ગાંધીનગર: પ્રખ્યાત લોકસાહિત્યકાર પદ્મશ્રી કવિ દુલા ભાયા કાગનાં જીવનદર્શન પર આધારિત પુસ્તક ‘વાણી તો અમરત વદાં’નું 23 વર્ષ બાદ પુન:વિમોચન થશે. રાજ્યનાં માહિતી ખાતાએ તૈયાર કરેલી નવી આવૃત્તિનું કવિ કાગની 49મી પુણ્યતિથિ નિમિત્તે અમરેલી જિલ્લામાં આવેલા કાગધામ મજાદરમાં વિમોચન કરવામાં આવશે.
ગુજરાતી લોકસાહિત્યમાં શિરમોર કવિ કાગની પુણ્યતિથિ નિમિત્તે દર વર્ષે તેમના વતન મજાદર(કાગધામ) ખાતે શ્રધ્ધાસુમન અર્પણ કરવાના કાર્યક્રમનુ આયોજન કરવામાં આવે છે. ઉપરાંત કાગવાણીના ભક્તિ, શૌર્ય તથા બીજા અનેક વૈવિધ્યસભર અમર કાવ્યોને યાદ કરવામાં આવે છે. આગામી તારીખ 21 ફેબ્રુઆરીના રોજ કવિ કાગની 49મી પુણ્યતિથિ નિમિત્તે યોજાનારા કાર્યક્રમ ‘કાગના ફળિયે કાગની વાતું’ કાર્યક્રમમાં આ નવસંસ્કરિત પુસ્તકનું વિમોચન કરવામાં આવશે.
કવિ કાગની જન્મ શતાબ્દી નિમિત્તે માહિતી ખાતા દ્વારા ‘વાણી તો અમરત વદાં’ ગ્રંથનુ પ્રકાશન વર્ષ 2003માં કરવામાં આવ્યું હતું. હાલ આ ગ્રંથ અપ્રાપ્ય હોવાથી ગ્રંથના સંપાદક અંબાદાન રોહડિયાના પ્રયત્નોથી આ ગ્રંથનું નવું સંસ્કરણ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. આગામી તારીખ ૨૧મી ફેબ્રુઆરીના રોજ મજાદર ખાતે યોજનારા કાર્યક્રમમાં કાગબાપુના કાવ્યોની સંગીતમય પ્રસ્તુતિ સાથે વિવિધ લેખકો, સાહિત્યકારો અને લોકકલાકારોને મળી ૨૫ જેટલા સર્જકોને લોકસાહિત્ય એવોર્ડ આપવામાં આવશે. મોરારીબાપુના હસ્તે આ એવોર્ડનુ વિતરણ કરવામાં આવશે.
આ નવસંસ્કરિત પુસ્તકમાં જૂના લેખોની સાથે નવા કેટલાક લેખોનો પણ ઉમેરો કરવામાં આવ્યો છે. આ ગ્રંથમાં કવિ કાગના સમગ્ર કર્તૃત્વ અને જીવનદર્શનને પાંચ ખંડોમાં સમાવિષ્ટ કરાયા છે. જેમાં વ્યક્તિત્વ અને વાઙ્મય સંસ્કૃતિ અને સમાજ, પ્રાચીન અને અર્વાચીનનો સમન્વય, કાગવાણી વિશેષ પરિપ્રેક્ષ્યમાં અને કાગવાણીના બહુવિધ પરિમાણોનો સમાવેશ થાય છે. આ ગ્રંથને અદ્યતન ટેકનોલોજી સાથે સજ્જ કરીને વધુ લોકસ્વીકૃત બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે. ગ્રંથમાં મુકાયેલ QR કોડ મોબાઇલની મદદથી સ્કેન કરવાથી કાગબાપુના કંઠે રજૂ થયેલ લોકરામાયણ, મહાભારત અને અન્ય કૃતિઓ આકાશવાણીના પ્રસંગો સાંભળી શકાશે. કવિ કાગની કહેણીની શૈલી અને કંઠની ઋજુતાને જન જન સુધી પંહોચાડવાનો આ આવકારદાયક પ્રયાસ છે. કવિ શ્રી કાગ વિષયક સ્વાધ્યાય લેખોને સમાવતો આ દળદાર ગ્રંથ વાચકો, સાહિત્યકારો અને લોક કલાકારોને કવિ કાગ અને તેમણે સર્જેલા સાહિત્યનો વિશેષ પરિચય આપશે અને અત્યંત ઉપયોગી બની રહેશે
માર્ચ 2025માં શરૂ થયેલી ‘મનની મોજનીશી’ શ્રેણી દર મહિને અવિરતપણે યોજાતી રહી છે. ફેબ્રુઆરીમાં યોજાનારો આ કાર્યક્રમ આ શ્રેણીનો 12મો મણકો છે, જેની સાથે આ ઉપક્રમ સફળતાપૂર્વક પોતાનું એક વર્ષ પૂર્ણ કરશે. આ કાર્યક્રમ ગુજરાતી સાહિત્ય પરિષદના હોલ ખાતે યોજાશે, જે સંસ્થા દ્વારા આ ઉમદા હેતુ માટે નિઃશુલ્ક ફાળવવામાં આવ્યો છે.
