જકાર્તા: ઇન્ડોનેશિયાની રાજધાની જકાર્તાના કેલાપા ગેડિંગ વિસ્તારમાં શુક્રવારે બપોરે એક શક્તિશાળી વિસ્ફોટ થયો હતો. અહેવાલો અનુસાર, સ્ટેટ સિનિયર હાઇસ્કૂલ 72 (SMA Negeri 72)માં શુક્રવારની નમાજ દરમિયાન વિસ્ફોટ થયો હતો. ઓછામાં ઓછા 15 વિદ્યાર્થીઓ અને પાંચ શિક્ષકો ઘાયલ થયા હતા. શાળા નૌકાદળના કમ્પાઉન્ડમાં આવેલી હોવાથી, નૌકાદળના કર્મચારીઓ અને પોલીસ તાત્કાલિક ત્યાં પહોંચી ગયા. વિસ્ફોટ બપોરે 12:30 વાગ્યે થયો હતો. અચાનક વિસ્ફોટ
પ્રત્યક્ષદર્શીના જણાવ્યા અનુસાર, મસ્જિદના મુખ્ય હોલના પાછળના ભાગમાંથી જોરદાર અવાજ આવ્યો અને ધુમાડો ફેલાઈ ગયો. ભક્તો ભાગવા લાગ્યા. ગણિતના શિક્ષક બુડી લક્સોનોએ કહ્યું, “ઉપદેશ શરૂ જ થયો હતો ત્યારે અચાનક જોરદાર વિસ્ફોટ થયો. રૂમમાં ધુમાડો ભરાઈ ગયો. બાળકો રડતા અને ચીસો પાડતા બહાર દોડી ગયા, કેટલાક નીચે પડી ગયા.” મોટાભાગના ઘાયલોને કાચના ટુકડા વાગવાથી ઇજા થઈ હતી અથવા વિસ્ફોટથી કાનને નુકસાન થયું હતું. બધાને નજીકના કેલાપા ગેડિંગ ક્લિનિકમાં લઈ જવામાં આવ્યા હતા. તેમની હાલત ખતરાની બહાર છે.
ઘટનાસ્થળે નૌકાદળના કર્મચારીઓ તૈનાત
વિસ્ફોટ પછી તરત જ, નૌકાદળના કર્મચારીઓ અને જકાર્તા પોલીસે વિસ્તારને ઘેરી લીધો. બોમ્બ સ્ક્વોડ દ્વારા મસ્જિદ અને આસપાસના વિસ્તારની સંપૂર્ણ તપાસ કરવામાં આવી. પોલીસે જણાવ્યું હતું કે, “પ્રારંભિક તપાસમાં વિસ્ફોટનું કારણ જાણી શકાયું નથી. તે ઇલેક્ટ્રિક શોર્ટ સર્કિટ અથવા ખામીયુક્ત ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણ હોઈ શકે છે. જો કે, ઘટનાસ્થળેથી કેટલીક શંકાસ્પદ વસ્તુઓ મળી આવી છે, જેમાં ઘરે બનાવેલા બોમ્બના ભાગો, રિમોટ કંટ્રોલ, એરસોફ્ટ ગન અને રિવોલ્વર પ્રકારના હથિયારનો સમાવેશ થાય છે.”
ઘટનાની તપાસ ચાલુ છે
પોલીસે જણાવ્યું હતું કે વિસ્ફોટની તપાસ ચાલુ છે. ફોરેન્સિક અને બોમ્બ નિષ્ક્રિય નિષ્ણાતો બધી વસ્તુઓની તપાસ કરશે. હાલમાં કોઈ નિષ્કર્ષ કાઢવો અકાળ છે. શાળા બંધ કરી દેવામાં આવી છે અને વિસ્તાર કડક સુરક્ષા હેઠળ છે. પોલીસ ટૂંક સમયમાં સંપૂર્ણ રિપોર્ટ જાહેર કરશે.
બૉલિવૂડની ખુબ સુંદર અભિનેત્રી કેટરિના કૈફ હવે મમ્મી બની ગઈ છે. શુક્રવારે એટલે કે આજે સવારે તેણે દીકરાને જન્મ આપ્યો. કેટરિના અને વિક્કી બંનેએ આ ખુશખબરી તેમના ચાહકો સાથે શેર કરી.
બૉલિવૂડના સૌથી પ્રિય યુગલોમાંના એક, કેટરિના કૈફ અને વિકી કૌશલ, હવે માતાપિતા બની ગયા છે. કેટરિનાએ તેમના પહેલા બાળક, પુત્રને જન્મ આપ્યો છે. આ કપલે પોતે આ ખુશખબરી તેમના ચાહકો સાથે શેર કરી છે.
વિકી કૌશલ અને કેટરિના કૈફે તેમના ઇન્સ્ટાગ્રામ એકાઉન્ટ પર એક પોસ્ટ શેર કરી છે. આ પોસ્ટમાં એક બાળક સાથેનું ગ્રીટિંગ કાર્ડ અને સાથે જ ‘બેબી બોય’ લખેલું છે. તેમાં લખ્યું છે કે, “અમારી બેગ ખુશીથી ભરેલી છે. અમે અમારા બાળકનું ખૂબ જ પ્રેમ અને સ્નેહથી સ્વાગત કરીએ છીએ.” વિકી કૌશલે કેપ્શનમાં ફક્ત “ધન્ય” લખ્યું, લાલ હૃદયવાળા ઇમોજી અને ઓમ સાથે.
કેટરિના કૈફે 23 સપ્ટેમ્બર, 2025 ના રોજ પોતાની ગર્ભાવસ્થાની જાહેરાત કરી હતી. તે સમયે વિકી અને કેટે તેમના ઇન્સ્ટાગ્રામ પર એક ફોટો શેર કર્યો હતો, જેમાં જાહેરાત કરવામાં આવી હતી કે તેઓ ગર્ભવતી છે. ફોટામાં, વિકી કૌશલ કેટરિનાના બેબી બમ્પ પર હાખ રાખતો જોવા મળ્યો હતો, અને તેમના બંનેના ચહેરા પર ખુશી સ્પષ્ટ દેખાઈ રહી હતી. આ ફોટો સામે આવ્યો ત્યારથી ચાહકો આ સારા સમાચારની રાહ જોઈ રહ્યા હતા.
ઘણા સમય સુધી ડેટિંગ કર્યા પછી, વિકી અને કેટરીનાએ 2021 માં લગ્ન કર્યા
વિકી કૌશલ અને કેટરિના કૈફે 9 ડિસેમ્બર, 2021 ના રોજ એક ખાનગી સમારોહમાં લગ્ન કર્યા. આ ભવ્ય લગ્ન રાજસ્થાનના સવાઈ માધોપુરમાં સિક્સ સેન્સ ફોર્ટ બરવાડામાં થયા હતા. જોકે, લગ્નમાં ફક્ત વિકી અને કેટરીનાનો પરિવાર અને ખૂબ જ નજીકના મિત્રો જ હાજર રહ્યા હતા. લગ્ન પહેલા વિકી અને કેટરીના એકબીજાને ડેટ કરતા હતા, પરંતુ તેઓએ તેમના અફેરને ગુપ્ત રાખ્યું હતું.
અમદાવાદ: ગુજરાતના પ્રખ્યાત લોકગાયક અને પદ્મશ્રી એવોર્ડ વિજેતા જોરાવરસિંહ જાદવ (૭૮)નું શુક્રવારે સવારે અમદાવાદની ખાનગી હોસ્પિટલમાં સારવાર દરમિયાન નિધન થયું હતું. લાંબા સમયથી તેઓ કિડની અને હૃદય સંબંધિત બીમારીથી પીડાતા હતા. તેમના અવસાનથી ગુજરાતી લોકસંગીતની દુનિયામાં શોકનું મોટું મોજું ફરી વળ્યું છે.
આજે તેમના નિધન પર સંગીત અકાદમીથી લઈને ગુજરાતના નાયબ મુખ્યમંત્રી હર્ષ સંઘવી, ગુજરાત ભાજપના પ્રદેશ પ્રમુખ જગદીશ વિશ્વકર્મા તેમજ કોંગ્રેસના વરિષ્ઠ નેતા શક્તિસિંહ ગોહિલે તેમને શ્રદ્ધાંજલિ પાઠવતા,તેમના નિધન પર શોક વ્યક્ત કર્યું છે.
લોકસાહિત્ય ક્ષેત્રે ગુજરાતના જાણીતા લેખક, સંશોધક અને સંપાદક અને રાષ્ટ્રીય સંગીત નાટક અકાદમીના ઉપાધ્યક્ષ પદ્મશ્રી જોરાવરસિંહજી જાદવના અવસાનથી દુ:ખની લાગણી અનુભવું છું.
ભગવાન તેમની આત્માને શાંતિ અર્પે તેમજ પરિવારને દુઃખ સહન કરવાની હિંમત આપે તેવી પ્રાર્થના..ૐ શાંતિ pic.twitter.com/zFstGfft3y
જોરાવરસિંહ જાદવ ગુજરાતના પ્રખ્યાત લોકસાહિત્યકાર, લોકસંસ્કૃતિના સંશોધક અને લોકકલાના પ્રચારક હતા. તેઓ ભારતના લોકકલા અને લોકસંસ્કૃતિના મહત્વપૂર્ણ અભ્યાસી તરીકે ઓળખાયા.
જાણીતા લોક કલા સાહિત્યકાર, લેખક, વિચારક, પદ્મશ્રી જોરાવરસિંહ જાદવનું નિધન થયું છે તે દુઃખદ સમાચાર મળ્યા . સ્વ .જોરાવરસિંહજીના સ્વર્ગવાસ થી વાર્તાકાર, લોકસાહિત્યના સંશોધક, સંપાદક અને લોકકલાના પ્રચારકની એક મોટી ખોટ પડી છે. વિદ્વાન, મિલનસાર અને જનપ્રિય શ્રી જોરાવરસિંહજીની લાગણી… pic.twitter.com/8uVvCQzviW
તેમના મુખ્ય યોગદાન:
• લોકસાહિત્ય અને કલા: તેમણે લોકસાહિત્ય, લોકકલા અને લોકસંસ્કૃતિ પર આધારિત ૯૦ કરતાં વધુ પુસ્તકોનું લેખન અને સંપાદન કર્યું. તેમની કૃતિઓમાં લોકજીવનની વાર્તાઓ, કહેવતો, કથાઓ અને ભાવઈ જેવી પરંપરાગત લોકનાટ્યકલાનું વર્ણન મળે છે.
• ગુજરાત લોક કલા ફાઉન્ડેશન: તેઓ આ સંસ્થાના સ્થાપક છે, જે લોકકલાકારોને પ્લેટફોર્મ આપીને તેમને વિશ્વમાં પ્રચલિત કરવાનું કામ કરે છે. તેમના પ્રયાસોથી ગુજરાતી લોકકલા, ખાસ કરીને ભાવઈ (ગુજરાતી લોકનાટ્ય)નું જતન અને પ્રસાર થયો છે.
• પુરસ્કારો: ૨૦૧૯માં તેમને ભારત સરકાર દ્વારા પદ્મશ્રી પુરસ્કારથી સન્માનિત કરવામાં આવ્યા હતા, જે લોકકલા અને લોકસાહિત્ય ક્ષેત્રમાં તેમના અભૂતપૂર્વ યોગદાનને લીધે આપવામાં આવ્યો હતો.
રાષ્ટ્રીય સંગીત નાટક અકાદમીના ઉપાધ્યક્ષ, જાણીતા લોકસાહિત્યકાર, લેખક, સંશોધક તથા સંપાદક પદ્મશ્રી જોરાવરસિંહજી જાદવ ના અવસાનના સમાચાર સાંભળી ખૂબ જ દુઃખ થયું.
ગુજરાતી લોકસાહિત્ય ક્ષેત્રે તેમનું યોગદાન અવિસ્મરણીય રહેશે.
Sangeet Natak Akademi deeply mourns the passing of Shri Joravarsinh Jadav, Vice-Chairman of the Akademi, eminent folklorist, and Padma Shri awardee. He passed away on 7 November 2025.
રાયગઢના સંગીતપરિવારમાં જન્મેલાં સુલક્ષણા પ્રખ્યાત શાસ્ત્રીય ગાયક પ્રભાકર પંડિતનાં પુત્રી. કાકા એટલે પંડિત જસરાજ. આમ સુલક્ષણાને સંગીત ગળથૂથીમાં મળ્યું. માત્ર 13 વર્ષની વયે લતા મંગેશકર સાથે એક ગીત (‘સાત સમુંદર પાર સે’, તકદીર, 1967) ગાઈને ધ્યાન ખેંચ્યું. બીજું યાદગાર ગીત એટલે કિશોરકુમાર સાથે ‘બેકરાર દિલ… તૂ ગાયે જા’ (દૂર કા રાહી). સિત્તેરના દાયકાના મધ્યમાં, ઉલઝનના ડિરેક્ટર રઘુનાથ ઝાલાનીએ એમને હીરોઈન તરીકે લીધી અને શરૂ થયો એમનો અભિનયપ્રવાસ. એ પછી સુલક્ષણા હિન્દી સિનેમામાં અગ્રણી ગાયિકા-સ્ટાર બની ગયાં. આ સમયગાળા દરમિયાન ટોચના હીરો સાથે એમની ફિલ્મો આવીઃ સંજીવકુમાર (ઉલઝન, વક્ત કી દીવાર), રિશી કપૂર (‘રાજા’), જિતેન્દ્ર (‘સંકોચ’, ‘અપનાપન’, ‘ધરમ કાંટા’), રાજેશ ખન્ના (‘બંડલબાજ’), વિનોદ ખન્ના (‘હેરાફેરી’), શશી કપૂર (‘ફાંસી’), સાથે જોડી જમાવેલી. પ્રખ્યાત નવલકથાકાર સરતચંદ્રની નવલકથા ‘પરિણીતા’ પર આધારિત ‘સંકોચ’ની એમની ભૂમિકાને ભરપૂર પ્રશંસા મળી હતી. આ ફિલ્મમાં એમની પર ચિત્રિત થયેલું, એમણે ગાયેલું ગીત ‘બાંધી રે કાહે પ્રીત’ સાંભળો. એમના સ્વરના માધ્યમથી પીડા, વિલાપ, એકલતા આબાદ વ્યક્ત થાય છે.
સુલક્ષણા પંડિત-અભિનિત અમુક ફિલ્મોમાં, બે’એક ગીતો ગાયાં, પરંતુ પ્રસ્થાપિત સિંગર્સના પ્રભુત્વવાળા ક્ષેત્રમાં સફળતા હાંસલ કરવી સહેલી નહોતી. જો કે, સુલક્ષણાએ ‘સંકલ્પ’ ફિલ્મમાં ખૈય્યામના સ્વરાંકનવાળા ગીત ‘તૂ હી સાગર હૈ તૂ હી કિનારા, ઢૂંઢતા હૈ તૂ કિસકા કિનારા’ ગાઈને મારા જેવા કાનસેનોને સ્તબ્ધ કરી મૂકેલા. સ્વરનું સાહજિક માધુર્ય દર્શાવતી આ રચના સાંભળીને આંખો આજે પણ ઉદાસ થઈ જાય છે. આ ગીત માટે એમને બેસ્ટ સિંગર (ફિમેલ)નો ફિલ્મફેર એવોર્ડ પણ મળ્યો. તે પછી ઓછા જાણીતા સંગીતકાર કનુ રોયની ઉત્તમ રચના ‘ખાલી પ્યાલા ઉજલા દર્પણ’ (‘સ્પર્શ’), એમનાં કેટલાંક અન્ય ક્લાસિક ગીતોમાંનું એક.
સુલક્ષણાનો અવાજ બહુમુખી પ્રતિભા ધરાવતો. યાદ કરો આ રોમાન્ટિક ગીતોઃ ‘ચલતે ચલતે’નું ભપ્પી લાહિરી સ્વરાંકિત ‘જાના કહાં હૈ’, ‘થોડી સી બેવફાઈ’નું ખૈય્યામ સ્વરાંકિત (સહગાયક અનવર) ‘મૌસમ મૌસમ… લવલી મૌસમ’, ‘ગૃહપ્રવેશ’નું ભૂપેન્દ્રસિંહ સાથે ‘બોલિયે સુરીલી બોલિયાઁ’ અને રફી સાહેબ સાથે ‘જબ આતી હોગી યાદ તેરી’ (‘ફાંસી’) જેવાં ગીતોએ પ્રેમનાં વિવિધ પાસાં ઝડપ્યાં. સુલક્ષણાએ તે સમયના લગભગ બધા ટોચના સંગીતકારો સાથે ગીતો ગાયાં, પરંતુ તેમની શ્રેષ્ઠ રચનાઓ આપી ખય્યામ સાહેબ અને કનુ રોયે.
-પણ જીવન હંમેશાં ફિલ્મ જેવું સુંદર, ગુલાબી નથી હોતું. કમનસીબે એમની કારકિર્દી પર અમુક શ્રેણીબદ્ધ દુર્ઘઘટનાઓના કારણે ફૂલસ્ટોપ મુકાઈ ગયું.
સુલક્ષણાના ભાઈ એટલે સંગીતકાર જોડી જતીન પંડિત-લલિત પંડિત. નાનકી બહેન અભિનેત્રી-ગાયિકા વિજયેતા પંડિતે, કુમાર ગૌરવ સાથે જોડી જમાવી ‘લવ સ્ટોરી’માં. તે વખતે યુવાપેઢીને આ જોડીએ ગાંડીઘેલી કરી મૂકેલી. અન્ય બહેનો સંધ્યાસિંહ, માયા એન્ડરસન અને ભાઈ મનધીરસિંહ.
આજથી તેર વર્ષ પહેલાં પરિણીત સંધ્યા અચાનક ગુમ થઈ ગયેલી. થોડાં અઠવાડિયાં બાદ પંડિતપરિવારને એનું હાડપિંજર મળ્યું. સંધ્યાની કરપીણ હત્યા થયેલી. તે વખતે મર્ડરના આરોપસર સંધ્યાના પુત્ર રઘુવીરસિંહની અરેસ્ટ થયેલી, પણે ત્રણેક વર્ષ પહેલાં એને છોડી મૂકવામાં આવ્યો. હજી હમણાં સુધી આ વિશે સુલક્ષણાને જાણ કરવામાં આવી નહોતી. એક લેટેસ્ટ વિડિયો ઈન્ટરવ્યુમાં વિજયેતાએ આ ઘટનાની માહિતી આપતાં કહ્યું કે “આ ઈન્ટરવ્યુ જોઈને મારી મોટી બહેનને ખબર પડશે તો એની પર શી વીતશે, અમે એને કહ્યા કરતા કે સંધ્યા ઈંદોરમાં છે, મજામાં છે. એ અવારનવાર એને મેસેજ મોકલતી, ફરિયાદ કરતી કે સંધ્યા મારા મેસેજના રિપ્લાય નથી કરતી”.
