અમદાવાદ: મહા સુદ પાંચમના દિવસે ઉત્સવની જેમ ઉજવાતો તહેવાર એટલે વસંત પંચમી. ફેબ્રુઆરી મહિનો અને શિયાળાની ઋતુમાં વસંત પંચમી ઉજવાય. સરસ્વતી પૂજનના આ પવિત્ર દિવસે લગ્નો અને શુભ પ્રસંગો મોટી સંખ્યામાં થાય. આ સાથે ભગવાન વિષ્ણુ, કૃષ્ણ, રાધાની મૂર્તિઓ અને મંદિરોને પણ સજાવી પૂજા અર્ચના કરવામાં આવે છે.
કૃષ્ણ, શિવજી, હનુમાનજી સાથે અલગ અલગ શક્તિ સ્વરૂપ માતાજીના અનેક મંદિરોની સ્થાપના ગામે ગામ જોવા મળે. ઘણી શાળાઓના નામની આગળ પણ સરસ્વતી મંદિર લખાય છે. જ્યારે સરસ્વતી માતાના મંદિર આંગણીના વેઢે ગણાય એટલા જ છે.
એમાંનું એક સરસ્વતી મંદિર અમદાવાદ શહેરના એન.આઈ.ડી. પાલડી નજીક આવેલું છે. આ મંદિરની સ્થાપના સંવત 2008 આસો સુદ પૂનમ શુક્રવારે શંકર મહારાજ ઉનાવાવાળાએ કરી. પાલડી નારાયણ નગર તરફ જતાં માર્ગ પર શ્રી શંકરાશ્રમ તરીકે જાણીતા શંકર મહારાજના આશ્રમમાં સરસ્વતી મંદિર આવેલું છે.
શુભ કાર્યો સાથે સરસ્વતી પૂજનના આ દિવસથી જ વસંત ઋતુની શરૂઆત થાય છે. બુધ્ધિ, જ્ઞાન કલાની દેવી સરસ્વતી આ પંચમીએ પૂજાય છે.
(પ્રજ્ઞેશ વ્યાસ -અમદાવાદ)
આઈ.એસ.પી.એલ.ની આ ત્રીજી સીઝન છે અને એમાં આઠ ટીમો વચ્ચે હરીફાઈ છે. ડિફેન્ડિંગ ચેમ્પિયન માઝી મુંબઈ ઉપરાંત બાકીની ટીમ છે: ટાઇગર્સ ઓફ કોલકાતા, શ્રીનગર કે વીર, ચેન્નાઈ સિંગમ્સ, બેંગલુરુ સ્ટ્રાઇકર્સ, ફાલ્કન રાઇઝર્સ હૈદરાબાદ, દિલ્હી સુપર હીરોઝ અને અમદાવાદ લાયન્સ. ટીમોની માલિકીમાં અમિતાભ બચ્ચન, સૌરવ ગાંગુલી, અક્ષય કુમાર, હૃતિક રોશન, રામ ચરણ, સલમાન ખાન અને અજય દેવગણ જેવી જાણીતી હસ્તીઓ જોડાયેલી છે. ચિત્રલેખા આ ટુર્નામેન્ટ સાથે મેગેઝીન પાર્ટનર તરીકે સંકળાયેલું છે.લીગ કમિશનર સૂરજ સામત ચિત્રલેખાને કહે છે: ‘આ ફૉર્મેટના પાયામાં સચિન તેંડુલકરનો વિચાર છે. ગ્રાસરૂટ ક્રિકેટ હિન્દુસ્તાનનો પ્રાણ છે. ભારતમાં લાખો બાળકો શેરીમાં ક્રિકેટ રમે છે. શેરીમાં છુપાયેલી પ્રતિભા બહાર લાવવાના આશયથી ઈન્ડિયન સ્ટ્રીટ પ્રીમિયર લીગની શરૂઆત કરવામાં આવી. આગલી બે સીઝન મહારાષ્ટ્રમાં રમાઈ. પહેલી સીઝનમાં મોટી સંખ્યામાં લોકોએ રજિસ્ટ્રેશન કરાવ્યા અને પછી તો આ આંક ખાસ્સો વધ્યો છે.’
