાબદારી છે. જો કોઈ સભ્ય નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરે અથવા ગેરવ્યવસ્થા સર્જે તો તેને ચેતવણી આપવી, નામ નોંધવું, સસ્પેન્ડ કરવું અથવા બહાર કાઢવાનો અધિકાર પણ સ્પીકરને છે.

તેમણે જણાવ્યું કે કેટલાક સમયે સંસદમાં સભ્યો વેલમાં આવીને કાગળ ફાડે છે અથવા ચેર તરફ ફેંકે છે, જે સંસદીય પરંપરાઓ માટે યોગ્ય નથી. આવી પરિસ્થિતિમાં સ્પીકરને સખત પગલાં લેવા પડે છે. સંસદને નિયમો અનુસાર ચલાવવી એ દરેક સભ્યની જવાબદારી છે.

અમિત શાહે વધુમાં કહ્યું કે સંવિધાન સ્પીકરને વિશેષ સુરક્ષા આપે છે. તેમના કેટલાક નિર્ણયોમાં તો Supreme Court of Indiaપણ સીધી દખલ કરી શકતું નથી. તેથી સ્પીકરની નિષ્ઠા અને નિષ્પક્ષતા પર પ્રશ્ન ઉઠાવવો યોગ્ય નથી.

ચર્ચા દરમિયાન અમિત શાહે જણાવ્યું કે સંસદીય લોકશાહીમાં વિશ્વાસ અને પરસ્પર સન્માન ખૂબ મહત્વ ધરાવે છે. જો સ્પીકરની નિષ્ઠા પર પ્રશ્ન ઉઠાવવામાં આવે તો તે સમગ્ર લોકશાહી પ્રણાલીને નુકસાન પહોંચાડે છે. તેમણે કહ્યું કે આ પ્રકારના પ્રસ્તાવો દેશની છબીને પણ અસર કરી શકે છે.

Delhi: Union Home Minister Amit Shah says, “When I stand here, I will not make any political allegations. However, I will certainly respond to the political allegations that have already been made, and I will respond strongly….” pic.twitter.com/JX8KOcRXMn

— IANS (@ians_india) March 11, 2026

ગૃહમંત્રીના જણાવ્યા મુજબ ઇતિહાસમાં સ્પીકર સામે અવિશ્વાસ પ્રસ્તાવ બહુ ઓછા વખત આવ્યા છે. 1954માં એક વખત સ્પીકર વિરુદ્ધ પ્રસ્તાવ લાવવામાં આવ્યો હતો, ત્યારબાદ પણ થોડા પ્રસંગોએ આ પ્રકારના પ્રયાસો થયા છે. પરંતુ સામાન્ય રીતે સંસદીય પરંપરામાં સ્પીકર પર વિશ્વાસ જાળવવાની પરંપરા રહી છે.

અમિત શાહે ભારપૂર્વક જણાવ્યું કે તેમની પાર્ટીનો સિદ્ધાંત છે કે સ્પીકરની નિષ્ઠા પર શંકા કરવી યોગ્ય નથી. સંસદમાં મતભેદો હોઈ શકે છે, પરંતુ સંસ્થાઓ પર વિશ્વાસ જાળવવો જરૂરી છે. સંસદની ગૌરવ અને વિશ્વસનીયતા જાળવવી દરેક રાજકીય પક્ષની સંયુક્ત જવાબદારી છે.

આ મુદ્દે લોકસભામાં હજુ ચર્ચા ચાલુ છે અને સત્તાપક્ષ તેમજ વિરોધ પક્ષના અનેક સભ્યો પોતાના વિચારો રજૂ કરી રહ્યા છે. આ ચર્ચા ભારતની સંસદીય પરંપરા અને લોકશાહી વ્યવસ્થાના દ્રષ્ટિકોણથી મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે.