Home Blog Page 271

દેશની વૈશ્વિક સ્થિતિને મજબૂત બનાવવા માટેનું બજેટ: અમિત શાહ

નવી દિલ્હી: ગૃહમંત્રી અમિત શાહે રવિવારે કેન્દ્રીય બજેટ 2026-27ને “ઉભરતા આર્થિક શક્તિ કેન્દ્ર” તરીકે ઓળખાવ્યું. સાથે જ ભારતની નવી ઓળખ બનાવવાના મૂર્ત સ્વરૂપ તરીકે બજેટની પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું કે બજેટ દેશની વૈશ્વિક સ્થિતિને મજબૂત બનાવવા માટેની ગતિને આગળ ધપાવવામાં મદદ કરશે. અમિત શાહે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની આર્થિક નીતિઓની પણ પ્રશંસા કરી અને કહ્યું કે તેમણે ભારતના અર્થતંત્રને વેગ આપ્યો છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રવિવારે સતત નવમી વખત કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કર્યું.

સોશિયલ મીડિયા પર એક પોસ્ટમાં, ગૃહમંત્રી અમિત શાહે કહ્યું, “વિકસિત ભારત બજેટ, ભારતને એક રાષ્ટ્ર તરીકે રજૂ કરે છે જે તેની પોતાની શક્તિઓમાં દૃઢ વિશ્વાસ સાથે ઉભરતા આર્થિક શક્તિ કેન્દ્ર તરીકે તેની નવી ઓળખ બનાવી રહ્યું છે. કોવિડ પછી, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીજીની દૂરંદેશી આર્થિક નીતિઓએ ભારતીય અર્થતંત્રને વેગ આપ્યો છે.”

“વિકસિત ભારત બજેટ પરંપરાગતથી લઈને નવા યુગના વિવિધ ક્ષેત્રો માટે સૌથી આકર્ષક રોકાણ સ્થળ તરીકે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની સ્થિતિને મજબૂત બનાવવા માટે ગતિશીલતા લાવે છે,” તેમણે ઉમેર્યું.

નિર્મલા સીતારમણનું નવમું બજેટ ત્રણ ‘કર્તવ્ય’ અથવા ફરજો દ્વારા પ્રેરિત હતું. જેનો હેતુ સ્પર્ધાત્મકતામાં સુધારો કરીને, આકાંક્ષાઓને પૂર્ણ કરીને અને દરેક પરિવાર, સમુદાય અને પ્રદેશને સંસાધનો અને જોડાણની તકો મળે તે સુનિશ્ચિત કરીને આર્થિક વિકાસને વેગ આપવા અને જાળવવાનો હતો.

તેમણે 2026-27 માટેના તેમના કેન્દ્રીય બજેટ ભાષણમાં માળખાગત વિકાસ પર એક શક્તિશાળી ભાર મૂકવાની જાહેરાત કરી, જેમાં આર્થિક વિકાસ અને સંતુલિત પ્રાદેશિક પ્રગતિને આગળ વધારવા માટે સતત જાહેર રોકાણ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો.

સરકાર પાંચ લાખથી વધુ વસ્તી ધરાવતા શહેરોમાં, ખાસ કરીને ટાયર-2 અને ટાયર-3 શહેરી કેન્દ્રોમાં, જે મહત્વપૂર્ણ વિકાસ કેન્દ્ર તરીકે ઉભરી આવ્યા છે, માળખાગત સુવિધાઓ વધારવા પર પોતાનું મજબૂત ધ્યાન જાળવી રાખશે.

નિર્મલા સીતારમણે નાણાકીય ક્ષેત્રમાં અનેક ભવિષ્યલક્ષી પ્રસ્તાવોની રૂપરેખા આપી, જેનો હેતુ ભારતની બેંકિંગ સિસ્ટમને મજબૂત બનાવવા અને દેશ વિકસિત ભારતના લક્ષ્ય તરફ આગળ વધતાં વ્યવસાય કરવાની સરળતા વધારવાનો છે.

વધુમાં, નાણામંત્રીએ ફ્યુચર્સ અને ઓપ્શન્સ પર સિક્યોરિટીઝ ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ (STT) માં તીવ્ર વધારો કરવાની જાહેરાત કરી. આ પગલાથી ડેરિવેટિવ્ઝ સેગમેન્ટમાં વેપારીઓ માટે ટ્રાન્ઝેક્શન ખર્ચમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો છે. નિષ્ણાતોએ ઇન્ટ્રા-ડે શેરબજારમાં થયેલા ઘટાડાને ચાર્જમાં વધારાને આભારી ગણાવ્યું છે.

ફ્યુચર્સ પરનો STT અગાઉના 0.02 ટકાથી વધારીને 0.05 ટકા કરવામાં આવ્યો છે, જે 150 ટકાનો વધારો છે. ઓપ્શન્સના કિસ્સામાં, ટેક્સ 0.10 ટકાથી વધારીને 0.15 ટકા કરવામાં આવ્યો છે, જે 50 ટકાનો વધારો છે. દરમિયાન, આવકવેરા સ્લેબમાં કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.

કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સ અને ગેમર્સ માટે બજેટમાં મોટી ભેટ: 10 લાખ નોકરીઓ સાથે એજ્યુકેશનમાં નવો બદલાવ

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ 2026 માં ભારતની યુવા શક્તિ અને ડિજિટલ અર્થતંત્રને નવી ઊંચાઈએ લઈ જવા માટે અનેક ક્રાંતિકારી જાહેરાતો કરી છે.

સરકારનું લક્ષ્ય ભારતને ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં માત્ર ઉપયોગકર્તા મટાડી વૈશ્વિક નેતૃત્વકર્તા બનાવવાનું છે. આ દિશામાં સૌથી મહત્વનું પગલું ‘ક્રિએટર ઈકોનોમી’ને પ્રોત્સાહન આપવાનું છે, જેના હેઠળ દેશની 15 હજાર સેકન્ડરી શાળાઓ અને 500 કોલેજોમાં અત્યાધુનિક ‘કન્ટેન્ટ ક્રિએટર લેબ્સ’ સ્થાપવામાં આવશે. આ લેબ્સ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ નાની ઉંમરથી જ એનિમેશન, વિઝ્યુઅલ ઈફેક્ટ્સ (VFX), ગેમિંગ અને કોમિક્સ (ABGC) જેવા આધુનિક કૌશલ્યો શીખી શકશે. ખાસ કરીને ગેમિંગ સેક્ટર પર ભાર મૂકતા નાણામંત્રીએ આ ક્ષેત્રમાં 10 લાખથી વધુ નવી નોકરીઓનું સર્જન કરવાની અને નવી નેશનલ ડિઝાઈન શાળાઓ ખોલવાની દરખાસ્ત મૂકી છે.

ટેકનોલોજીના ક્ષેત્રમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ને અર્થતંત્રના મુખ્ય એન્જિન તરીકે સ્વીકારવામાં આવ્યું છે. સરકારી સેવાઓને વધુ પારદર્શક બનાવવા માટે તમામ જિલ્લાઓમાં AI નો ઉપયોગ વધારવામાં આવશે, જ્યારે સંશોધનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે IIT અને IISc ના વિદ્યાર્થીઓ માટે 10 હજાર નવી ટેક ફેલોશિપ શરૂ કરવામાં આવશે. ડિજિટલ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને મજબૂત કરવા માટે સરકાર રૂપિયા 12.2 લાખ કરોડનો જંગી ખર્ચ કરશે, જેનાથી 5G અને 6G કનેક્ટિવિટીનો વ્યાપ વધશે અને ડેટા સેન્ટર્સનું નેટવર્ક વધુ સુદ્રઢ બનશે.

આ ઉપરાંત, એડવાન્સ મેન્યુફેક્ચરિંગમાં ભારતને મોખરે લાવવા માટે રોબોટિક્સ અને ડીપ-ટેક સ્ટાર્ટઅપ્સને વિશેષ પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે. સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે પણ ટેકનોલોજીનો મહત્તમ ઉપયોગ કરવા માટે રૂપિયા 10 હજાર કરોડની ‘બાયોફાર્મા શક્તિ’ યોજનાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જે કેન્સર અને ડાયાબિટીસ જેવી ગંભીર બીમારીઓના ડિજિટલ નિદાનમાં મદદરૂપ થશે. સેમિકન્ડક્ટર ક્ષેત્રે પણ રૂપિયા 40 હજાર કરોડની ફાળવણી સાથે ભારત આત્મનિર્ભરતા તરફ મજબૂત ડગલાં ભરી રહ્યું છે. એકંદરે, આ બજેટ ટેકનોલોજી, શિક્ષણ અને રોજગારના સમન્વય દ્વારા ‘વિકસિત ભારત’ના સંકલ્પને સાકાર કરવાની દિશામાં એક મહત્વપૂર્ણ પગલું છે.

બજેટ જાહેર થતાની સાથે સ્ટોક માર્કેટ ક્રેશ

શેરબજાર બજેટથી ખુશ નહોતું, અને ફરી એકવાર શેરબજારમાં કડાકો ફાટી નીકળ્યો છે, જેમાં મોટી કંપનીઓના શેર પત્તાના ઢગલાની જેમ તૂટી પડ્યા છે. બજેટ રજૂ થવા દરમિયાન બોમ્બે સ્ટોક એક્સચેન્જનો 30 શેરનો સેન્સેક્સ અચાનક તૂટી ગયો, અને નેશનલ સ્ટોક એક્સચેન્જમાં પણ નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો. BSE સેન્સેક્સ એક જ ઝટકામાં 2,300 પોઈન્ટથી વધુ ઘટ્યો, જ્યારે NSE નિફ્ટી 750 પોઈન્ટ ગગડી ગયો. બજારના ક્રેશને કારણે રિલાયન્સ, BEL અને અદાણી પોર્ટ્સ સહિત અનેક મોટી કંપનીઓના શેરમાં તીવ્ર ઘટાડો થયો.