એ ઉમેરે છે કે ‘આમાંથી ટીમમાં રમી શકે એવા ખેલાડીઓ પસંદ કરવાની પ્રક્રિયા જટિલ હતી. આથી જ આવતી સીઝનમાં પસંદગી (સિલેક્શન)નું સ્વરૂપ બદલીશું. હવેથી પરફોર્મન્સ આધારે પસંદગી થશે. કમિટી દ્વારા દેશભરમાં સિલેક્શન માટે ટુર્નામેન્ટ યોજાશે જેમાં સારું પ્રદર્શન કરનારને પૉઈન્ટ આપવામાં આવશે અને એના આધારે એમને ટીમમાં સ્થાન મળશે.’
દરેક માણસ અલગ છે તેમ દરેક પર્યટન સ્થળ. જે સમયે જ્યાં છો ત્યાંની મજા લો.’ આ અમારા બંને માનવંતા પર્યટક આ વર્ષે તેમણે જોયેલા દેશોની સદી પાર કરવાના છે. હમણાં સુધી તેમણે સાતેય ખંડ જોઈ લીધા છે અને જ્યાં જ્યાં અમે ટુર્સ લઈને જઈએ ત્યાં સર્વ ટુર્સ તેમણે કરી છે. આવા `પર્યટન થકી સો દેશોની મુલાકાત લેનારા’ અમારા અનેક પર્યટકો માટે અમે નવા નવા દેશોની ટુર્સ અમારા ટ્રાવેલ પોર્ટફોલિયોમાં વધારીએ છીએ, કારણ કે પર્યટકોને `સો દેશ પૂર્ણ કરો’ એવું કહેતી વખતે તે સો દેશ અમારી ટુર્સમાં હોવા જોઈએ ને.
ક્યાંય પણ કોઈ પણ સ્થિતિમાં રહેવું પડી શકે, ટોઈલેટ ફેસિલિટીઝનો અભાવ. ક્યારેક રસ્તા બંધ તો ક્યારેક રિસ્ટ્રિક્ટે્રડ મુવમેન્ટ, બધી બાબતો માટે તૈયાર રહેવાનું. જોકે એક વાર તે મુશ્કેલ પ્રવાસ પાર પડે એટલે જે અનુભૂતિ મળે છે તે માનસરોવરમાં પહોંચ્યા પછી અને કૈલાસની પ્રદક્ષિણા પૂરી કર્યા પછી, સર્વ મહેનત ચુટકી વગાડતાં ભુલાઈ જવાય છે. `આ માટે જ તો કર્યું હતું સાહસ’ શબ્દ આપોઆપ મોઢામાંથી નીકળી આવે છે અને નિસર્ગની તે આંખો આંજી દેતી અતિભવ્યતા તરફ જોઈને આપણો અહંકાર ક્યાંયનો ક્યાંય પલાયન થઈ જાય છે. હિમાલયનું તે રૂપ આપણને પરિપૂર્ણતાનું ભાન કરાવે છે. આપણે કેટલા સૂક્ષ્મ અને નગણ્ય છીએ તે આપણને કહેતો હોય છે. અને મારો અભિમાન, ગર્વ, હઠ, ઘમંડ, જીદ બધું જ નહિવત બની જાય છે. અને આ નહિવત થવા માટે મને જમીન પર લાવવા હું પાંચ વર્ષથી એક વાર કૈલાસની યાત્રા કરું છું.’ સાચું જ છે, નિસર્ગ આપણા `હું’પણાને એકાદ ચપરાક મારે તે રીતે તેની જગ્યા બતાવી દે છે. તેનો અનુભવ મેં એન્ટાર્કટિકામાં જતી વખતે લીધો. `મને જીવનમાં બોટમાં ક્યારેય તકલીફ થઈ નથી તે જ રીતે હમણાં પણ નહીં થશે’ એવું એન્ટાર્કટિકાની ક્રુઝ પરના ડોક્ટરને કહ્યું અને મેં ડ્રેક પેસેજ સાથે ચેલેન્જ લીધી. તેમની સલાહ અવગણીને સી સિકનેસ ટેબ્લેટ લીધી નહીં. મારો આ અભિમાન ડેક પેસેજના આરંભમાં જ તૂટી ગયો. એટલે કે, તેનો રીતસર ધબડકો બોલાઈ ગયો. હું એકદમ નાસીપાસ થઈ ગઈ. જાણે તે ડ્રેક પેસેજ મને કહેતો હતો, `મારી સાથે- નિસર્ગ સાથે પંગો લેવાનો નહીં, મારી સામે રુઆબ કરવાનો નહીં, સમજ્યાં?’ તે પછી આજ સુધી કોઈ પણ ક્રુઝ પર, બોટ પર જાઉં ત્યારે ત્યાંના ડોક્ટરોને ધ્યાનથી સાંભળું છું, કારણ કે તે ડ્રેક પેસેજ મારી પાસે આંખો મોટી કરીને જોતો હોય છે ને!