પર્સનલ લાઈફની વાત કરીએ તો, ‘ઉલઝ’ન ફિલ્મના શૂટિંગ વખતે સંજીવ-સુલક્ષણા પ્રેમમાં પડ્યાં, પણ સંજીવકુમારના બીજા સંબંધોની જેમ એ સંબંધનો પણ દુખદ અંત આવ્યો. 1985માં, માત્ર 47 વર્ષની વયે સંજીવકુમારનું અવસાન થયું એ પછી સુલક્ષણા ભાંગી પડ્યાં. જાતજાતની શારીરિક-માનસિક બીમારી એમને વળગી, ગંભીર ઈજાઓ થઈ, કોઈની મદદ વિના હાલીચાલી શકે નહીં…
-અને સાવ ફિલ્મી લાગે એમ, ચાલીસ વર્ષ પછી, સુલક્ષણા પંડિતનું એ જ દિવસે અવસાન થયું જે દિવસે સંજીવકુમારે પૃથ્વી પરથી ઓચિંતી એક્ઝિટ લીધીઃ છ નવેમ્બર.
સિલ્વર સ્ક્રીન સ્ક્રીન પર શરૂ થયેલી ‘ઉલઝન’ જાણે વાસ્તવિક જીવનમાં પૂરી થઈ.
ગઈ કાલે એમના અવસાનના સમાચાર આપતા વોટ્સએપ નોટિફિકેશનના રણકાર સાથે કિશોરકાળથી મનના કોઈ ખૂણે સંગ્રહેલી યાદનો એક અવાજ મૌન થયો. સુલક્ષણાનું જીવન કદાચ ફિલ્મી દુનિયાની ઝગમગાટ જેટલું ઝળાંહળાં નહોતું, પણ એમના અવાજમાં જે સચ્ચાઈ, જે પીડા અને જે મીઠાશ હતી, એ અંતરમાંથી આવતું સંગીત હતું- ભગ્ન હૃદયનું સંગીત.
હવે જ્યારે જ્યારે ‘તૂ હી સાગર…’ વાગશે, આંખો ફરી ઉદાસ થશે.
ભારતનો સ્વતંત્રતા સંગ્રામ ફક્ત યુદ્ધો, ચળવળો કે નેતાઓની વાતો નથી. તે એક એવી યાત્રા છે જેમાં દરેક શબ્દ, દરેક સૂત્ર અને દરેક ગીત રાષ્ટ્રના આત્માને હલાવી દે છે. આજે, 7 નવેમ્બર, 2025ના રોજ, આપણે ભારતના રાષ્ટ્રીય ગીત, વંદે માતરમની 150મી વર્ષગાંઠ ઉજવીએ છીએ.
આ ફક્ત એક ગીત નથી, પરંતુ સ્વતંત્રતા ચળવળનો આત્મા છે, જે લાખો દેશવાસીઓને એક કરે છે. શું તમે જાણો છો કે વંદે માતરમ પહેલાં, અન્ય સૂત્રો હતા જે ક્રાંતિકારીઓનો અવાજ બન્યા હતા? બહુ ઓછા લોકો જાણે છે કે આ અમર ગીત પહેલાં ભારતના નાયકોના હૃદયને અન્ય કયા સૂત્રો પ્રેરણા આપતા હતા. ચાલો જાણીએ વંદે માતરમ પહેલાં ક્રાંતિકારીઓએ કયા સૂત્રો વાપર્યા હતા.
વંદે માતરમનો જન્મ અને ઇતિહાસ
વંદે માતરમ બંકિમચંદ્ર ચેટર્જી દ્વારા રચિત હતું. તે સૌપ્રથમ 7 નવેમ્બર, 1875ના રોજ બંગાળી મેગેઝિન બંગદર્શનમાં પ્રકાશિત થયું હતું. બાદમાં, આ ગીત તેમની પ્રખ્યાત નવલકથા, આનંદમઠમાં સમાવવામાં આવ્યું હતું. આ ગીત ભારત માતા પ્રત્યેની ભક્તિ, દેશ પ્રત્યેના પ્રેમ અને બલિદાનની ભાવનાથી ભરેલું છે. રવિન્દ્રનાથ ટાગોર દ્વારા રચિત, તે સ્વતંત્રતા ચળવળ દરમિયાન એક રણનાદ બની ગયું. દરેક ભારતીયના હોઠ પર એકમાત્ર અવાજ “વંદે માતરમ” હતો. ૧૯૦૭માં, મેડમ ભીકાજી કામાએ જર્મનીના સ્ટટગાર્ટમાં ભારતનો પહેલો ધ્વજ ફરકાવ્યો હતો, જેના પર “વંદે માતરમ” લખેલું હતું. આ દર્શાવે છે કે આ ગીત માત્ર ભારતમાં જ નહીં પરંતુ વિદેશમાં પણ ભારતની ઓળખ બની ગયું હતું.
વંદે માતરમ પહેલાં ક્રાંતિકારીઓ કયા નારા વાપરતા હતા?
ભારતનો સ્વતંત્રતા આંદોલન અનેક તબક્કામાં આગળ વધ્યો. શરૂઆતના તબક્કામાં, આંદોલન મોટે ભાગે બળવાના સ્વરૂપમાં હતું. જ્યારે વંદે માતરમ તે સમયે લખાયું હતું, ત્યારે તેને વ્યાપક લોકપ્રિયતા મળી ન હતી. આ સમયગાળા દરમિયાન ક્રાંતિકારીઓ અને દેશભક્તોમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય અન્ય નારાઓમાં શામેલ છે.
ઇન્કિલાબ ઝિંદાબાદ
આ નારો સૌપ્રથમ મૌલાના હસરત મોહાની દ્વારા બનાવવામાં આવ્યો હતો. બાદમાં, શહીદ ભગતસિંહ અને તેમના સાથીઓએ તેને પ્રખ્યાત બનાવ્યું. ૧૯૨૯માં જ્યારે ભગતસિંહ અને બટુકેશ્વર દત્તે દિલ્હીની સેન્ટ્રલ એસેમ્બલીમાં બોમ્બ ફેંક્યો, ત્યારે તેમણે જોરથી “ઇન્કિલાબ ઝિંદાબાદ”ના નારા લગાવ્યા. આ નારાનો અર્થ એ હતો કે ક્રાંતિ હંમેશા જીવંત રહે.
