મન એકાગ્ર બને ત્યારે કાર્યસૂચી આપમેળે અસરકારક બની જાય છે

યોગ અને કાર્યસૂચી — આ બે શબ્દો કદાચ પ્રથમ નજરે અલગ લાગે, પરંતુ આજના યુગમાં તે એકબીજાના પૂરક બની ગયા છે. ભગવદ ગીતાના અધ્યાય ૬માં યોગને મનની એકાગ્રતા અને આત્મનિયંત્રણનો માર્ગ ગણાવવામાં આવ્યો છે, જે આજના કોર્પોરેટ સંચાલનમાં અત્યંત પ્રાસંગિક છે.

આજે જ્યારે કાર્યસ્થળ પર સતત દબાણ, મલ્ટીટાસ્કિંગ અને સ્પર્ધા વધી રહી છે, ત્યારે માત્ર ટેકનિકલ સ્કિલ્સ પૂરતી નથી રહેતી; વ્યક્તિનું માનસિક સંતુલન અને એકાગ્રતા તેની કાર્યક્ષમતાને નક્કી કરે છે. અહીં યોગ એક શક્તિશાળી સાધન તરીકે આગળ આવે છે. યોગ માત્ર શારીરિક કસરત નથી, પરંતુ મન, બુદ્ધિ અને ભાવનાઓને સંયમમાં રાખવાની પદ્ધતિ છે.

ઉદાહરણ તરીકે, ઘણા મોટા કોર્પોરેટ હાઉસિસ હવે પોતાના લીડરશિપ ટ્રેનિંગ પ્રોગ્રામમાં યોગ અને ધ્યાનને સામેલ કરી રહ્યા છે, કારણ કે તે નિર્ણય લેવામાં સ્પષ્ટતા અને દબાણમાં શાંતિ જાળવવાની ક્ષમતા વિકસાવે છે। એક સીઈઓ જો દરરોજ થોડો સમય ધ્યાન માટે ફાળવે, તો તે મુશ્કેલ પરિસ્થિતિમાં પણ સ્થિર અને વિચારપૂર્વકના નિર્ણયો લઈ શકે છે.

આજના માનવીય વર્તનમાં પણ આપણે જોઈ શકીએ છીએ કે લોકો સતત ડિજિટલ ડિસ્ટ્રેક્શન વચ્ચે જીવતા થયા છે, જેના કારણે એકાગ્રતા ઘટી રહી છે અને કાર્યસૂચી અસ્તવ્યસ્ત બની રહી છે. અહીં યોગ એક ‘માઇન્ડ મેનેજમેન્ટ ટૂલ’ તરીકે કાર્ય કરે છે, જે વ્યક્તિને પોતાના વિચારો ગોઠવવામાં અને પ્રાથમિકતાઓ નક્કી કરવામાં મદદ કરે છે.

નવી દિશામાં વિચારીએ તો યોગ હવે માત્ર વ્યક્તિગત સ્વાસ્થ્ય માટે નહીં, પરંતુ ‘પ્રોડક્ટિવિટી સ્ટ્રેટેજી’ તરીકે પણ માનવામાં આવે છે. એક કર્મચારી જો દિવસની શરૂઆત યોગથી કરે, તો તે માત્ર વધુ કાર્યક્ષમ જ નહીં, પરંતુ વધુ સક્રિય અને સકારાત્મક પણ બને છે.

આજના યુગમાં સાચો લીડર એ નથી કે જે માત્ર કાર્યસૂચી બનાવે, પરંતુ તે છે જે પોતાના મનને પણ સંચાલિત કરી શકે। અંતમાં, યોગ આપણને શીખવે છે કે બહારની વ્યવસ્થા કરતાં પહેલાં અંદરની વ્યવસ્થા જરૂરી છે—અને જ્યારે મન એકાગ્ર બને છે, ત્યારે કાર્યસૂચી આપમેળે અસરકારક બની જાય છે.

(નિધિ દિવાસળીવાળા નવી પેઢીની તેજસ્વી લેખિકા છે. સુરતસ્થિત વીર નર્મદ યુનિવર્સિટીના સ્નાતક નિધિના બે પુસ્તકો કાવ્યસંગ્રહ ‘ઝરણી‘ અને ચિંતનકણિકાના સંગ્રહ ‘નિજાનંદ‘ ઉપરાંત ‘થોડામાં ઘણું’ મોટીવેશનલ સુવિચારોને પણ વાચકોએ વખાણ્યા છે. માનવ સંબંધો, સ્વભાવ અને સમાજ વ્યવસ્થા ઉપર આધારિત એક લેખમાળા એમના સોશિયલ મીડિયા ઉપર નિયમિત પ્રસિદ્ધ થાય છે. આ કોલમમાં એ મહાભારત અને ગીતા ઉપર આધારિત વહીવટ તેમજ મોટીવેશનને લગતી વાતો સરળ ભાષામાં સમજાવે છે.)