નિસર્ગને ચેલેન્જ આપતી વખતે આપણે ધ્યાનમાં રાખવું જોઈએ કે પૃથ્વી પર ત્રણચતુર્થાંશ પાણી અને એક ચતુર્થાંશ જમીન છે. આથી આપણી પહોંચ ઝાંપા સુધી જ. એકલા એન્ટાર્કટિકાનો બરફ પીગળે તો પણ આપણા પૃથ્વી પરના પાણીનો સ્તર અઠ્ઠાવન મીટર્સ સુધી વધી શકે છે. આ એકદમ હાલમાં જ બનવાનું નથી, પરંતુ આપણે નિસર્ગ પર આઘાત ચાલુ જ રાખ્યો તો તે પ્રકોપ સેંકડો વર્ષ પછી સર્જાઈ શકે છે એવું વૈજ્ઞાનિકોએ અગાઉથી કહી રાખ્યું છે અને તેથી જ નિસર્ગ પ્રત્યે નમ્ર થવાની જરૂર છે. ભગવાનને આપણે જોયા નથી પરંતુ નિસર્ગ કરતાં ભગવાન અલગ હશે એવું લાગતું નથી. ભગવાનની જેમ જ સ્થિતપ્રજ્ઞની જેમ તે બિલકુલ અવાજ નહીં કરતાં આપણને નિહાળતો હોય છે. સમય આવે ત્યારે તે ચપરાક મારે છે, ક્યારેક પ્રકોપ બતાવે છે, ક્યારેક ફટકારે છે, પરંતુ માર્ગ બતાવે છે. આગળ ચાલતા રહો, હું છું તમારી પડખે એવું કહેતો હોય છે.
આપણી સંસ્કૃતિ કહે છે, વર્ષોમાં એક વાર તીર્થયાત્રા કરવી. તીર્થક્ષેત્ર એટલે ભગવાન સાથે મુલાકાત. જોકે આજે ભગવાન પણ થોડો ડિજિટલ થયો હોય તેવું લાગે છે. દિવસભર કોઈક ને કોઈક સ્ક્રીન સામે આપણે એકદમ નતમસ્તક થઈએ છીએ અને તે પછી વ્યાધીઓને આપણે આમંત્રિત કરીએ છીએ. આથી હવે જરૂર છે એક નવા પ્રકારની યાત્રાની. નિસર્ગયાત્રાની, નિસર્ગ ક્ષેત્રની, જ્યાં દોડધામ નહીં હોય, જ્યાં અવાજ નહીં હોય, જ્યાં ઘોંઘાટ, શોરબકોર નહીં હોય. નો નેટવર્ક, નો અપડેટ્સ. ગપ્પા ફક્ત પવન સાથે, પાણી સાથે, ઝાડ સાથે, બરફ સાથે… પવન કહેશે, `વચ્ચે વચ્ચે થોભ, પણ થાકતો નહીં.’ પાણી સૂચવશે, `થોભ્યા વિના સતત વહેતો રહે, પણ અવાજ નહીં કર.’ ઝાડ કહેશે, `વચ્ચે વચ્ચે પાન ખરશે, પણ ગભરાશો નહીં, વસંત પરત આવશે, તું ફરી ખીલશે.’ બરફનું ભવ્ય ગ્લેશિયર સ્થિરતાનું અને શાંતિનું પ્રતીક બનીને આપણને સંદેશ આપશે, `શાંત રહો, શાંત દેખાઓ પણ ભીતરનો પ્રવાહ જીવંત રાખો, ભીતરનું તેજ ટકાવી રાખો.’