સરફરોશી કી તમન્ના અબ હમારે દિલ મેં હૈ
આ નારા ક્રાંતિકારી કવિ રામ પ્રસાદ બિસ્મિલની પ્રખ્યાત કવિતામાંથી લેવામાં આવ્યો છે. તેમણે હજારો યુવાનોને માતૃભૂમિ માટે પોતાના જીવનનું બલિદાન આપવાની પ્રેરણા આપી. આ નારાનો અર્થ એ હતો કે દેશ માટે બલિદાન આપવાની ઇચ્છા હવે આપણા હૃદયમાં છે.
જય હિન્દ અને ભારત માતા કી જય
સુભાષચંદ્ર બોઝે જય હિન્દના નારાને રાષ્ટ્રીય સ્તરે પ્રખ્યાત બનાવ્યો. ભારત માતા કી જય સ્વાતંત્ર્ય સેનાનીઓની સભાઓ અને આંદોલનોમાં પણ ગુંજતો હતો. આ નારાઓ ભારતીયોને બ્રિટિશ શાસન સામે ઉર્જા આપતા હતા. એવા સમયે જ્યારે ક્રાંતિકારીઓ પાસે બંદૂકોનો અભાવ હતો, ત્યારે આ નારા તેમના શસ્ત્રો હતા. આ શબ્દો તેમની હિંમત હતા, તેમની લડાઈની ઓળખ હતી.
નવી દિલ્હી: ઈન્દિરા ગાંધી ઇન્ટરનેશનલ એરપોર્ટ પર એર ટ્રાફિક કંટ્રોલ (ATC) સિસ્ટમમાં ટેક્નિકલ ખામી સર્જાઈ. જેના કારણે હજારો મુસાફરોને ભારે મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડ્યો. ટેક્નિકલ સમસ્યાને કારણે દિલ્હી એરપોર્ટ પર લગભગ 300થી વધુ ફ્લાઇટ્સ મોડી પડી હતી, જેનાથી દેશભરના હવાઈ વ્યવહાર પર મોટી અસર જોવા મળી હતી. મોટી સંખ્યામાં ફ્લાઇટ્સ મોડી પડતા એરપોર્ટ પર અફરાતફરીનો માહોલ જોવા મળ્યો હતો.
ATC એરપોર્ટ્સ પર હાજર સેન્ટ્રલ કંટ્રોલિંગ સિસ્ટમ છે. આ હવાઈ જહાજોને જમીન પર, હવામાં અને આકાશના અલગ-અલગ ભાગોમાં નિર્દેશો જાહેર કરે છે. આસાન ભાષામાં કહેવામાં આવે તો આ ટ્રાફિક પોલીસની જેમ જ છે, પરંતુ માત્ર હવાઈ જહાજો માટે.ખામીનું કારણ અને એરપોર્ટની એડવાઇઝરી
સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ATC સિસ્ટમમાં આવેલી આ સમસ્યાનું કારણ ઓટોમેટિક મેસેજ સ્વિચિંગ સિસ્ટમ (AMSS)માં ખામી હતા. જે ફ્લાઇટ પ્લાન આપતી ઓટો ટ્રેક સિસ્ટમ (AMS) માટે જરૂરી માહિતી પૂરી પાડે છે.
દિલ્હી એરપોર્ટે એડવાઇઝરી જાહેર કરીને જણાવ્યું કે, ‘ATC સિસ્ટમમાં સમસ્યાના કારણે ફ્લાઇટ સંચાલનમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે. ખામી વહેલી તકે દૂર કરવા DIAL સહિત તમામ હિતધારકો સક્રિય છે.’ મુસાફરોને અસુવિધા બદલ દિલગીરી વ્યક્ત કરીને તેમની ફ્લાઇટની સ્થિતિ જાણવા માટે સંબંધિત એરલાઇન્સના સંપર્કમાં રહેવા વિનંતી કરવામાં આવી હતી.
એરપોર્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયા (AAI) એ કહ્યું કે, ટેક્નિકલ ટીમો શક્ય તેટલી ઝડપથી સિસ્ટમને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે કામ કરી રહી છે.
અમદાવાદ અને અમૃતસરની ફ્લાઇટ્સ પર અસર
દિલ્હી આવતી-જતી ફ્લાઇટ્સ પર ગંભીર અસર જોવા મળી હતી, જેમાં અમદાવાદ અને અમૃતસર એરપોર્ટની ફ્લાઇટ્સ પણ સામેલ.
નેપાળ પછી, એક મહિનાની અંદર પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીર (POK) માં ફરી વિરોધ પ્રદર્શનો ફાટી નીકળ્યા છે. ગુરુવારે, મોટી સંખ્યામાં યુવાનો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા અને સરકાર વિરુદ્ધ સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા. એવું કહેવામાં આવી રહ્યું છે કે આ વખતે, આંદોલનનું નેતૃત્વ એક નવી પેઢી, Gen-Z કરી રહી છે.
વિરોધ પ્રદર્શન મુઝફ્ફરાબાદ યુનિવર્સિટીથી શરૂ થયું હતું, જ્યાં વિદ્યાર્થીઓએ ફીમાં વધારો અને મૂળભૂત સુવિધાઓના અભાવ સામે વિરોધ કર્યો હતો. ધીમે ધીમે, વિરોધ સમગ્ર પ્રદેશમાં ફેલાઈ ગયો, અને શાહબાઝ શરીફ સરકાર સામે યુવાનોનો ગુસ્સો ખુલ્લેઆમ બહાર આવવા લાગ્યો.
જોકે માત્ર નેપાળ કે પાકિસ્તાન જ નહીં એવા અનેક દેશો છે જેમને ખરેખર Gen-Zથી ડરવાની જરૂર છે.
કોણ છે Gen-Z?