સેન્સેક્સ અને નિફ્ટીમાં અચાનક ઘટાડો 

બજેટ રજૂ થયા પહેલા BSE સેન્સેક્સ 82,388.97 પર ખુલ્યો, જે તેના અગાઉના બંધ 82,269 થી વધુ હતો. સંસદમાં નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણના બજેટ ભાષણ દરમિયાન તે અસ્થિર રીતે વેપાર કરતો રહ્યો. બજેટના અંતે, સેન્સેક્સ અચાનક 2,370 પોઈન્ટ ગગડી ગયો. સેન્સેક્સની જેમ, NSE નિફ્ટી પણ અનિશ્ચિત સ્થિતિમાં દેખાયો. શરૂઆતની અસ્થિરતા પછી, તેનો ઘટાડો ઝડપી બન્યો, અને તે લગભગ 750 પોઈન્ટ નીચે ટ્રેડ થઈ રહ્યો હતો.

શેરબજારમાં આ અચાનક ઘટાડાથી રોકાણકારોની સંપત્તિ પર પણ અસર પડી. તેમના નુકસાનનું પ્રમાણ MSE માર્કેટ કેપ ડેટા જોઈને અંદાજી શકાય છે. ખરેખર, BSE માર્કેટ કેપિટલાઈઝેશનમાં નોંધપાત્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો છે. ગયા અઠવાડિયાના છેલ્લા ટ્રેડિંગ દિવસે શુક્રવારે, BSE માર્કેટ કેપ ₹460 લાખ કરોડ હતું, જે આજે ₹8 લાખ કરોડ ઘટીને ₹52 લાખ કરોડ થઈ ગયું છે.

ફક્ત આ એક જાહેરાતથી બજાર તૂટી ગયું

શેરબજારમાં કોઈપણ સંપત્તિ ખરીદવા અને વેચવા પર STT તરીકે ઓળખાતો ટ્રાન્ઝેક્શન ટેક્સ લાગુ પડે છે. STT ફરી એકવાર વધારવામાં આવ્યો છે, જેમ કે ગયા વખતે હતો. આ વખતે, F&O માં કોઈપણ પ્રીમિયમ ખરીદવા અને વેચવા માટે STT વધારવામાં આવ્યો છે. આ જાહેરાત શેરબજારને સારી લાગી નહીં, અને સેન્સેક્સ અને નિફ્ટી થોડા જ સમયમાં તૂટી પડ્યા.

Budget 2026 : જાણો બજેટમાં શું સસ્તું થશે અને શું મોંઘુ..

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રવિવારે લોકસભામાં દેશનું સામાન્ય બજેટ (કેન્દ્રીય બજેટ 2026) રજૂ કર્યું અને તેમના બજેટ ભાષણમાં અનેક મોટી જાહેરાતો કરી. મોદી સરકારમાં નાણામંત્રી તરીકે આ તેમનું સતત નવમું બજેટ હતું. સીતારમણે ઘણી વસ્તુઓ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી, એટલે કે તે બધી સસ્તી થશે. ચાલો જાણીએ કે બજેટની જાહેરાતો પછી કઈ વસ્તુઓ સસ્તી થશે અને કઈ વધુ મોંઘી થશે.

નાણામંત્રીએ તેમના બજેટ ભાષણમાં જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં ઉત્પાદિત વસ્તુઓ પર ખાસ કરીને કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો કરવામાં આવી રહ્યો છે. કેટલીક વસ્તુઓનો ઉલ્લેખ કરતા, તેમણે કહ્યું કે ચામડા અને કાપડની નિકાસ પણ ડ્યુટી-મુક્ત રહેશે. આ વસ્તુઓ પર કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો છે. સંરક્ષણ ક્ષેત્રમાં મૂળભૂત કસ્ટમ ડ્યુટીમાં ઘટાડો લાગુ કરવામાં આવશે.

આ વસ્તુઓ સસ્તી થશે

  • કપડાં
  • ચામડાની વસ્તુઓ
  • સિન્થેટિક ફૂટવેર
  • ચામડાની પ્રોડક્ટ્સ
  • 17 કેન્સર અને ડાયાબિટીસની દવાઓ ડ્યુટી ફ્રી
  • લિથિયમ-આયન સેલ
  • મોબાઇલ બેટરી સસ્તી થશે
  • સોલાર ગ્લાસ સસ્તી થશે
  • મિશ્ર ગેસ સીએનજી
  • ઇવી
  • માઇક્રોવેવ ઓવન
  • એરક્રાફ્ટ ઇંધણ
  • વિદેશ પ્રવાસ

વિદેશમાં અભ્યાસથી લઈને રમતગમતની વસ્તુઓ સસ્તી થશે

કાચા ચામડા અને સંબંધિત સામગ્રી પર ડ્યુટી કાપથી જૂતા અને બેગ સસ્તા થશે, જ્યારે બેટરી જેવા મોબાઇલ ફોનના ભાગો સસ્તા થશે, જેના કારણે ફોનના ભાવમાં ઘટાડો થઈ શકે છે. વધુમાં, સરકારે વિદેશી શિક્ષણને સસ્તું બનાવવા અંગે એક મોટી જાહેરાત કરી છે, કારણ કે TCS વ્યાજ દર 5% થી ઘટાડીને 2% કરવામાં આવ્યો છે. રમતગમત સંબંધિત વસ્તુઓ પણ સસ્તી થશે, કારણ કે આ વસ્તુઓ પર કસ્ટમ ડ્યુટી ઘટાડવામાં આવી છે.