નવી દિલ્હીમાં ઇન્ડિયા AI ઇમ્પેક્ટ સમિટમાં બોલતા, મુકેશ અંબાણીએ કહ્યું કે શ્રેષ્ઠ AI હજુ આવવાનું બાકી છે અને AI સુપર વિપુલતાના યુગની શરૂઆત કરી શકે છે. તેમણે વધુમાં કહ્યું કે, દુનિયા AIના ક્ષેત્રમાં ક્રાંતિના વળાંક પર ઉભું છે, એક રસ્તો દુર્લભ, ખર્ચાળ AI અને નિયંત્રિત ડેટા તરફ દોરી જાય છે. જ્યારે બીજો સસ્તું અને સુલભ AI સુનિશ્ચિત કરે છે.
શુક્રવાર, ૧૩ ફેબ્રુઆરીની સોહામણી સાંજે મુંબઈના બાન્દ્રા કુર્લા કૉમ્પ્લેક્સ (બીકેસી)સ્થિત નૅશનલ સ્ટૉક એક્સચેન્જ (એનએસસી)ના ગમતીલા પરિસરમાં વલ્લભ ભણસાલીના જીવન-શિક્ષણને શબ્દદેહમાં ઉતારતા પુસ્તક લાઈફ, બિઝનેસ ઍન્ડ સ્પિરિચ્યુઅલ વિઝડમ-વલ્લભ ભણસાલીના વિમોચનનો એ વિરલ પ્રસંગ હતો.
સમારોહનો મૂડ સેટ કરતાં તનાયા મંચ પરથી કહે: ‘વલ્લભ અંકલના બહુ મોટા ચાહક એટલે મારા પિતા. અંકલને મળીને પપ્પા ઘરે આવે ત્યારે એકદમ ખુશ હોય, કેમ કે એમની પાસેથી પપ્પાને ઘણી પડકારભરી ક્ષણોમાં માર્ગદર્શન મળ્યું છે. હું મોટી થઈશ ત્યારે એ બધું સમજીશ. પપ્પાએ અમને બધાંને આ પુસ્તક વંચાવ્યું અને એનાથી અમારા જીવનમાં પરિવર્તન આવ્યું, તમે વાંચશો તો તમારા જીવનમાં પણ આવશે. નાઉ ઓવર ટુ દાદા.’
તનાયાના દાદા એટલે 
મૌલિકભાઈની સંક્ષિપ્ત વાણી પછી મનન કોટક આ બુક પ્રોજેક્ટની રસપ્રદ વાતો કરતાં કહે: ‘૧૩ વર્ષ પહેલાં મેં ફૅમિલી મૅનેજ્ડ બિઝનેસ અંગેનો એક કોર્સ કર્યો હતો. એમાં અમારા શિક્ષક પરિમલ મર્ચન્ટે કહ્યું કે આ વિષય પર એક વાર વલ્લભ ભણસાલી વક્તવ્ય આપવા આવ્યા હતા, જેની ડીવીડી લાઈબ્રેરીમાં છે. બસ, પછી તો મેં એ ડીવીડી મેળવી, જોઈ, વારંવાર જોઈ, વાગોળી, કાગળ પર એની વિગતો ઉતારી. એમાં આત્માને સ્પર્શી જાય એવું જ્ઞાન છલકતું હતું.’
ત્યાર પછી કોઈ કામથી અથવા અમથા જ મનનભાઈ એમના પ્રિય વલ્લભ અંકલને મળવાનો, એમની સાથે ગોઠડી માંડવાનો અવસર ખોળતા રહેતા. એ બેઠકોમાંથી જે ડહાપણ વહી નીકળ્યું એ મનન કોટકે આ પુસ્તકમાં સમાવ્યું છે. મનનભાઈ કહે છે: ‘વલ્લભભાઈ પોતે સામેની વ્યક્તિ, કંપની કે દેશને શું આપી શકે એ જ વિચારતા હોય છે, પણ એટલા નમ્ર છે કે પુસ્તકના આઈડિયાને ટેરિબલ આઈડિયા (ભયાનક વિચાર) કહીને વાંચવાની જ ના પાડી દીધી હતી.’