1997થી 2012ની વચ્ચે જન્મેલી પેઢી, ઇન્ટરનેટ, સોશિયલ મીડિયા અને પરિવર્તનની ભાષાને શ્રેષ્ઠ રીતે સમજે છે. આ પેઢીની સૌથી મોટી તાકાત એ છે કે તે પરંપરાગત રાજકીય વિચારસરણીથી બંધાયેલી નથી. જ્યારે વૃદ્ધ લોકો સિસ્ટમમાં સુધારાની વાત કરે છે, ત્યારે આ યુવાનો સિસ્ટમ બદલવાની વાત કરે છે. પાકિસ્તાનમાં, તેમનો ગુસ્સો ફક્ત સરકાર પર જ નહીં, પણ તે સિસ્ટમ પર પણ છે જેણે વર્ષોથી તેમના સપનાઓને મર્યાદિત કર્યા છે.
નેપાળ, શ્રીલંકા અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં પણ આંદોલનો થયા છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, Gen-Z નો ઉદય ફક્ત પાકિસ્તાન પૂરતો મર્યાદિત નથી. તાજેતરમાં, નેપાળમાં આ જ પેઢીએ ભ્રષ્ટાચાર અને રાજકીય અસમર્થતા સામે ભારે વિરોધ શરૂ કર્યો હતો. શ્રીલંકામાં આર્થિક કટોકટી દરમિયાન, આ યુવાનો રસ્તા પર ઉતરનારાઓમાં પ્રથમ હતા. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ, ફ્રાન્સ અને ઈરાનમાં, Gen-Z સોશિયલ મીડિયાથી લઈને સંસદ સુધી પણ પોતાનો અવાજ ઉઠાવી રહ્યા છે.
કયા દેશોમાં Gen-Z થી સાવધ રહેવું જોઈએ?
ઇન્ડોનેશિયા અને મ્યાનમારઃ આ એશિયન દેશોમાં, Gen-Z લશ્કરી અને ધાર્મિક નિયંત્રણથી અસ્વસ્થ છે. મ્યાનમારમાં, યુવાનો પહેલાથી જ લોકશાહીની પુનઃસ્થાપનાની માંગણી માટે સશસ્ત્ર વિરોધ પ્રદર્શનોનો આશરો લઈ ચૂક્યા છે, અને ઇન્ડોનેશિયામાં, ઇન્ટરનેટ સેન્સરશીપ સામે અસંતોષ વધી રહ્યો છે.
નાઇજીરીયા અને દક્ષિણ આફ્રિકાઃ આફ્રિકન દેશોમાં, Gen-Z સૌથી વધુ સ્પષ્ટવક્તા છે. નાઇજીરીયામાં #EndSARS ચળવળે સાબિત કર્યું કે યુવાનો હવે સરકાર પાસેથી જવાબો માંગે છે. દક્ષિણ આફ્રિકામાં, આ પેઢી ગરીબી અને વંશીય અસમાનતા સામે પણ સંગઠિત થઈ રહી છે.
બ્રિટન અને જર્મની: આ યુરોપિયન દેશો પણ તેનો અપવાદ નથી. અહીં, જનરલ-જીએસ આબોહવા પરિવર્તન, સામાજિક ન્યાય અને રોજગારની તકોનો વિરોધ કરવા માટે રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા છે. આ આગામી દાયકામાં રાજકીય સંતુલનને અસર કરી શકે છે.
તુર્કી, બ્રાઝિલ અને મેક્સિકો: તુર્કીમાં, રાજકીય નિયંત્રણ અને આર્થિક અસ્થિરતા વચ્ચે યુવા ચળવળોની સંભાવના વધી શકે છે. બ્રાઝિલ અને મેક્સિકોમાં, મોટી યુવા વસ્તી, બેરોજગારી અને ભ્રષ્ટાચાર જનરલ-જીએસને રાજકીય અને સામાજિક ચળવળોનો ભાગ બનવા તરફ દોરી શકે છે.
અમેરિકા અને યુરોપ: જ્યારે આ દેશોમાં લોકશાહી મજબૂત છે, ત્યારે વંશીય અસમાનતા, શિક્ષણ, પર્યાવરણ અને બેરોજગારી જેવા મુદ્દાઓ નવા આંદોલનોને વેગ આપી શકે છે.
ટ્રેનમાં એક સૈનિકે ચાદર માગી, અને સ્ટાફે એની હત્યા કરી નાખી એવો સમાચાર વાંચ્યા પછી સામાન્ય વ્યક્તિ એને માત્ર સમાચાર ગણી ભૂલી જાય, ત્યારે સમજાય છે કે સૈનિક પ્રત્યે લોકોનું સન્માન હવે માત્ર બોલાચાલી સુધી સીમિત રહી ગયું છે. જેમ દેશપ્રેમ હવે ફક્ત સોશિયલ મીડિયા “સ્ટેટસ” પૂરતો રહી ગયો છે, તેમ જ સૈનિકો પ્રત્યેની લાગણી પણ ક્યાંક ધરબાઈ ગઈ છે.
જો સામાન્ય માણસને વર્ષમાં એક વાર પણ સરહદ પર સેવા આપવાનો મોકો મળે, તો જ એને સૈનિકના જીવનનો સાચો અર્થ અને મુશ્કેલીઓની સમજ આવશે.
ઇતિહાસ સાક્ષી છે, માત્ર દસ હજાર અંગ્રેજોએ દોઢસો વર્ષ સુધી કરોડો ભારતીયો પર રાજ કર્યું. પૈસા માટે પોતાના જ લોકો પર ગોળી ચલાવનારા પણ પોતાના જ હતા. આજ પણ વાત વાતમાં હત્યા અને હિંસા સામાન્ય સમાચાર બની ગયા છે. એ સમાજની માનસિકતા દર્શાવે છે.
મિત્રો, આ વિભાગ આપનો જ છે. આપને પણ કોઈ સમસ્યા કે સવાલ હોય, તો નીચે આપેલ ઇમેઈલ પર ચોક્કસ લખો.
સવાલ: નાના નાના બાળકો ખૂન કરી રહ્યા છે. સૈનિકો મુસાફરી કરતા હોય અને એમના પર પણ ઓફિશિયલ સ્ટાફ ઘાતક હુમલો કરે — એ વાત આંખ ખોલી દે એવી છે. સમાજનું પતન થઈ રહ્યું છે, અને તો પણ સમાજ શાંત છે. ચરોતરમાં એક જગ્યાએ માત્ર એક હજાર રૂપિયામાં ખૂન થયું! જીવની કોઈ કિંમત નથી. આ બધું અચાનક થઈ રહ્યું છે એનું કારણ શું? લોકો કાયદો હાથમાં લેવા લાગ્યા છે. આવા લોકોનું ટોળું બને તો દેશનું શું થશે?