આ ક્ષેત્રોમાં ફુગાવો વધશે

વધુમાં, જે ક્ષેત્રોમાં કસ્ટમ ડ્યુટી વધારવામાં આવી છે, એટલે કે, જે વસ્તુઓ મોંઘી થવા જઈ રહી છે. તેમાં, સૌથી ઉપર, દારૂ, ભંગાર અને ખનિજોનો સમાવેશ થાય છે.

ગુજરાતના સુરત અને બંગાળના દાનકુની વચ્ચે સમર્પિત ફ્રેઇટ કોરિડોરનો પ્રસ્તાવ

નવી દિલ્હી: 2026-27 માટેનું બજેટ રજૂ કરતા, કેન્દ્રીય નાણાં પ્રધાન નિર્મલા સીતારમણે ગુજરાતના સુરત અને પશ્ચિમ બંગાળના દાનકુનીને જોડતો સમર્પિત ફ્રેઇટ કોરિડોરનો પ્રસ્તાવ મૂક્યો છે. નવો ફ્રેઇટ કોરિડોર બંને રાજ્યો વચ્ચે સીધો સંપર્ક સ્થાપિત કરશે, લોજિસ્ટિક્સ અને માલસામાનની અવરજવર માટે નવા કોરિડોર સ્થાપિત કરશે. નાણા પ્રધાને આગામી પાંચ વર્ષમાં કાર્ગો અવરજવર માટે પર્યાવરણીય રીતે ટકાઉ માર્ગને પ્રોત્સાહન આપવા માટે 20 નવા રાષ્ટ્રીય જળમાર્ગો કાર્યરત કરવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો.ગુજરાત અને બંગાળ વચ્ચે સમર્પિત ફ્રેઇટ કોરિડોર મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે કારણ કે આ વર્ષના અંતમાં પૂર્વીય રાજ્યમાં ચૂંટણી યોજાવાની છે. આ કોરિડોર પૂર્વ અને પશ્ચિમી પ્રદેશોના અનેક રાજ્યોમાંથી પસાર થશે અને ગુજરાતના સમૃદ્ધ અને ઔદ્યોગિક ક્ષેત્રોને બંગાળ સાથે જોડશે, જે વિકાસના વિવિધ સૂચકાંકોમાં પ્રમાણમાં હલકી ગુણવત્તાવાળા અને પાછળ રહેલું રાજ્ય છે.

પ્રસ્તાવિત પ્રોજેક્ટ બંગાળમાં મોટા પ્રોજેક્ટ્સ લાવવા અને ઝડપી ગતિવાળા વિકાસ માટે અનુકૂળ વાતાવરણ બનાવવા પર કેન્દ્રના ધ્યાનને રજૂ કરવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ ઉપરાંત, નાણામંત્રીએ ચાર રાજ્યોમાં “રેર અર્થ કોરિડોર”ની પણ જાહેરાત કરી. તેમણે જાહેરાત કરી કે ચાર રાજ્યો – તમિલનાડુ, કેરળ, ઓડિશા અને આંધ્રપ્રદેશમાં ખનિજો માટે સમર્પિત કોરિડોર સ્થાપિત કરવામાં આવશે.

બે રાજ્યો આ વર્ષે વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ માટે આગળ વધી રહ્યા છે.

“રેર અર્થ કાયમી ચુંબક માટેની યોજના નવેમ્બર 2025 માં શરૂ કરવામાં આવી હતી. અમે હવે ખનિજ સમૃદ્ધ રાજ્યો ઓડિશા, કેરળ, આંધ્રપ્રદેશ અને તમિલનાડુને ખાણકામ, પ્રક્રિયા, સંશોધન અને ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સમર્પિત રેર અર્થ કોરિડોર સ્થાપિત કરવા માટે સમર્થન આપવાનો પ્રસ્તાવ મૂકીએ છીએ,” એમ રવિવારે તેમના નવમા બજેટ ભાષણમાં નિર્મલા સીતારમણે જણાવ્યું હતું.