આ પુસ્તકમાં વલ્લભ ભણસાલીના સાઠ પ્રેરણાદાયી ક્વોટ છે. એમાંનાં છ અવતરણને સ્ક્રીન પર દાખવીને સમારંભમાં વલ્લભભાઈ સાથે ચર્ચા કરવામાં આવી, જે થકી એમની સકારાત્મક માનસિકતા અને સારપ શોધવાની વૃત્તિ સામે આવી, જેમ કે આજે મોટા ભાગની કંપની એમના કર્મચારીઓ પાસે ગજાબહારનું કામ લે છે ત્યારે વલ્લભભાઈ પોતાના સ્ટાફ પર આવો ભાર મૂકતા નહીં. એમનું ફોકસ ઉત્તમ કાર્યકુશળતા સાથે ઝીણવટપૂર્વક કાર્ય કરી ઉચ્ચ ગુણવત્તાનું પરિણામ મેળવવા પર રહેતું.
વલ્લભભાઈએ ઍપલના સંસ્થાપક સ્ટીવ જૉબ્સનો કિસ્સો ટાંકીને કહ્યું કે ઍપલના ફોનના બૅક કવરની અંદરની બાજુની ડિઝાઈનમાં સંતોષ ન થયો ત્યાં સુધી સ્ટીવે એ ફોન માર્કેટમાં મૂક્યો નહોતો. એ જ રીતે, ઈટાલીના વિશ્ર્વવિખ્યાત કલાકાર માઈકલ એન્જલોને કોઈએ પૂછેલું કે ચર્ચની ઉપર પાછળની બાજુએ બહુ મહેનતથી બનાવેલાં ચિત્રો મૂકવાનો શો અર્થ છે, કેમ કે કોઈ એ જોવાનું નથી. તો એમણે ઉત્તર આપ્યો હતો કે ભગવાન તો જોશે જ ને.
આવાં અનેક જ્ઞાનમોતી ઉલેચ્યા પછી મનન કોટકે જ્યારે વલ્લભભાઈને એમની વૉરેન બફેટ અને ચાર્લી મંગેર સાથેની અંગત મુલાકાત વર્ણવવાનું કહ્યું ત્યારે પ્રેક્ષકોને તો જલસો જ પડી ગયો. દુનિયાની ટોચની ઈન્વેસ્ટમેન્ટ કંપની બર્કશાયર હેથવેના આ વયોવૃદ્ધ પાર્ટનર્સ અને દુનિયાના સૌથી ધનિક માણસોમાંના બે એવા વૉરેન અને ચાર્લી વિશે વલ્લભ ભણસાલી કહે છે: ‘નમ્રતા, સામેવાળાને આદર આપવાની વૃત્તિ, સતર્કતા અને રમૂજવૃત્તિ જેવા ગુણોએ એ બન્નેને વિશેષ બનાવ્યા. કોઈ પણ મીટિંગ એ લોકો હંમેશાં રમૂજ અને જોકથી શરૂ કરતા.’
સમારોહ દરમિયાન રસપ્રદ સવાલ એ પુછાયો કે ૭૪ વર્ષના વલ્લભભાઈએ સમજો કે ૩૬ વર્ષના વલ્લભ ભણસાલીને સલાહ આપવાની થાય તો શું કહે? આ પ્રશ્ર્નનો ઉત્તર એમણે આમ આપ્યો: ‘પહેલું, ઉત્કૃષ્ટતા મેળવવાની ધગશ રાખો અને બીજું, બીજાને મદદ કરવાની તક ક્યારેય ન ગુમાવો. ઉપરાંત તમારી આધ્યાત્મિકતાનો પડઘો તમારા બિઝનેસમાં અચૂક ઝિલાવો જોઈએ.’
પુસ્તક વિમોચનની વિધિ એનએસસીનું ગૉન્ગ વગાડીને પૂરી કરવામાં આવી હતી. ત્યાર બાદ વલ્લભભાઈને બે શબ્દો બોલવાનો આગ્રહ કરાતાં એમણે હસીને કહ્યું: ‘એન્જોય ધ ડિનર.’ જો કે પ્રેક્ષકોએ ડિનર ટેબલને બદલે બુક સ્ટૉલ પર ધસારો કર્યો હતો અને પુસ્તક ખરીદીને એના પર વલ્લભભાઈના હસ્તાક્ષર લખાવવા પડાપડી કરી હતી.