સમલૈંગિક લગ્ન સંબંધિત અરજી પર સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી શરૂ થઈ ગઈ છે. સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ સુપ્રીમ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે સમલૈંગિક યુગલોને થતી સમસ્યાઓની તપાસ કરવા માટે એક પેનલની રચના કરવામાં આવશે. કેબિનેટ સચિવની અધ્યક્ષતામાં આ પેનલની રચના કરવામાં આવશે. મહેતાએ અરજદારને સૂચનો આપવા પણ કહ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે અરજદારો તેમના સૂચનો આપી શકે છે જેથી સમિતિ તેની નોંધ લઈ શકે.

Supreme Court Constitution Bench begins hearing on a petition related to same-sex marriage.

Solicitor General Tushar Mehta apprises SC that a committee headed by the cabinet secretary will be constituted to look at the issues faced by the same-sex couple.

SG Mehta says…

— ANI (@ANI) May 3, 2023

25 એપ્રિલે સુનાવણી હાથ ધરવામાં આવી હતી

આ પહેલા સમલૈંગિક લગ્નના મુદ્દે સુપ્રીમ કોર્ટમાં 25 એપ્રિલે સુનાવણી થઈ હતી. આ દરમિયાન સુપ્રીમ કોર્ટની પાંચ સભ્યોની બેન્ચે મહત્વપૂર્ણ ટિપ્પણી કરી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું હતું કે સમલૈંગિક લગ્નને કાયદેસર બનાવવું એટલું સરળ નથી જેટલું લાગે છે. સંસદ પાસે નિર્વિવાદપણે આ મુદ્દા પર કાયદો ઘડવાની કાયદાકીય સત્તા છે. આવી સ્થિતિમાં આપણે આ દિશામાં કેટલું આગળ વધી શકીએ તે અંગે વિચારવું પડશે.

Centre agrees to set up a committee headed by Union Cabinet Secretary to look into issues faced by the LGBTQIA+ community. pic.twitter.com/A0HiqE3blF

— ANI (@ANI) May 3, 2023

ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડીવાય ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની પાંચ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચે અવલોકન કર્યું કે જો સમલૈંગિક લગ્નને મંજૂરી આપવામાં આવે છે, તો તેના પરિણામલક્ષી પાસાઓને ધ્યાનમાં રાખીને તેનું ન્યાયિક અર્થઘટન, સ્પેશિયલ મેરેજ એક્ટ, 1954 સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં. તેના દાયરામાં પર્સનલ લો પણ અમલમાં આવશે. બેન્ચે કહ્યું કે શરૂઆતમાં અમારું માનવું હતું કે અમે આ મુદ્દા પર પર્સનલ લોને સ્પર્શ કરીશું નહીં, પરંતુ પર્સનલ લોમાં ફેરફાર કર્યા વિના સમલૈંગિક લગ્નને માન્યતા આપવી એ સરળ કામ નથી.

અરજદારોએ આ દલીલ કરી હતી

સમલૈંગિક લગ્ન માટે કાયદેસરની મંજુરી માંગનારા અરજદારોએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી દરમિયાન તેમની દલીલો રજૂ કરી હતી. સમલૈંગિક લગ્નના અધિકારને માન્યતા આપવાનો આગ્રહ કરતા તેમણે બેન્ચને કહ્યું કે કોર્ટ આ મુદ્દે કશું કરી શકે તેમ નથી એમ કહીને દૂર જઈ શકે નહીં. તેમને થોડી રાહત આપવી જોઈએ.

સમલૈંગિક લગ્નને કાયદેસરની મંજૂરી ન આપવી એ લિંગના આધારે વ્યક્તિ સામે ખુલ્લો ભેદભાવ હશે. એટલું જ નહીં, તે આવી વ્યક્તિઓને અન્ય દેશોમાં જવા માટે દબાણ કરશે જ્યાં સમલૈંગિક લગ્ન કાયદેસર છે. અરજદારો તરફથી હાજર રહેલા કિરપાલે ચીફ જસ્ટિસ ડીવાય ચંદ્રચુડની આગેવાની હેઠળની પાંચ જજોની બંધારણીય બેંચને જણાવ્યું હતું કે LGBTQIA+ ભારતના જીડીપીના સાત ટકાને અસર કરશે. કેસની સુનાવણીના ચોથા દિવસે, કિરપાલે જણાવ્યું હતું કે સમલૈંગિક લગ્નને માન્યતા ન આપવાથી એવી સ્થિતિ સર્જાશે જ્યાં ગે અને લેસ્બિયન અનિચ્છાએ અવ્યવહારુ લગ્નમાં બંધાઈ જશે. તેમણે કહ્યું કે LGBTQIA+ સમુદાયને સંસદની દયા પર છોડી શકાય નહીં.

તે વિશેષ લગ્ન અધિનિયમ – ટોચની અદાલતને ઘડવા પૂરતું મર્યાદિત નથી

બેન્ચે એમ પણ કહ્યું હતું કે સમલૈંગિક લગ્નોને મંજૂરી આપવાથી દત્તક લેવા, ઉત્તરાધિકાર, ઇન્ટેસ્ટેસી અને પેન્શન અને ગ્રેચ્યુઇટીનું સંચાલન કરતા કાયદા સહિત અન્ય કેટલાક કાયદાકીય પ્રશ્નો પણ ઊભા થશે. ખંડપીઠે કહ્યું કે 1954ના કાયદા અને વિવિધ ધર્મોના અંગત કાયદાઓ વચ્ચે સાંઠગાંઠ છે, તેથી તે સમલૈંગિક લગ્નો માટે વિશેષ મેરેજ એક્ટ બનાવવા સુધી મર્યાદિત રહેશે નહીં. આ માટે આગળ જવું પડશે. મહત્વપૂર્ણ છે કે આ મામલે બુધવારે પણ સુનાવણી ચાલુ રહેશે.