નોંધનીય છે કે, રેર અર્થ એ તત્વોનો સમૂહ છે જેનો ઉપયોગ વ્યૂહાત્મક મહત્વના સાધનો અને ફાઇટર જેટના નિર્માણમાં વ્યાપકપણે થાય છે. રેર અર્થ તાજેતરમાં ભૂરાજકીય લેન્ડસ્કેપમાં ‘મુખ્ય સંપત્તિ’ તરીકે ઉભરી આવ્યા છે, અને રાષ્ટ્રો મોટો હિસ્સો મેળવવા માટે સ્પર્ધા કરી રહ્યા છે. હાલમાં, ચીન રેર અર્થ પર લગભગ એકાધિકાર ધરાવે છે, જે વિશ્વના ખાણકામના 60 ટકા અને પ્રોસેસિંગ ક્ષમતાના 90 ટકાથી વધુને નિયંત્રિત કરે છે. આ જાહેરાત દેશની પોતાની સ્થાનિક ક્ષમતાના નિર્માણ તરફ એક પગલું છે, જેનાથી ચીન સહિત વિદેશી રાષ્ટ્રો પર નિર્ભરતા ઓછી થશે.

દેશમાં 7 નવા હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર બનશે: નિર્મલા સીતારમણ

નવી દિલ્હી: 1 ફેબ્રુઆરીના રોજ નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે સંસદમાં દેશનું કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કર્યું. આ બજેટમાં સરકારનું મુખ્ય ધ્યાન દેશના ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરને વેગ આપવા પર રહ્યું છે. નાણામંત્રીએ રેલવે કનેક્ટિવિટીમાં મોટો ઉછાળો લાવતા દેશમાં 7 નવા હાઈ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર બનાવવાની જાહેરાત કરી છે.

આ 7 રૂટ પર દોડશે હાઈ-સ્પીડ ટ્રેન

સરકારે દક્ષિણ અને ઉત્તર ભારતને જોડતા મહત્ત્વના રૂટ પસંદ કર્યા છે. આ સાત કોરિડોરમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છે.

  • મુંબઈ થી પુણે
  • પુણે થી હૈદરાબાદ
  • હૈદરાબાદ થી બેંગલુરુ
  • હૈદરાબાદ થી ચેન્નાઈ
  • ચેન્નાઈ થી બેંગલુરુ
  • દિલ્હી થી વારાણસી
  • વારાણસી થી સિલિગુડી

    આ રૂટ મુખ્ય મેટ્રોપોલિટન શહેરોને ઝડપથી વિકસતા શહેરી અને ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો સાથે જોડશે તેવી અપેક્ષા છે, જેનાથી મુસાફરીનો સમય નોંધપાત્ર રીતે ઘટશે અને રસ્તાઓ અને પરંપરાગત રેલ નેટવર્ક પરનું દબાણ ઓછું થશે.

    સરકારના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર રોડમેપનું અનાવરણ કરતા, સીતારમણે કહ્યું કે પ્રસ્તાવિત કોરિડોર મુખ્ય આર્થિક અને સાંસ્કૃતિક કેન્દ્રો વચ્ચે જોડાણમાં સુધારો કરશે અને લાંબા અંતરની મુસાફરીના કાર્બન ફૂટપ્રિન્ટમાં ઘટાડો કરશે.

    “સરકાર સાત હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોર દ્વારા પર્યાવરણીય રીતે ટકાઉ પેસેન્જર ટ્રાન્સપોર્ટ સિસ્ટમ વિકસાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે,” પોતાના બજેટ ભાષણમાં તેમણે જણાવ્યું હતું.

નિર્મલા સીતારમણનું ઐતિહાસિક સંબોધન શરૂ, કહ્યું- લક્ષ્ય નંબર 1 અર્થતંત્ર બનવાનું છે

ભારતીય અર્થતંત્ર માટે આજનો સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગણાતો સમય આવી ગયો છે, કારણ કે લોકસભામાં કાર્યવાહીના પ્રારંભ સાથે જ નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટેનું કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે.

  • કન્ટેનર મેન્યુફેક્ચરિંગ માટે 10 હજાર કરોડ
  • ટેક્સટાઇલમાં આધુનિકરણને પ્રોત્સાહન મળશે
  • દેશી કપડા માટે વિશેષ મદદ
  • ઓરિસ્સા, કેરળ, આંધ્ર અને તમિલનાડુમાં રેર અર્થ કોરિડોર
  • મેગા ટેક્સટાઇલ પાર્કનું નિર્માણ કરાશે
  • 200 વિરાસતોનો કાયાકલ્પ કરાશે
  • 1000થી વધુ ક્લિનિકલ સાઇટ તૈયાર કરાશે
  • આત્મનિર્ભર ભારત માટે 2 હજાર કરોડ
  • ટીયર બે અને ત્રણના શહેરોનો વિકાસ કરાશે
  • જૈવિક દવાઓ બનાવવા પર ભાર મુકાશે
  • દેશમાં પાંચ વર્ષમાં 20 નવા જળ માર્ગો શરૂ થશે
  • બનારસ અને પટનામાં જહાજ મરામત કેન્દ્ર બનશે
  • 5 લાખથી વધુ આબાદીવાળા શહેરોનો વિકાસ થશે
  • બેન્કિંગ ક્ષેત્રમાં સુધારા માટે હાઈ લેવલ કમિટી
  • દિલ્હી,વારાણસી હાઈસ્પીડ રેલ કોરિડોર
  • મુંબઈ,પુણે હાઈસ્પીડ રેલ કોરિડોર
  • વારાણસી,સીલીગુડી હાઈસ્પીડ રેલ કોરિડોર
  • હૈદરાબાદ ચેન્નઈ હાઈસ્પીડ રેલ કોરિડોર
  • જામનગરમાં આયુર્વેદનું સંશોધન કેન્દ્ર બનશે