જવાબ: તમારી વેદના સાચી છે. આજે માતા–પિતા પાસે સમય નથી. બાળકો રીલ્સ જોઈને જીવન શીખી રહ્યા છે. મોબાઈલનું વળગણ ઉગ્રતા અને અશાંતિ આપે છે. લોકો પોતાનો કક્કો સાચો કરવા મથી રહ્યા છે.
આ સમસ્યાનો ઉપાય સમાજ જ લાવી શકે. સ્વનિયંત્રણ અને સંસ્કાર એ જ મુખ્ય દવા છે. આટલા મોટા દેશ, વિવિધ વિચારો અને બેરોજગારી વચ્ચે ફક્ત સરકાર પર મદાર રાખી શકાય નહીં. સરકારનાં અગત્યનાં કામ છે, પરંતુ બાળકોનું ઘડતર દરેક માતા–પિતાએ પોતે કરવું પડે. ત્યારે જ સંસ્કાર, સહાનુભૂતિ અને માનવતા જીવંત રહી શકશે.
સવાલ: અમે “વાસ્તુ” જેવા વિષય પર ચર્ચા રાખી છે. મારે સકારાત્મક રીતે વાત કરવી છે.કોઈ સૂચન આપો.
જવાબ: જેમ “જીવન છે કે નથી” એ વિષય પર ચર્ચા કરી શકાય, તેમ “વાસ્તુ છે કે નથી” એ વિષય પણ ઊંડો છે. જે છે એને સમજવા માટે સમય આપવો જોઈએ. ટાઈમ પાસ માટે ચર્ચા કરવાનો અર્થ નથી. જો ફાજલ સમય હોય તો પુસ્તકો વાંચો, સેવા કરો, સફાઈ કરો, વૃક્ષો વાવો. દેખાડા માટે શાસ્ત્રો કે માન્યતાઓનું અપમાન કરવું યોગ્ય નથી.
સૂચન: વાસ્તુશાસ્ત્ર એ દરિયો છે એને કોઈ એક પુસ્તકથી સમજી શકાય તેમ નથી.
પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી શુક્રવારે ઇન્દિરા ગાંધી ઇન્ડોર સ્ટેડિયમ ખાતે રાષ્ટ્રગીત વંદે માતરમની 150મી વર્ષગાંઠના વર્ષભરના સમારોહનું ઉદ્ઘાટન કરશે. આ પ્રસંગે પ્રધાનમંત્રી એક સ્મારક ટપાલ ટિકિટ અને સિક્કો પણ બહાર પાડશે.
આ વર્ષે, 7 નવેમ્બર 2025 ના રોજ રાષ્ટ્રીય ગીત ‘વંદે માતરમ’ તેની રચનાના 150 વર્ષ પૂર્ણ થયા છે. તે માત્ર એક ગીત નથી, પરંતુ ભારતના સ્વતંત્રતા સંગ્રામનો આત્મા છે, જેણે માત્ર સ્વતંત્રતાની લડાઈમાં નવો પ્રાણ ફૂંક્યો જ નહીં પરંતુ ભારતીય ભાષાઓના સાહિત્યને મજબૂત અને નવા પરિમાણો પણ આપ્યા. આ ગીત 7 નવેમ્બર 1874 ના રોજ અક્ષય નવમીના શુભ પ્રસંગે બંકિમ ચંદ્ર ચેટર્જી દ્વારા રચવામાં આવ્યું હતું. આ અમર ગીત માત્ર ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામનું મુખ્ય સૂત્ર જ બન્યું નહીં પરંતુ આજે દેશનું રાષ્ટ્રગીત પણ છે. શુક્રવારે, પીએમ મોદી આ પ્રસંગને ચિહ્નિત કરવા માટે એક સ્મૃતિ સમારોહનું ઉદ્ઘાટન કરશે અને એક સ્મારક ટપાલ ટિકિટ અને સિક્કો પણ બહાર પાડશે.
મહાન સાહિત્યકાર અને સ્વાતંત્ર્ય સેનાની બંકિમચંદ્ર ચેટ્ટોપાધ્યાય, જેમને બંકિમચંદ્ર ચેટર્જી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તેઓ અમર ગીત વંદે માતરમ લખીને અમર થઈ ગયા. વંદે માતરમ માત્ર એક ગીત કે સૂત્ર નથી, પરંતુ સ્વતંત્રતા સંગ્રામની સંપૂર્ણ ગાથા છે, જે 1874 થી લાખો યુવાનોના હૃદયમાં ગુંજી રહી છે. નિઃશંકપણે બધાએ શાળામાં વંદે માતરમ સાંભળ્યું છે, પરંતુ વંદે માતરમ પાછળની વાર્તા અને તેના સર્જક બંકિમચંદ્ર ચેટર્જીના સંઘર્ષો બહુ ઓછા લોકો જાણે છે. તો, ચાલો જાણીએ કે બંકિમચંદ્ર કોણ હતા અને આપણને વંદે માતરમ કેવી રીતે મળ્યું…
27 વર્ષની ઉંમરે પોતાની પહેલી નવલકથા લખી
બંકિમચંદ્ર ચટ્ટોપાધ્યાયનો જન્મ 26 જૂન, 1838ના રોજ પશ્ચિમ બંગાળના પરગણા જિલ્લાના કાંઠલપાડા ગામમાં થયો હતો. પ્રખ્યાત લેખક, બંકિમચંદ્ર, એક અગ્રણી બંગાળી નવલકથાકાર અને એક સીમાચિહ્ન હતા. આપણે તેમને ભારતના એલેક્ઝાન્ડ્રે ડુમસ ગણી શકીએ છીએ. બંકિમે તેમની પહેલી બંગાળી નવલકથા, દુર્ગેશ નંદિની, 1865 માં લખી હતી, જ્યારે તેઓ માત્ર 27 વર્ષના હતા. ત્યારબાદ, તેમણે ક્યારેય પાછળ વળીને જોયું નહીં. બંકિમચંદ્રને બંગાળી સાહિત્યને જનતા સુધી પહોંચાડનારા પ્રથમ લેખક પણ માનવામાં આવે છે. 19મી સદીના આ ક્રાંતિકારી નવલકથાકાર 8 એપ્રિલ, 1894 ના રોજ આશરે 56 વર્ષની ઉંમરે કાયમ માટે દુનિયા છોડી ગયા.