સવારે 11 વાગ્યે સંસદના પટલ પરથી પોતાના ભાષણની શરૂઆત કરતા નાણામંત્રી આગામી વર્ષ માટે સરકારના આર્થિક લક્ષ્યાંકો, ટેક્સના માળખામાં સંભવિત ફેરફારો અને વિવિધ ક્ષેત્રો માટેની નાણાકીય ફાળવણીની વિગતો આપી રહ્યા છે. આ વર્ષનું બજેટ એટલા માટે પણ ખાસ છે કારણ કે તે ડિજિટલ સ્વરૂપે રજૂ કરવામાં આવી રહ્યું છે અને તેમાં ભારતને વૈશ્વિક સ્તરે વધુ મજબૂત બનાવવાની દિશામાં અનેક નવી યોજનાઓની જાહેરાત થવાની શક્યતા છે. દેશભરની જનતા, રોકાણકારો અને ઉદ્યોગ જગતની નજર અત્યારે નાણામંત્રીના દરેક શબ્દ પર ટકેલી છે, જે આગામી એક વર્ષ માટે દેશની આર્થિક પ્રગતિની દિશા નક્કી કરશે.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે બજેટ ભાષણમાં વૈશ્વિક આર્થિક પડકારોનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે, વર્તમાન સમયમાં જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર અને બહુપક્ષીય સમજૂતીઓ જોખમમાં છે, ત્યારે નવી ટેક્નોલોજી ઉત્પાદન ક્ષેત્રે ક્રાંતિકારી પરિવર્તનો લાવી રહી છે. ભારતે આ બદલાતા પ્રવાહોને સ્વીકારીને વૈશ્વિક બજારો સાથે વધુ મજબૂતીથી જોડાવું પડશે અને પોતાની નિકાસ ક્ષમતામાં ધરખમ વધારો કરવો પડશે.

વિકસિત ભારતના લક્ષ્ય તરફ આત્મવિશ્વાસ સાથે આગળ વધી રહેલી સરકારનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે દેશની આ આર્થિક પ્રગતિના લાભો માત્ર શહેરો પૂરતા સીમિત ન રહેતા તમામ વંચિત વર્ગો અને મહિલાઓ સુધી સમાન રીતે પહોંચે. વિશ્વની અગ્રણી અર્થવ્યવસ્થા બનવાની દિશામાં જનતાના સાથ અને સહકાર બદલ આભાર વ્યક્ત કરતા તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે, ભારત પોતાની ઉત્પાદન પ્રણાલીઓને આધુનિક બનાવીને આત્મનિર્ભરતાના માર્ગે અવિરત કૂચ ચાલુ રાખશે.

નાણામંત્રીટૂંક સમયમાં બજેટ રજૂ કરશે, મોટી જાહેરાતો પર રહેશે સૌની નજર

આજની 1લી ફેબ્રુઆરી ભારતની આર્થિક સફર માટે અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થવા જઈ રહી છે. નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ આજે સંસદમાં પોતાનું સતત 9મું બજેટ રજૂ કરીને એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરશે.

વર્તમાન સમયમાં જ્યારે અમેરિકાની નવી ટેરિફ નીતિઓ અને વૈશ્વિક રાજકીય ઉથલપાથલને કારણે વિશ્વભરમાં આર્થિક અનિશ્ચિતતા પ્રવર્તી રહી છે, ત્યારે ભારતની મજબૂત સ્થાનિક માંગ અને સ્થિર અર્થતંત્ર પર આખા વિશ્વની નજર છે. સરકાર માટે પડકાર એ રહેશે કે તે દેશની વિકાસની ગતિને વેગ આપવા અને નાણાકીય ખાધને અંકુશમાં રાખવા વચ્ચે કેવી રીતે સંતુલન જાળવે છે.

વિકાસનો અંદાજ અને સામાન્ય જનતાની અપેક્ષાઓ

તાજેતરમાં રજૂ થયેલા આર્થિક સર્વે 2025-26ના આંકડાઓ મુજબ, આગામી વર્ષમાં ભારત 6.8% થી 7.2% ના દરે વિકાસ કરશે તેવો આશાવાદ છે. ભારત પાસે યુવા વસ્તીનું મોટું બળ છે, પરંતુ તેમની માટે ગુણવત્તાયુક્ત રોજગારનું સર્જન કરવું અને આરોગ્ય ક્ષેત્રે સુધારા લાવવા એ સરકારની પ્રાથમિકતા રહેશે. ખાસ કરીને મધ્યમ વર્ગના કરદાતાઓ આશા રાખી રહ્યા છે કે આ બજેટમાં આવકવેરાના સ્લેબમાં ફેરફાર થાય અથવા સ્ટાન્ડર્ડ ડિડક્શનની મર્યાદા વધારવામાં આવે. સાથોસાથ, ગ્રામીણ અર્થતંત્રને વેગ આપવા માટે ખેડૂતો માટે નવી યોજનાઓ અને ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પાછળ સરકારી રોકાણ વધવાની પૂરી શક્યતા છે. આ બજેટ માત્ર નાણાકીય દસ્તાવેજ નથી, પરંતુ ‘વિકસિત ભારત’ તરફ આગળ વધવાનું એક મજબૂત પગલું છે.

નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ દ્વારા સંસદમાં દેશનું લેખાજોખું રજૂ કરવામાં આવે તે પૂર્વે, વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળની મહત્વની બેઠક શરૂ થઈ ગઈ છે. સંસદ ભવનમાં યોજાઈ રહેલી આ બેઠકમાં બજેટ 2026 ના અંતિમ પ્રસ્તાવો પર ચર્ચા કરવામાં આવશે અને તેને ઔપચારિક રીતે મંત્રીમંડળની મંજૂરી આપવામાં આવશે. આ એક અનિવાર્ય બંધારણીય પરંપરા છે, જેમાં નાણામંત્રી મંત્રીમંડળના સાથીઓને બજેટની મુખ્ય જોગવાઈઓથી માહિતગાર કરે છે અને PM મોદીની મહોર બાદ જ આ દસ્તાવેજ જાહેર જનતા સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવે છે. કેબિનેટની આ બેઠક બાદ નાણામંત્રી સીધા લોકસભાના હોલમાં જશે, જ્યાં સવારે 11 વાગ્યે તેઓ ઐતિહાસિક બજેટ ભાષણનું વાંચન શરૂ કરશે.

વિશ્વ વેટલેન્ડ્સ ડેઃ આ છે ગુજરાતના જળપ્લાવિત વિસ્તારો…

વિશ્વભરમાં દર વર્ષે 2 ફેબ્રુઆરીએ ‘વિશ્વ જળપ્લાવિત વિસ્તાર દિવસ’ એટલે કે ‘વર્લ્ડ વેટલેન્ડ્સ ડે’ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. આ દિવસની શરૂઆત વર્ષ 1971માં ઈરાનના રામસર શહેરમાં એક ઐતિહાસિક સંધિથી થઈ હતી.

2 ફેબ્રુઆરીના રોજ કેસ્પિયન સમુદ્રના કિનારે દુનિયાના વિવિધ દેશોએ વેટલેન્ડ્સના સંરક્ષણ માટે હસ્તાક્ષર કર્યા હતા, જેને ‘રામસર કન્વેન્શન’ કહેવામાં આવે છે. આ દિવસ ઉજવવાનો મુખ્ય હેતુ પૃથ્વી પર સતત ઘટતા જતાં ભીની જમીન કે જળપ્લાવિત વિસ્તારોને બચાવવાનો અને પર્યાવરણમાં એની મહત્વની ભૂમિકા વિશે જનજાગૃતિ ફેલાવવાનો છે. ત્યારે જાણીએ ગુજરાતની પાંચ રામસર સાઈટ વિશે..

શું છે રામસર સાઈટ અને ભારતની સ્થિતિ?

રામસર સાઈટ એટલે એવો જળપ્લાવિત વિસ્તાર કે જેને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે પર્યાવરણીય સુરક્ષા માટે મહત્વનો જાહેર કરવામાં આવ્યો હોય. આવા વિસ્તારો પૃથ્વી પર ‘કુદરતી ફિલ્ટર’ કે ‘પૃથ્વીની કિડની’ તરીકે ઓળખાય છે, કારણ કે એ પાણીને શુદ્ધ કરવાનું અને ભૂગર્ભ જળને રિચાર્જ કરવાનું કામ કરે છે. ભારતે વર્ષ 1982માં આ સંધિનો સ્વીકાર કર્યો હતો. વર્ષ 2014માં ભારતમાં માત્ર 26 રામસર સાઈટ્સ હતી, આજે 2026માં આ આંકડો 98 પર પહોંચ્યો છે. જેમાં ગુજરાતનો હિસ્સો ભારતની કુલ વેટલેન્ડ જમીનના 21 ટકાથી વધુ છે. રાજ્યના કુલ ભૌગોલિક વિસ્તારનો લગભગ 17.8 ટકા ભાગ વેટલેન્ડ્સ છે.

નળ સરોવર (અમદાવાદ અને સુરેન્દ્રનગર)

નળ સરોવર ગુજરાતની પ્રથમ રામસર સાઈટ છે, જેનો સમાવેશ વર્ષ 2012માં કરવામાં આવ્યો હતો. એ અમદાવાદ અને સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાની સરહદે આશરે 120 ચોરસ કિલોમીટરના વિસ્તારમાં ફેલાયેલું રાજ્યનું સૌથી મોટું કુદરતી છીછરું જળાશય છે. જે માત્ર પક્ષીઓ માટે જ નહીં પણ પાણીમાં ઉગતી વિશિષ્ટ વનસ્પતિઓ અને જળચર જીવો માટે એક આદર્શ નિવસનતંત્ર પૂરું પાડે છે. સાઇબિરીયા અને યુરોપથી આવતા લાખો યાયાવર પક્ષીઓ ઉપરાંત, આ સરોવર સ્થાનિક માછીમારોની આજીવિકા અને પ્રવાસન ક્ષેત્રે પણ મહત્વનું સ્થાન ધરાવે છે. એની વિશાળ જળરાશિ ભૂગર્ભ જળ સ્તર જાળવવામાં કીમતી ભૂમિકા ભજવે છે.

થોળ (મહેસાણા)

મહેસાણા જિલ્લામાં 7 ચોરસ કિલોમીટરના વિસ્તારમાં ફેલાયેલું થોળ વેટલેન્ડ વર્ષ 2021માં રામસર સાઈટ જાહેર કરાયું હતું. ભલે એ માનવ-નિર્મિત જળાશય હોય, પરંતુ એ આજે એક પરિપક્વ ઇકોસિસ્ટમ તરીકે વિકસી ચૂક્યું છે. અહીંનું શાંત વાતાવરણ અને આસપાસના કૃષિ વિસ્તારો એને વન્યજીવો માટે સુરક્ષિત આશ્રયસ્થાન બનાવે છે. સારસ ક્રેન અને ફ્લેમિંગો જેવા 150થી વધુ પક્ષીઓની હાજરી અહીંની જૈવવિવિધતા અને ખાદ્યશૃંખલાની સમૃદ્ધિ દર્શાવે છે.

વઢવાણા વેટલેન્ડ (વડોદરા)

વડોદરાના ડભોઈ તાલુકામાં આશરે 6.3 ચોરસ કિલોમીટરમાં પથરાયેલું વઢવાણા વેટલેન્ડ વર્ષ 2021થી રામસર સાઈટ તરીકે સુરક્ષિત છે. ગાયકવાડ શાસનકાળમાં સિંચાઈના હેતુથી બનેલું આ તળાવ હવે પર્યાવરણીય સંતુલનનું મોટું કેન્દ્ર બન્યું છે. મધ્ય એશિયાથી આવતા હજારો વિદેશી હંસ અને બતકો માટે આ એક મુખ્ય હોલ્ટિંગ સ્ટેશન છે. આ વેટલેન્ડ આસપાસના વિસ્તારની ખેતી અને જમીનની ફળદ્રુપતા જાળવી રાખવા માટે પણ વરદાન સાબિત થયું છે.

ખીજડીયા વેટલેન્ડ (જામનગર)

જામનગર પાસેનું આ 6 ચોરસ કિલોમીટરનું ક્ષેત્ર વર્ષ 2022માં રામસર સાઈટ બન્યું હતું.  એની ભૌગોલિક વિશેષતા અત્યંત અનોખી છે.  અહીં એક તરફ ખારા પાણીનો દરિયો છે અને બીજી તરફ મીઠા પાણીના સરોવરો છે. આ મિશ્રિત ઇકોસિસ્ટમને કારણે અહીં 300થી વધુ પ્રજાતિના દરિયાઈ અને જમીની પક્ષીઓ તેમજ વિશિષ્ટ જળચર જીવો વસે છે. એક નાનકડા વિસ્તારમાં આવી અદ્ભુત કુદરતી વિવિધતા હોવાને કારણે એને આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્વ મળ્યું છે.

છારી-ઢાંઢ કન્ઝર્વેશન રિઝર્વ (કચ્છ)

કચ્છના બન્ની વિસ્તારમાં રણ અને ઘાસના મેદાનોની વચ્ચે આવેલું આ 227 ચોરસ કિલોમીટરનું વિશાળ વેટલેન્ડ જાન્યુઆરી 2026માં ગુજરાતની પાંચમી રામસર સાઈટ બની છે. રણના શુષ્ક વાતાવરણની વચ્ચે આ જળાશય લાખો જીવો માટે ‘જીવનદોરી’ સમાન છે. અહીં માત્ર હજારો કુંજ અને ફ્લેમિંગો જ નહીં, પરંતુ રણ લોમડી અને હેણોતરા જેવા દુર્લભ પ્રાણીઓ પણ જોવા મળે છે. એની આસપાસના ‘બન્ની’ ઘાસના મેદાનો અને આ વેટલેન્ડ મળીને એશિયાનું સૌથી મોટું અને જટિલ નિવસનતંત્ર બનાવે છે. રણના શુષ્ક વાતાવરણમાં આ જળપ્લાવિત વિસ્તાર હજારો જીવો માટે જીવનદોરી સમાન હોવાથી એનો સમાવેશ રામસર સાઈટમાં થયો છે.

હેતલ રાવ

૦૧ ફેબ્રુઆરી – ૨૦૨૬

1...270271272...5,102Page 271 of 5,102