બંકિમચંદ્રએ 1857 માં બી.એ. પૂર્ણ કર્યું. તેઓ પ્રેસિડેન્સી કોલેજમાંથી બી.એ.ની ડિગ્રી મેળવનારા પ્રથમ ભારતીય બન્યા. તેમણે 1869માં કાયદાની ડિગ્રી મેળવી. કાયદાનો અભ્યાસ પૂર્ણ કર્યા પછી તરત જ, તેમને ડેપ્યુટી મેજિસ્ટ્રેટ તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા. તેમણે થોડા વર્ષો માટે તત્કાલીન બંગાળ સરકારમાં સચિવ તરીકે પણ સેવા આપી. બંકિમને રાય બહાદુર અને સીઆઈઈ જેવા ખિતાબ પણ મળ્યા. તેઓ 1891માં સરકારી સેવામાંથી નિવૃત્ત થયા. બંકિમચંદ્રએ બંગાળી અને હિન્દી બંને ભાષામાં પોતાના લખાણો દ્વારા એક અલગ ઓળખ સ્થાપિત કરી. 1874માં લખાયેલું તેમનું ગીત “વંદે માતરમ” ભારતીય સ્વતંત્રતા સંગ્રામ દરમિયાન ક્રાંતિકારીઓ માટે પ્રેરણા સ્ત્રોત અને કેન્દ્રિય સૂત્ર બન્યું.
વંદે માતરમની રચના
1875માં બંકિમચંદ્રએ દેશભક્તિ ગીત વંદે માતરમ રચ્યું હતું. આ રચના પાછળ એક રસપ્રદ વાર્તા છે. અહેવાલો અનુસાર, બ્રિટિશ શાસકોએ દરેક કાર્યક્રમમાં ઇંગ્લેન્ડની રાણીને શ્રદ્ધાંજલિ આપવા માટે “ભગવાન! રાણીને બચાવો” ગીત ગાવાનું ફરજિયાત બનાવ્યું હતું. આનાથી બંકિમચંદ્ર સહિત ઘણા દેશવાસીઓ ગુસ્સે થયા. જવાબમાં, તેમણે 1874માં વંદે માતરમ નામનું ગીત રચ્યું. આ ગીતનો મુખ્ય વિષય ભારતની ભૂમિને “માતા” તરીકે સંબોધવાનો હતો. આ ગીત પાછળથી તેમની 1882ની નવલકથા, આનંદમઠમાં સમાવવામાં આવ્યું. ઐતિહાસિક અને સામાજિક કાપડથી વણાયેલી આ નવલકથાએ દેશમાં રાષ્ટ્રવાદની ભાવના જાગૃત કરવામાં મોટો ફાળો આપ્યો.
જ્યારે વંદે માતરમ પહેલી વાર ગાવામાં આવ્યું
1896માં, ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસનું એક અધિવેશન કલકત્તામાં યોજાયું હતું. તે અધિવેશનમાં પહેલી વાર વંદે માતરમ ગીત ગાવામાં આવ્યું હતું. થોડા જ સમયમાં, દેશભક્તિનું પ્રતીક આ ગીત, બ્રિટિશ શાસન સામે ભારતીય ક્રાંતિકારીઓનું પ્રિય ગીત અને મુખ્ય સૂત્ર બની ગયું. દેશભરમાં, ફક્ત ક્રાંતિકારી બાળકો, યુવાનો, પુખ્ત વયના લોકો જ નહીં, પણ ભારતીય મહિલાઓએ પણ સ્વતંત્રતા સંગ્રામના એક જ નારાને ગુંજાવ્યો એ છે વંદે માતરમ.
ટાગોરે વંદે માતરમ ગીતનો સૂર આપ્યો હતો
દંતકથા છે કે બંકિમચંદ્રના ગીત વંદે માતરમને તેમના જીવનકાળ દરમિયાન બહુ ખ્યાતિ મળી ન હતી. જોકે, એમાં કોઈ શંકા નથી કે આ ગીત આજે પણ સ્વતંત્ર ભારતમાં લાખો યુવાનોના હૃદયમાં એ જ શાશ્વત રાષ્ટ્રીય ભાવના સાથે ધબકે છે. એવું કહેવાય છે કે ઠાકુર રવીન્દ્રનાથ ટાગોરે આ ગીત માટે સૂર રચ્યો હતો. 24 જાન્યુઆરી, 1950 ના રોજ, ભારતના પ્રથમ રાષ્ટ્રપતિ, રાજેન્દ્ર પ્રસાદે, વંદે માતરમને રાષ્ટ્રગીત જાહેર કર્યું.
અચાનક વિસ્ફોટ
પાસે લારી પરથી શિંગચણા લઈને અંદર પ્રવેશ. ફિલ્મ હતીઃ ‘ઉલઝન’. સંજીવકુમાર-સુલક્ષણા પંડિત-અશોકકુમાર-ફરીદા જલાલ, વગેરેને ચમકાવતી, રઘુનાથ ઝાલાની દિગ્દર્શત ફિલ્મ. પ્રતિષ્ઠિત ઘરમાં પરણીને આવેલી કરુણા પોતાની નણંદ (ફરીદા જલાલ)ને લફરાબાજ-બ્લેકમેલર પ્રેમી (રણજિત)ની ચુંગાલમાંથી બહાર કાઢવા જતાં મોટી મુસીબતમાં મુકાઈ જાય છે. પતિ (સંજીવકુમાર) બાહોશ વકીલ અને પબ્લિક પ્રોસિક્યુટર છે, સસરા (અશોકકુમાર) પણ પીઢ વકીલ. પત્નીને કડક સજા અપાવવા મથતો પતિ, પુત્રવધૂને નિર્દોષ સાબિત કરવા પીઢ વકીલના પ્રયાસ, કોર્ટરૂમ ડ્રામા, કલ્યાણજી-આણંદજીનું મસ્ત સંગીત…
ખામીનું કારણ અને એરપોર્ટની એડવાઇઝરી
માત્ર સમાચાર ગણી ભૂલી જાય, ત્યારે સમજાય છે કે સૈનિક પ્રત્યે લોકોનું સન્માન હવે માત્ર બોલાચાલી સુધી સીમિત રહી ગયું છે.
